Geri Dön

Genetik olarak değiştirilmiş organizmaların (GDO'ların) doğal çevreye etkileri ve AB açısından değerlendirilmesi

The Effects of genetical modified organisms (GMO's) on natural environment and evaluated according to EU

  1. Tez No: 126331
  2. Yazar: OGUZ ÖZDEMİR
  3. Danışmanlar: PROF.DR. KORAY HAKTANIR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
  6. Anahtar Kelimeler: Doğal çevre, Ekolojik etki, Genetik yapı, Genetiği değiştirilmiş organizmalar, Sosyoekonomik etki, Çevresel etki, Natural environment, Ecological effect, Genetic structure, Genetically modified organisms, Socio-economic impact, Environmental impact
  7. Yıl: 2003
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyal Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

TEZ OZETI Bu çalışma, modern biyoteknoloji uygulamalarıyla genetik yapısı değiştirilmiş organizmaların (GDO'ların) üretiminin ve kullanımının, doğal çevrenin ve sosyo ekonomik yapının sürdürülebilirliğine yönelik oluşturabileceği riskleri ve bu risklerin biyolojik güvenlik sistemi içinde yönetimini konu almaktadır. Üç bölümden oluşan çalışmanın; Birinci bölümünde (GDO'lar ve Evrimsel İşleyiş), GDO'ların üretim şekilleri ve uygulama alanları, popülasyonların şekillenmesi ve ekolojik dengelerin oluşmasını sağlayan evrimsel işleyişle ilişkili olarak işlenmektedir. Bu çerçevede, farklı türler arasında gen aktarımına dayalı olarak yapılan gen düzeyinde ıslah uygulamaları, evrimsel işleyiş sonucu organizmaların bulundukları çevresel koşullara karşı kazanmış oldukları uyum şekilleri (adaptasyonlar) ve popülasyonların özgün gen havuzlan açısından değerlendirilmektedir. İkinci bölümünde (GDO'ların Etkileri), GDO'ların etkileri işlenmektedir. GDO'ların etkileri, olumlu ve olumsuz etkiler olmak üzere başlık altında ele alınmakta, olumsuz etkileri ise doğal çevreye ve sosyo-ekonomik yapıya etkileri olmak üzere iki bölümde irdelenmektedir. Bu bölümde, literatür taramasıyla ulaşılan deneysel bulgulara dayalı olarak, GDO'ların ekolojik risklerinin boyutlan geniş şekilde ortaya konulmaktadır. Üçüncü bölümünde (GDO'ların Üretim ve Kullanımı), önce GDO'ların üretimi ve kullanımının dünyadaki durumu ve GDO'ların doğal çevreye etkilerini önlemek amacıyla getirilen biyolojik güvenlik düzenlemeleri işlenmekte; arkasından Türkiye'de, biyolojik çeşitlilik politikalarına koşut şekilde modem biyoteknoloji politikalarının şekillenmesi verilmekte ve AB 'ne uyum sürecinde yapılan mevzuat çalışmalarının durumu aktarılmaktadır. Sonuç ve Değerlendirme bölümünde ise, GDO'ların doğal çevreye yönelik her bir risk türünün, AB direktifi ve T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yönetmelik taslağı 197düzenlemeleri ile kontrol edilebilirliği madde düzeyinde analiz edilmekte ve sözü geçen risklerin yönetimi açısından her iki biyolojik güvenlik düzenlemesinin karşılaştırması yapılmaktadır. Diğer yandan ise, GDO'ların ve genetik kaynakların yönetimiyle ilgili uluslararası sözleşmeler ve AB'nin ilgili direktifleriyle karşılaştırmalı şekilde, Türk Biyolojik Güvenlik Mevzuatı 'nın değerlendirmesi yapılmaktadır. Sonuç ve Değerlendirme bölümünün son kısmında ise, tez çalışmasının bütününden ortaya çıkan bulgular ışığında, çalışmanın dayandığı varsayımlar değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, çalışmada ulaşılan bulgular ışığında GDO'ların ekolojik risklerine, sosyo-ekonomik risklerine ve GDO'ların risklerinin yönetimine ilişkin düzenlemelere yönelik ortaya konulan varsayımların doğrulandığı anlaşılmıştır. Buradan hareketle, ulusal gen kaynaklarının modem biyoteknoloji uygulamalarıyla en iyi şekilde değerlendirilebilmesi için öneriler getirilmektedir. Bu çerçevede, GDO'ların üretiminin ve kullanımının yaygınlaşmasına bağlı olarak ortaya çıkabilecek ekolojik ve sosyo-ekonomik risklerin en iyi şekilde kontrol edilebilmesi için, bütün kurum ve kuruluşlarıyla uygulanabilecek nitelikte etkin bir“Biyolojik güvenlik Yasası”'nın gerekli olduğu ve çıkarılacak biyolojik güvenlik yasasına bütüncül yaklaşımın gereği olarak sosyo-ekonomik risklerin kontrol edilebilmesi için, ayrıca“sosyo-ekonomik analiz”şeklinde risk değerlendirmesi bölümünün eklenmesinin gerekli olduğu belirtilmektedir. 198

