Geri Dön

Assessment of exhaust emissions from gasoline fueled motor vehicles

Benzinle çalışan motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonların değerlendirilmesi

  1. Tez No: 114983
  2. Yazar: RAMİZ GÜLTEKİN AKAY
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ ÜNER
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Kimya Mühendisliği, Chemical Engineering
  6. Anahtar Kelimeler: Motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonlar, hidrokarbon emisyonları, katalitik dönüştürücü, hidrokarbon analizi, aromatikler. via, Aromatikler, Emisyon, Hidrokarbonlar, Katalitik çevirici, Motorlu taşıtlar, Motor vehicle emissions, hydrocarbon emissions, catalytic converter, hydrocarbon speciation, aromatics, Emission, Hydrocarbons, Motor vehicles
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

oz BENZİNLE ÇALIŞAN MOTORLU TAŞITLARDAN KAYNAKLANAN EMİSYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Akay, R. Gültekin Y.L., Kimya Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Doç. Dr. Deniz Üner Eylül 2001, 139 sayfa Ekonomik ve sağlıksal etkilerinden dolayı motorlu taşıtlardan kaynaklanan hava kirliliğiyle mücadele, günümüzde özellikle gelişmiş ülkelerde önemli bir konu haline gelmiştir. Emisyonları azaltmak için kullanılan katalitik dönüştürücü teknolojisi gibi temel çözümler aynı olmasına rağmen, emisyonları etkileyen faktörler ülkeden ülkeye çeşitlilik gösterebilmektedir. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan kirlilik ve bunları etkileyen faktörleri araştırmak için iki bölümden oluşan bir çalışma yapılmıştır. Birinci kısımda 500 aracın Ankara Valiliği Çevre Koruma Vakfı tarafından toplanan emisyon verileri karbon monoksit (CO), karbon dioksit (CO2) hidrokarbon (HC) toplam emisyonlarının genel özelliklerini ve yaş, hava-yakıt oranı (AFR), katalitik dönüştürücünün varlığı gibi etkenleri araştırmak için viistatistiksel olarak incelenmiştir. Katalitik dönüştürücülü araçların ortalama karbon monoksit ve hidrokarbon emisyonları katalitik dönüştürücüsü olmayanlara göre yaklaşık dört kat düşük bulunmuştur. Hidrokarbon emisyon limitlerini aşan ve 500 araçlık grubun %9'unu oluşturan araçların 500 araçlık grubun toplam hidrokarbon emisyonuna katkısı %33 bulunmuştur. Parametreler arasında en yüksek korelasyon -0.85 negatif korelasyon katsayısıyla egzoz sıcaklığı ve hidrokarbon emisyonları arasında bulunmuştur. Katalitik dönüştürücülü araçların emisyon parametreleri katalitik dönüştürücüsüzlere oranla çok daha az değişkenlik göstermiştir. Araç yaşının hidrokarbon emisyonu üzerindeki etkisi karbon monoksit üzerindekinden daha yüksek çıkmıştır. Sonuçlar göstermiştir ki, yanlış motor ayarı emisyonların, özellikle de hidrokarbon emisyonlarının, artışında önemli bir etkiye sahiptir. Çalışmanın ikinci kısmında, kurşunlu ve kurşunsuz benzinlerden alınan numune ile düşük ve yüksek rölantide çalışan bir katalitik dönüştürücülü ve bir de dönüştürücüsüz aracın egzozundan alınan numuneler hidrokarbon analizine tabi tutulmuştur. Benzin içeriği ve motor devir hızının emisyon üzerindeki etkileri incelenmiştir. Oktan geliştirici olarak bilinen benzen, toluen, ve ksilen katalitik dönüştürücüsüz aracın egzoz gazında göreceli olarak artmıştır. Etan, etilen, propan, izoprin ve cis-1,3- pentadien yakıtta bulunmamalarına rağmen katalitik dönüştürücüsüz aracın egzozunda bulunan hidrokarbonlardır. Benzin içindeki ve egzoz içindeki bileşenlerin bir kısmının arasındaki doğrusal ilişki ve korelasyon katsayılarına göre benzin içeriği ile egzoz gazı içeriği arasında sıkı bir ilişki vardır. Egzoz gazı içinde çok az bulunan ve önemsiz gibi görünen bazı bileşenlerin ozon vuoluşumuna potansiyel katkılarının yüksekliğinden dolayı önem kazandıkları görülmüştür. Katalitik dönüştürücüsüz aracın yüksek rölanti devir hızındaki egzoz gazı alınan örnekler içinde en yüksek ozon reaktivitesine sahiptir. Bu çalışmalardan elde edilen faydalı bilgiler göstermiştir ki, iyi planlanmış ve daha çok parametre içeren benzer çalışmalar motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonları azaltacak strateji ve teknolojilerin oluşturulmasında önem arzetmektedir.