Geri Dön

Nogay Türklerinin Mamay Destanı

Mamay epic of Nogay Turks

  1. Tez No: 117964
  2. Yazar: İHSAN KALENDEROĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. İSA ÖZKAN
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
  6. Anahtar Kelimeler: Destanlar, Mamay Destanı, Nogaylar, Epics, Mamay Epic, Nogays
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Gazi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

296 ÖZET Mamay Destanı, Nogay Türklerine ait bir kahramanlık destanı olup, Nog aylar ın tarihinin bir bölümünü anlatan bir destandır. Destanda genel olarak, destan kahramanı Mamay'ın babası Musa Beyin ölmeden önce, oğullarını dostu Asan Hafız'a imtihan ettirmesi, çocuklarına vasiyetini söylemesi, Mamay'ın babasının ölümünden sonra Nogay Ordası'nın başına geçmesi ve Kırım Hanı ile olan mücadeleleri, Mamay'ın hastalanması ve vasiyetini kardeşlerine söylemesi, Mamay'ın ölümü, kardeşi Orak'ın onun yerine han olması, daha sonra Orak'ın kardeşlerinden Âlşi Sımayıl'ın Orak'ın yerine geçmek için onu öldürtmesi anlatılmaktadır. Mamay Destanı'nda, Nogay halkının yaşayışı, örf, âdet, gelenek görenek, inanış ve yaşadıkları bölgelere ait bilgiler vardır. Bu bilgiler destan metninin bütünlüğü içerisinde zaman zaman şiirselliğin de olduğu mısralarda ve cümlelerde geçmektedir.“Nogay Türklerinin Mamay Destanı”adlı tez çalışmamızın giriş bölümünde Nogay Türklerinin etnik yapısı, tarihi, yaşadıkları coğrafya, sosyal ve ekonomik hayatı, dili, edebiyatı, folkloru ile Nogay adı, Nogay Han ve Ediğe Bey dönemi ele alınmıştır. I.Bölümde, Mamay Destanı'nın tahlilî incelemesi yapılmış olup, sırasıyla destanın, konu ve vak'a örgüsü, tarihî ve coğrafî çevresi, dili, üslûbu, şekil özellikleri incelenmeye çalışılmıştır. II. Bölümde, destanda yer alan motifler incelenmiş ve bu motifler ile Türk mitolojisinde ve bazı Türk destanlarında yer alan motifler arasında ilgi kurulmaya çalışılmıştır. III. Bölümde, destanın traskripsiyonlu metni verilmiştir. IV. Bölümde, destan metni Türkiye Türkçesine aktarılmıştır. Tezimizin sonunda ise değerlendirme, sözlük ve bibliyografya bölümleri yer almaktadır.

Özet (Çeviri)

297 ABSTRACT The Mamay Epic, a heroic epic of the Turks, tells about a part of Nogay history. In this epic the hero Mamay's father's having his friend Asan Hafız to test his children, his declaring his will, Mamay's having the control of the city after his father death and his struggle againts the Khan of Kırım, his becoming ill and anroucing his will to his brother, Mamay's death, his brother Orak's becoming the Khan instead of him and finally one of Orak's brother's Âlşi Simayd's having him killed to take his place are told briefly. In the Mamay Epic there is information about Nogay people, their customs, traditions, beliefs and also about the places they live. This information is presented in sentence and lines in the wholeress of the epic form which sometimes includes the form of poetry. In the introduction part of the dissertation entitled“Mamay Epic of Nogay Turks”, the ethnic structure of Nogay Turks, their history, the place they lived in, their social and economic life, their language, literature and folklore as well as the name“Nogay”, Nogay Khan and the period of Edige Beg are studied. In the first part, the Mamay epic is analyzed and the plot of the epic, its historical and geographical setting, its language and style, and its textual features are studied. In the second part, cultural motives found in the epic are examined and relation is sought between these motives and those found in some other Turkish epic. In the third part, the transliteration of the epic is given. In the fourth part, the epic is translated into modern Turkish followed by a glossary and bibliography.

Benzer Tezler

  1. Biga yöresi ağızları

    Biga regional dialects

    OSMAN KİBAR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    DilbilimÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi

    Türk Dili Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. VAHİT TÜRK

  2. Yazılı ve sözlü kaynaklara dayalı Romanya Türklerinin dili ve söz varlığı

    The language and vocabulary of the Turks from Romania based on verbal and written source

    CİDEN SENA MENABİT

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2006

    Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesi

    PROF. DR. HAMZA ZÜLFİKAR

  3. XVI-XVII. yüzyıllardaki Kırgızistan'ın siyasi, ekonomik ve kültür tarihi

    Political, economic and cultural history of Kırghizia between the 16 th 17 th centuries

    TAMARA KABILBEKOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    TarihAnkara Üniversitesi

    PROF.DR. YAŞAR YÜCEL

  4. Türkiye'den elde edilen bazı bitki ekstrelerinin farelerde plasmodium yoeli'ye karşı antimalaryal etkinliği

    Antimalarial activity of some herbal exracts from Turkey in plasmodium yoelii infected mice

    AHMET TAYLAN TAMAY

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    ParazitolojiCelal Bayar Üniversitesi

    Parazitoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. NOGAY GİRGİNKARDEŞLER

  5. Çora Batır Destanı'nın Kırım Tatar varyantı üzerine bir inceleme

    Analysis of the Crimean Tatar variant of the Epos of Chora Batyr

    LENIYARA SELIMOVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2002

    Türk Dili ve EdebiyatıGazi Üniversitesi

    Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ.DR. FATMA ÖZKAN