Cumhuriyet Dönemi Türk romanında gazeteci kimlikleri
Journalists identity in Turkish novel in republic period
- Tez No: 127848
- Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT KAVCAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Cumhuriyet Dönemi, Gazeteciler, Gazetecilik, Roman, Türk romanı, Republican Period, Journalists, Journalism, Novel, Turkish novel
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ill ÖZET Gazeteciler, gazetecilik süreçlerinin değişiminde anahtar rolü oynayan kişilerdir. Ancak Türk basın tarihi literatüründe doğrudan gazeteciler üzerine yapılan çalışmalar daha azdır. Oysa, tarihsel dönemler içinde gazeteci kimliklerinin değişiminin izlenmesi, basın tarihindeki tüm değişimi ve dönüşümü kavrama bakımından önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, Türk romanında gazetecilerin sunumundan hareketle, gazeteci ve gazeteciliğin değişimi izlenmiştir. Basın tarihi çalışmalarında, tarihi belgeler ve anılar dışında, romanlarda sunulan gazetecilerin kim oldukları da büyük önem taşımaktadır. Roman ve gazetenin benzer alanlara ait iki entelektüel etkinlik olması ve Türkiye'de gazetecilik mesleğinin başlangıcından itibaren edebiyat çevreleriyle yakın işbirliğinde bulunması nedeniyle, romanlarda gazetecilerin kim olduğu sorusunun yanıtı önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, genel olarak edebiyat alanının, özel olarak da romanların tarihsel ve toplumsal gerçekliği yansıttığından yola çıkılarak, Cumhuriyetten günümüze beş tarihsel dönemde, ana kahramanı gazeteci olan 22 roman değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmede gazetecilerin, sosyo-ekonomik ve demografik özellikleri, eğitim durumları, haber anlayışları, siyasal ve ideolojik konumları, gazetecilik mesleğinin toplumsal anlamı, gazetecilerin mesleki doyumları ve etik konulan ele alınmıştır. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, ele aldığımız dönemleri anlatan romanlarda gazetecilerin, tarihsel ve toplumsal gerçekliğe ters düşmeyecek şekilde yansıtıldığı görülmektedir. Romanlarda gazeteciliğin, başlangıç yıllarında henüz tam bir gelişmemiş, uzmanlaşmanın az, teknoloji kullanımının düşük ve erkeklerin egemen olduğu bir meslek düzeyinden, ekonomik gücü, uzmanlaşma düzeyi, teknoloji kullanımı gelişmiş ve rekabetin kadın ve mesleki eğitim almış gazetecilerin de katılabilmesine arttığı bir mesleğe dönüştüğü görülmektedir. Bu dönüşüm, 'Babıali' ve 'İkitelli' kıyaslamasında belirginleşmekte ve somutlaşmaktadır. Bu da, tez çalışmamızın 'Türk romanındaki gazetecilerin sunumu, tarihsel dönemler itibarıyla, Türkiye'de gazetecilerin gerçek durumunu yansıtır niteliktedir" şeklindeki varsayımını desteklemektedir. İncelediğimiz romanlar, Cumhuriyetten günümüze gazeteciliğe ilişkin siyasal, ekonomik ve teknolojik dönüşüm ve değişimleri ayrıntılarıyla izlememize olanak sağlamaktadırlar.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT Journalists play a key role in the development of journalism processes. However, exclusive studies on journalist are very few in journalism history literature in Turkey. Yet, it is important to trace the change of journalists' identity in order to comprehend the whole developments and transformations in the journalism history This dissertation examines the change of journalists and journalism through their presentations in Turkish novels. Apart from the documents and memoirs, presentation of journalists in novels is quite important for journalism history. Since the novels and journalism are similar fields of intellectual activity, and since journalism profession in Turkey has always been in close relationship with the literary cadres, it is important to reveal how the journalists are presented in novels. Assuming that literature in general and novels in particular represents the social and historical reality, this study examines 22 novels, in which main heroes are journalists. Through five periods from early Republic years to the present, these novels are examined with respect to journalists' demographic, and socio-economic characteristics, their recruitment, working conditions and professional unions journalism education, news value and practice, political and ideological affiliations, social meanings of journalism, professional satisfaction and ethics. The results showed that journalists have been presented in these novels in compliance with the historical and social reality. The novels revealed that journalism has evolved from a less developed professional level, characterized with low specialization, low technology usage and masculine domination into an economically powerful profession characterized with more specialization, high technology, and competition, due to professional education and female journalists. This transformation is more concrete and well displayed in the comparison of 'Babıali' and 'İkitelli'. This therefore supports our initial hypothesis that“through historical periods, presentation of journalists in Turkish novels reflects the actual status of journalists in Turkey”. The examined novels provided us detailed information on political, economic and technological developments and transformations of journalism from early Republic to the present.
Benzer Tezler
- Cumhuriyet dönemi Türk romanında İttihad ve Terakki
İttihad-Terakki in the novels the Republic period
AHMET DOĞU
Doktora
Türkçe
1997
Türk Dili ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖNDER GÖÇGÜN
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında sürgün: 1923 - 1960
Exile in the Turkish novel at the Period of Republic: 1923 - 1960
BURAK ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. M. FATİH ANDI
- Cumhuriyet dönemi Türk romanında postmodernizmin yeri
Postmodernism in Turkish novel in the republican period
MELTEM ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA APAYDIN
YRD. DOÇ. DR. HÜRRİYET GÖKDAYI
- 1923 - 1938 dönemi Türk romanında kadın
Başlık çevirisi yok
BAHRİYE ÇERİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEVİN ÖNBERK
- Cumhuriyet dönemi Türk romanlarında modernizmin yeri
Modernism in Turkish novel in the republican period
HASAN YÜREK
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Türk Dili ve EdebiyatıMersin ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. MUSTAFA APAYDIN
Y.DOÇ.DR. NİLGÜN ÇIBLAK