Özet (Çeviri)

ABSTRACT This study deals with the risks that the production and use of organisms which are changed by the applications of modern biotechnology can create against the continuity of natural environment and socio-economical structure and with the management of these risks within the biological security system. The study composed of 3 sections. In the first section (GMOs and Evolutionary Period), production forms and application areas of GMOs are studied in connection with evolutionary period that ensures the formation of populations and ecological balances. In this context, applications of improrement in terms of genes which are based on gene transfer between different species are evaluated according to adaptations gained by organisms against environmental conditions in which they are, as a result of evolutionary period and according to special gene pools. In second section (Effects of GMOs) effects of GMOs are studied. Effects of GMOs are examined in two groups as negative and positive effects. Negative effects are studied in two parts as effects on natural environment and effects on socio- economical structure. In tihs section, depending on the experimental findings reached by literature scannig, dimensions of ecological risks of GMOs are widely explained. In the third section (The Produce and Use of GMOs), first world situation of GMO's production and usage and biological security regulations which are brought in order to prevent the affects of GMOs against natural environment are studied; then the formation of modern biotechnological policies, set in parallel to biological diversity policies in Turkey, is given and the regulation studies performed during the harmonization period to the EU norms are explained. In the section of Results and Evaluation, the controllability of each risk type of GMO's towards natural environment are analyzed at an item level according to EU 199directives and Draft Regulation arrangements of Agriculture Ministry of Turkish Republic and two biological security regulations are compared in terms of ensuring protection level against aforementioned risks. On the other hand, Turkish Biological Security Regulation is evaluated by comparing it with international agreement related to management of GMOs and genetical resources and with related directives ofEU. In the last part of Result and Evaluation, the suppositions on which the study is based are evaluated in the light of data arising from the whole study. In this context, in the light of findings reached in the study, it has been unterstood that the suppositions about regulations related with GMOs'.ecological risks, socio- economical risks and management of GMOs'risks are confirmed. From this point on, some suggestions are brought for appreciation of national gene resources together with the applications of modern biotechnology in the best way. Within this frame, it is stated that an effective“Biological Security Law”that can be applied by all institutions and establishments is needed in order to control the ecological and socio-economical risks that can arise from on the widening of production and use of GMO's. In addition, a section of risk evaluation like“socio- economical analysis”is needed to be added to biological security law in order to control the socio-economical risks. 200

Benzer Tezler

  1. Tez No

    155812

    Cartagena biyogüvenlik protokolünün getirdikleri ve Türk mevzuatına etkileri

    Cartagena protocol on biosafety and its effects on the Turkish regulations

    MEHMET SERTAÇ ERDOĞDU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Çevre MühendisliğiGazi Üniversitesi

    Çevre Bilimleri Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. ATİLLA MURATHAN

  2. Tez No

    150373

    Genetik olarak değiştirilmiş ürünlerin üretimi, ticareti ve ticaretin düzenlenmesi

    Başlık çevirisi yok

    IRAZ HASPOLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    BiyoteknolojiAnkara Üniversitesi

    Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. HARUN TANRIVERMİŞ

  3. Tez No

    153227

    Detection of genetically modified insect resistant tomato via polymerase chain reaction

    Genetik olarak değiştirilmiş böcek dirençli domateslerin polimeraz zincir reaksiyonu ile tespit edilmesi

    ZEYNEP SÖNMEZALP

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2004

    BiyoteknolojiOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MAHİNUR AKKAYA

  4. Tez No

    197398

    Tarımda genetik olarak değiştirilmiş organizmalar ve bunların belgelendirilmesi

    Genetically modified organisms in agriculture and their certification

    HAKAN OZAN ERZİNCANLI

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    BiyoteknolojiEge Üniversitesi

    Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ÜLKÜ EMİROĞLU

  5. Tez No

    219677

    İlköğretim okullarinda görevli öğretmenlerin transgenik ürünler (GDO) konusundaki bilgilerinin ve görüşlerinin belirlenmesi

    Determining the knowledge and the opinions abaut the transgenic products (GMO) of the teacers in primary school

    OSMAN ÇİÇEKCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Beslenme ve DiyetetikGazi Üniversitesi

    Aile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. YASEMİN ERSOY

Geri Dön