Ereğli Demir-Çelik fabrikası kok fırını işçilerinde genotoksik hasarın mikroçekirdek ve kromozomal aberasyon teknikleri ile araştırılması
Determination of possible genotoxic damage in coke oven workers by cytochalasin-blocked micronuclei and chromosomal aberration techniques
- Tez No: 124070
- Danışmanlar: PROF.DR. SEMA BURGAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eczacılık ve Farmakoloji, Pharmacy and Pharmacology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2003
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Farmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
-72- VII. ÖZET Epidemiyolojik veriler, endüstrileşmiş ülkelerde tütün kullanımının kanser ölüm nedenlerinin %30'unu, kimyasal karsinojenlere mesleksel maruziyetin ise %4'ünü oluşturduğunu göstermektedir. Bu karsinojenler içerisinde Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar (PAH) etkiledikleri işçi sayısı ve etkinlik yönünden ilk sırada yer almaktadırlar. Kok fırınları ise genotoksik ve karsinojenik etkili kompleks karışımlı kirleticiler olan PAHlar için önemli kaynaklardır. Çevresel maruziyete göre daha spesifik ve etkilerin daha iyi tanımlanabileceği kimyasal karsinojenlere mesleksel ortamda maruziyetlerin belirlenip maruz bireylerin erken olarak değerlendirilip önlemlerin alınması önemlidir. Bu durumda erken biyolojik cevapların belirlenebilmesi için çeşitli yöntemler geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı Ereğli Demir ve Çelik Fabrikası kok fırınlarında çalışan işçilerde PAH bileşiklerine maruziyeti (idrar 1-OH piren düzeylerinin ölçülmesi ile) ve bunun sonucu olası erken biyolojik etkileri -kromozomol hasan- periferal lenfositlerde kromozomal aberasyon (CA) ve mikroçekirdek (MÇ) sıklıklarının ölçümüne dayalı sitogenetik yöntemlerle belirlemektir. Deney grubunu, fabrikada kok fırınlarının değişik bölümlerinde (batarya - fınnüstü ve fırın çevresi ) çalışan, yüksek PAH maruziyeti olduğu düşünülen işçiler oluşturmaktadır. Kontrol grubunu ise aynı fabrikadan, mesleksel olarak PAH bileşiklerine ve diğer genotoksik maddelere maruz kalmayan paketleme bölümü çalışanları oluşturmaktadır. Her iki grup ta 50'şer kişiden oluşmuştur. Deney ve kontrol grubu için ortalama 1-OH piren atılım değerleri sırasıyla 1.68+2.39 umol/mol kreatinin, 0.34±0.41umol/mol kreatinin bulunmuştur ve deney grubunda sadece mesleki maruziyet düzeyine bağlı olarak anlamlı artış tespit edilmiştir (p<0.01). Yaş ve sigara içiminin 1-OH piren düzeyine etkisi gözlenmemiştir. Her iki grup için MÇ düzeyleri ise sırasıyla (%o) 13.80±6.62, 6.49±3.18 bulunmuş ve anlamlı artış tespit edilmiştir (p<0.01). MÇ sıklığını istatistiksel düzeyde etkileyen tek parametrenin mesleki maruziyet olduğu görülmüştür. Her iki grupta da sigara içen bireylerdeki MÇ sıklıkları daha yüksek olmasına rağmen sigara içme alışkanlığının MÇ düzeyi üzerindeki etkisi anlamlı bulunmamıştır. CA sıklığı-73- açısından deney grubu için sonuçlar gap dahil (%) 2. 9611.99, gap hariç 0.7H1.15, kontrol için gap dahil 1.36±1.31, gap hariç 0.13±0.34 bulunmuştur. Deney grubunda gap dahil ve hariç değerler kontrol grubu ile karşılaştırıldığında anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. (p<0.01). Sigara ve yaşa bağlı herhangi bir anlamlı etki gözlenmemiştir. Kok fırını işçileri çalıştıktan bölüme göre sınıflandırdıklarında da gerek 1-OH piren düzeyleri, gerekse MÇ ve CA sıklıkları açılarından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir. Çalışma sonuçları, kok fırını işçilerinde mesleki maruziyet nedeniyle PAH bileşiklerinin absorpsiyonun ve maruziyete bağlı genotoksik hasar riskinin arttığını göstermektedir. Bu konuda gerekli tedbirlerin alınması ve yasal düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