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT ASSESSMENT OF EXHAUST EMISSIONS FROM GASOLINE FUELED MOTOR VEHICLES Akay, R. Gültekin M.S., Department of Chemical Engineering Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Deniz Üner September 2001, 1 39 pages Battle against motor vehicle emissions became a very important subject of concern today, particularly in the developed countries, because of the economic and health impacts. Even though the principles are the same to decrease emissions, such as use of catalytic converters, many factors may differ from country to country, such as the vehicle fleet properties and the quality of fuel. Thus a study was performed in two parts to obtain information about the motor vehicle emissions in the Ankara fleet. In the first part vehicle emission data collected from 500 passenger cars by Environmental Protection Foundation of Ankara Governor's office were statistically analyzed to view the general characteristics of total emissions of carbon monoxide iii(CO) and hydrocarbons (HC) and to investigate the factors affecting them such as age, air-to-fuel ratio (AFR) and the existence of catalytic converter. Fourfold increase in both CO and HC average emissions for vehicles without catalytic converters (non-catalytic vehicles) compared to those equipped with catalytic converters (catalytic vehicles) was observed. It was found that total HC emissions from 9 % of the total sample, which exceeded HC limits, constituted 33 % of the HC emissions from the total sample. Greatest correlation was found between the temperature of exhaust and HC emissions which was a negative correlation of -0.85. Emission parameters showed much less variability for vehicles with catalytic converters compared to non- catalytic vehicles. Increase of age was found to affect HC emissions more than CO emissions. Results showed that improper tuning have a significant impact on the increase of emissions particularly HC emissions. In the second part of the study, HC speciation was performed on leaded and unleaded gasoline and on the exhaust samples of a catalytic and non-catalytic vehicles operating at low and high idle speeds (1 krpm and 2 krpm). Effects of gasoline composition and engine speed on the exhaust emissions were investigated. Benzene, toluene and xylenes known as octane enhancers were found to be all relatively enriched in the exhaust of non-catalytic vehicle. It was found that ethane, ethylene, propane, isoprene and cis-1,3-pentadiene were the non-fuel compounds produced during combustion process for the vehicle without catalytic converter at both idle speeds. The linear relationship between the percentages of some compounds in gasoline and exhaust and the correlation coefficients showed that there is a strong relationship between IVthe percentage in fuel and the percentage in exhaust. Compounds that were not abundant and seem to be unimportant became important when ozone reactivity potentials were considered. Reactivity of the exhaust of the non- catalytic vehicle at 2 krpm using leaded gasoline was found to have the highest total reactivity. Useful results obtained from these studies showed that similar studies that will be designed well and include more parameters can supply necessary information for the development of strategies and technologies for the reduction of motor vehicle emissions.

Benzer Tezler

  1. Modern iki zamanlı motorlarda verimi artırma yöntemlerinin incelenmesi

    Examining the methods of improving efficiency in two stroke engines

    MELİH MENGİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2004

    Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Makine Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ERTUĞRUL ARSLAN

  2. Otomotiv sanayinin çevresel etkilerinin incelenmesi

    The Elaboration of automotive industries rounding effects

    CENGİZ ALBAYRAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1998

    Çevre MühendisliğiSakarya Üniversitesi

    Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BURHAN SÜMER

  3. Tünel kazılarında oluşan solunabilir tozun etüdü

    Respirable dust generation in Tünnel excavetions

    ATAÇ BAŞÇETİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1995

    Maden Mühendisliği ve Madencilikİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF.DR. ERDİL AYVAZOĞLU

  4. Disel egzos maruz işçilerde mesleksel etkilenmenin solunum fonksiyon testleri ve solunum sistemi ile ilgili belirtiler açısından değerlendirilmesi

    Assessment of occupational affliction with regard to pulmonary function parameters and respiratory symptoms and signs in workers with long term exposure to diesel exhaust

    GÖKHAN ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Göğüs HastalıklarıAnkara Üniversitesi

    PROF.DR. UĞUR GÖNÜLLÜ