Türkiye`de basın işletmelerinde oligopolleşme süreci ve promosyon, tiraj, reklam-ilan ve dağıtım etkenlerinin analizi
Oligopoly process in the Turkish press business and an analysis of the promotion ,circulation, advertisement and distribution factors
- Tez No: 124745
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET ORKAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İletişim Bilimleri, İşletme, Communication Sciences, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Basın işletmeleri, Dağıtım, Oligopol, Tekelleşme, Tiraj, Tutundurma, Türkiye, İşletmeler, Press organizations, Distribution, Oligopoly, Monopoly, Circulation, Promotion, Türkiye, Businesses
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ill OZ Demokrasilerin vazgeçilmez unsuru olan basın, yasama, yargı ve yürütme erklerinden hemen sonra gelen dördüncü büyük güç olarak tüm çağdaş toplumların en temel kurumlarından biridir. İçinde bulunduğumuz iletişim çağında işlevleri daha da önem kazanan basın kuruluşları, toplumların sosyal, siyasal, ekonomik, kültürel ve benzeri alanlarda şekillenmesinde başlıca rolü oynamaktadırlar. Bu nedenlerle, basın sektöründe oluşabilecek bir oligopol yapı, hem ülkemizde, hem de tüm dünyada yakından gözlenmesi gereken önemli bir olgudur ve araştırma konusudur. Bu nedenle, Türkiye'de basın işletmelerinde özellikle 19802'li yıllardan itibaren hızla beliren oligopol yapının bir tekelleşmeye doğru hızla kayıyor olması, bu araştırma ile yakın mercek altına alınmış; bu oluşumun nedenleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu maksatla, birinci bölümde, Türkiye'de basın işletmelerinin gelişim süreci, organizasyon yapıları, faaliyet alanları, hukukî yapıları, içinde bulundukları piyasalar ve diğer işletmelerle birleşme nedenleri incelenmiştir. İkinci bölümde tekelleşme süreci daha yakından ele alınarak basının özellikle 1980'den itibaren ortaya çıkan finans sorununun kökenine inilmiş, yapılan teknolojik yatırımların karşılığı bir türlü alınamazken, içine düşülen fasit dairenin çok önemli etkenlerinden olan tiraj tıkanıklığı; bunu aşmak için çılgınca uygulanan promosyon faaliyetlerinin yeni okur yaratmaması; bunlara karşılık reklam gelirlerinin yetersiz kalışı ve nihayet okura ulaşmanın temeli olan dağıtımdaki sorunları yakın mercek altına alınmıştır. Bu yapılırken, zaten finans sorunu yaşayan basın kuruluşlarının, kendi kaynaklarını da yeterince verimli kullanmadıkları, dağıtım/satış arasındaki ilişki“Alt üst Ortalama Metodu”,“Mayer Metodu”ve“En Küçük Kareler Metodu”kullanılarak irdelenmiş ve bazı büyük gazetelerin bile yüksek iade oranı ile çalışmakta olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır. Üçüncü bölümde Avrupa Topluluğu (AT), ülkelerinde tekel gruplan ile Türkiye'de gelinen durum ve oluşan tekel grupları incelenmiştir. Bütün araştırmada, verilen, resmi dağıtım kuruluşlarından sağlanana resmi raporlardan sağlanmıştır.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT The press as the fourth big power just after legislation, jurisdiction, and execution is one of the indispensable element of democracies and one of the basic institutions of all modern societies. In the age of communication we are living in, the press institutions had became more important and is playing crucial role in the social, political, economical, and cultural shaping of the society. Because of this reason, an oligopoly that may be occurred in press sector is an important subject and a research topic which must be surveyed by and in both our country and the rest world. Hence, the oligopoly, which rapidly had begun to show itself particularly since 1980s is moving towards to a monopolistic structure. This had been focused on by this research; and the reasons for this formation tried to be explained. For this purpose, in the fist part; the progress processes, organizational structures, fields of activities, legal structures, and the markets of press organizations in Turkey had been examined with the reasons of their merging. In the second part the process of monopolization had been treated more closely and the roots of financial problems of the press sector, seemed since 1980s, had been analyzed more closely. The technological investments could not be returned efficiently and a vicious cycle occurred; the lack of circulations and the madness of promotion activities to solve this problem and could not create new reader masses, and the inadequacy of advertisement incomes and at the last the distributional problems, in fact which is the base of to reach the reader; is focused closely. While doing this, the press institutions, those are living financial problems, were examined from the points of views inefficient usage of their sources as distribution/sales relations by using the“High-Low Mid Points”,“Mayer's Method”, and“The Least Squares Method”and it had been scientifically proved that even some big newspapers are having higher return rates. In the third part the monopolistic groups in European Community (EC) countries and the current situation and the monopolistic groups in Turkey had been examined. In this research, all the data were provided from the official reports from the distribution institutions.
Benzer Tezler
- Türkiye`de basın işletmelerinin gelişim sürecinde promosyon-tekelleşme ilişkileri
Başlık çevirisi yok
ORHAN ÇEKİÇ
- Basın işletmelerinde kaynak sorunu
Financial resource problem in press organizations
DİLEK ARDA GÜRKAN
- Basın işletmelerinde bir satış arttırma çabası olarak promosyon (lotarya)
Promotion (lottery) as an effort for sale increase in press establishments
CENGİZ ÖZDİKER
- 1990 sonrası basın işletmelerinde değişim ve genel yayın yönetmenliğinin konumu (örnek olay olarak: Cumhuriyet ve Milliyet gazetelerinin karşılaştırılması)
Changing in press companies after 1990 and situation of chief editors (a case study: Comparing of Cumhuriyet and Milliyet newspapers)
AHMET TAYLAN