-74- VIII. SUMMARY Epidemiological data show that, in industrialized countries, tobacco use constitutes 30% and occupational exposure to chemical carcinogens constitute 4% of the causes of cancer deaths. Among these carcinogens Polycyclic Aromatic Hydrocarbons (PAHs) are at the first place in terms of number of workers they affected and their effectiveness. Coke ovens are important sources for PAHs which are genotoxic and carcinogenic effective complex mixture polluters. It is important to detect occupational exposure to chemical carcinogens, which is more specific and where effects can be defined better as compared to environmental exposure, to evaluate exposed individuals early and to take necessary measures. In such case several methods are designed to determine early biological responses. The aim of this study is to determine the exposure to PAH compounds (by means of measuring 1-OH pyrene levels in urine), and to determine the possible early biological effects - chromosomal damage - caused by this on the coke oven workers of Ereğli Iron and Steel Company using cytogenetic methods based on measurements of chromosomal aberrations (CA) in peripheral lymphocytes and micronuclei (MN) frequencies. Experiment group consists of employees working on different areas of coke ovens (battery - top of the oven and the surrounding), who are thought to be highly exposed to PAH. Control group consists of packaging department employees of the same factory, who are not occupationally exposed to PAH compounds and other genotoxic materials. Both groups consist of 50 individuals. For experiment and control groups 1-OH pyrene excretion values are found to be 1.68±2.39 umol/mol creatinin, 0.34+0.41 umol/mol creatinin respectively and in the experiment group significant increase only due to occupational exposure is detected (p<0.01). No effects of age and smoking on 1-OH pyrene level are observed. For both groups MN levels are found to be (%o) 13.80+6.62, 6.49+3.18 respectively and significant increase is detected (p<0.01). Occupational exposure is observed to be the one and only parameter to statistically effect MN frequency. Although MN frequencies of individuals who smoke are-75- higher in both groups, there is no evidence that smoking habit has significant effects on MN level. CA frequency for experiment group is found to be (%) 2.96±1.99 gap included, 0.71+.1.15 gap excluded, for control group 1.36±1.31 gap included, 0.13+0.34 gap excluded. As compared to control group gap included and gap excluded values are found to be significantly higher for experiment group (p<0.01). No significant effect of smoking or age is observed. When coke oven workers are classified according to their departments, statistically significant difference is observed neither in 1-OH pyrene levels, nor in MN and CA frequencies. Results of the study show that absorption of PAH compounds and genetoxic damage risk increases due to occupational exposure. Measures should be taken against this issue and regulatory laws should be passed.
Benzer Tezler
- Polisiklik aromatik hidrokarbonlara maruziyette metabolik polimorfizmin bireysel duyarlılıktaki rolünün araştırılması
Investigation of the role of metabolic polymorphism on the individual susceptibility to polycyclic aromatic hydrocarbon (PAH) exposure
AHMET OĞUZ ATA
Doktora
Türkçe
2005
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Toksikoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MÜMTAZ İŞCAN
- Demir çelik sektörü ve demir çelik sektöründe sermaye maliyeti
Iron and steel sector and cost of capital in iron and steel sector
ALİ DİKMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
İşletmeMarmara ÜniversitesiSermaye Piyasası ve Borsa Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MAHMUT HAYATİ ERİŞ
- Türkiye kömür ithalatının incelenmesi
Imported coals in Turkey from 1988 to 1992
ERHAN YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik ÜniversitesiPROF.DR. ŞİNASİ ESKİYAPI
- Türkiye kökenli tall-yağı ile inden-kumaron'un özel bir değerlendirilme teknolojisi üzerinde
Başlık çevirisi yok
GÜLDEM ÜSTÜN
- Ereğli Demir Çelik Fabrikası cürufunun asfalt betonunda kullanılması
Use of Ereğli Iron and Steel Factory slag in the asphalt concrete
EKREM TOLGA SOMURKIRAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İnşaat MühendisliğiFırat Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. TANER ALATAŞ