Mekansal bir kompozisyon bileşeni olarak boşluğun algılanma düzeyi ve gerilim ölçütü
The Level of the visual perception of void as a component of spatial composition and the parameter of tension
- Tez No: 114855
- Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. NEVİN TURGUT GÜLTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Kompozisyon, Mekan, Kentsel Dış Mekan, Biçim-Zemin ilişkisi, Gerilim, Denge, Doluluk-Boşluk, Halı ve Kilim, Geleneksel Dönem Anadolu, Boşluk, Dış mekan, Composition, Space, Urban Exterior Space, Figure-Ground Relation, Tension, Balanced Tension, Solid- Void Relation, Rug and Carpet, Anatolia of Traditional Era, Void, Outdoor, Voltage
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
MEKANSAL BİR KOMPOZİSYON BİLEŞENİ OLARAK BOŞLU?UN GÖRSEL ALGILANMA DÜZEYİ VE GERİLİM ÖLÇÜTÜ (Yüksek Lisans Tezi) Hakan HİSARLIGİL GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ekim 2001 ÖZET Bu çalışmada, üç boyutlu mekansal kompozisyonlarda doluluk ve boşluk ilişkileri ile, bu ilişkilerde oluşan biçim-zemin gerilimlerinin ve dengelenme düzeylerinin görsel algı kalitesi açısından önemi irdelenmektedir. Bu amaca uygun olabileceği düşünülerek, hem kentsel mekanı fiziksel bir doku olarak inceleyen bir kuram, hem de psikolojide görsel algılamanın temel ölçütlerini belirlemede etkin bir yöntem olarak kabul edilen“biçim-zemin”ilişkisi, çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturmaktadır. Görsel algılama açısından önemli bir ölçüt oluşturan bu temel karşıtlık, karşıtlık ilişkisinin var ettiği“gerilim”, ve buna bağlı olarak denge kavramları bağlamında irdelenecektir. Dolayısıyla, bir kompozisyon bileşeni olarak boşluğu biçimlendirmenin mekansal algılama açısından önemi irdelenerek, mekansal bir malzeme olarak biçimlendirilebilen boşluğun biçimlendirilmesine ilişkin temel ölçütler tanımlanmaya çalışılmaktadır. Bu açıdan, doluluk-boşluk bileşenleri aralarında biçim-zemin ilişkileri olarak ortaya çıkan, uzaklık-yakınlık, yatay-düşey, içbükey-dışbükey, merkezcil-merkezkaç, ışık-gölge, hacim-yüzey gibi temelgerilimler tanımlanarak, boşluğun biçimlendirilmesinde nesnel birer ölçüt olabilme düzeyleri araştırılacaktır. Bu amaçla, görsel kompozisyonların algısal nitelik düzeyini belirlemede bir ölçüt olarak kabul edilen biçim-zemin ilişkisi ile, bu ilişkiye bağlı olarak oluşan temel gerilim türleri ve dengelenme düzeyleri, üç boyutlu kompozisyon olarak kentsel dış mekan örnekleri ile, iki boyutlu kompozisyon olarak halı ve kilim örnekleri, geleneksel dönem Anadolu'da incelenecektir. Bu örneklerin“gerilim”ve“denge”kavramları bağlamında okunması ile, varolan kentsel mekan ile,“gelişme”ye koşut olarak varolan kentsel mekanın yeniden üretilme sürecinde mekansal oluşumların niteliği açısından yaralı olabileceği düşünülen“boşluk”un tasarımı ve/veya biçimlendirilmesine ilişkin nesnel verilerin belirlenmesine çalışılmaktadır. Bu bağlamda kentsel mekanda“boşluğun görsel algılama düzeyi”ile, algılamanın doğrudan ilintili olduğu“gerilim”kavramı çözümlenerek, kentsel tasarım sürecindeki 'etkinliği' ve değerlendirme boyutundaki 'gerekliliği' tartışılmaktadır. Bilim Kodu: 5001012
Özet (Çeviri)
in THE LEVEL OF VISUAL PERCEPTION OF VOID AS A COMPONENT OF SPATIAL COMPOSITION AND THE PARAMETER OF TENSION (M.CP. Thesis) Hakan HİSARLIGİL GAZİ UNIVERSITY INSTITUTE OF SCIENCE AND TECHNOLOGY October 2001 ABSTRACT In this study, the solid-void relation in urban space, and the concepts of 'tension' and 'balance', the result of the opposition of the figure-ground relation based on the solid-void relation, are to be examined. Thought to be proper for this purpose, the figure-ground relation, both a theory analyzing urban space as a solid-void tissue, and an effective method widely used in determining the parameters of visual perception, forms the theoretical framework of this study. This fundamental opposition based on these relations, an important parameter in visual perception, is to be studied in terms of“tension”, and“balance”, since these concepts are the results of any oppositions. Consequently, by giving importance to 'void' among these components as either a visual component in spatial perception, or a spatial substance processed through the formation of space, the basic parameters of 'visual space'in terms of 'tension' are being tried to be determined.IV In this manner, whether the possible forms of tensions of figure-ground relation between solid and void components, such as remoteness- connectedness, vertical-horizontal, convex-concave, centripetal-centrifugal, light-shadow, volume-surface, would be objective data in 'shaping the void' are to be explored. In accordance with this, the figure-ground relation, a parameter for evaluating the level of the quality of perception of visual compositions, these forms of tension are to be examined through the samples of urban exterior spaces as three dimensional composition, along with the samples of rug and carpets as two dimensional composition, in Anatolia, in traditional era. By analyzing these samples in terms of figure-ground relation, objective data thought to be effective in the process of 'shaping void' that might be a useful tool for providing the spatial quality of urban exterior spaces, are being tried to be gathered and defined. In this context, beside analyzing the“visual perception of void”in terms of urban exterior space, the possible use and the necessity of the parameter of 'tension' in both design and assessment process are to be discussed. Science Code: 5001012
Benzer Tezler
- Konut ve çevresindeki mekansal oluşumlar kültür etkeni; Türkmenistan
Dwelling and the residencal formation around the culture effect: Turkmenistan
İBRAHİM ADNAN DEMİRTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AYTANGA DENER
- Mimari mekanda yapay aydınlatma ve mağazalar
Artificial lighting in architectural spaces and stores
YEKTA SABUNCUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
MimarlıkDokuz Eylül ÜniversitesiBina Bilgisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. NERİME CİMCOZ
- Gelibolu Hamamlarının tarihsel gelişimi üzerine bir araştırma
A Research for the historical development of Gelibolu Hammams
ECEVİT DUMLU
- A Study on architectural elemants of space identity: Atakule
Mekan kimliği oluşturan mimari elemanlar üzerine bir çalışma Atakule
TUĞBA ŞEYDA AKŞEHİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
İç Mimari ve Dekorasyonİhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Bilim Dalı
DR. MAYA ÖZTÜRK
- A Study on the evolution of the domestic architecture in western Anatolia from the Archaic to the Hellenistic periods
Arkaik dönemden Hellenistik döneme kadar Batı Anadolu'daki konut mimarisinin gelişim üzerine bir çalışma
LALE ÖZGENEL