Kadınlarda cinsiyet rolleri ve yaşa bağlı olarak benlik saygısı, depresyon ve menopoza ilişkin belirtilerin incelenmesi
The Study of self esteem, depression and menopausal symptoms of women according to their sex roles and ages
- Tez No: 113546
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜVEYDE BAYRAKTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Benlik saygısı, Cinsiyet rolleri, Depresyon, Kadınlar, Menopoz, Self esteem, Gender roles, Depression, Women, Menopause
- Yıl: 2002
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Bu araştırmanın temel amacı, üç farklı yaş grubunda yer alan kadınlarda cinsiyet rolleri ve yaşa bağlı olarak benlik saygısı, depresyon ve menopoza ilişkin belirtilerin incelenmesidir. Ayrıca araştırmada benlik saygısı, depresyon ve menopoza ilişkin belirtiler arasındaki ilişki de incelenmiştir. Ek olarak Belirti Tarama Listesi' nde yer alan psikolojik faktör maddeleri ile Beck Depresyon Ölçeği maddeleri arasındaki ilişkiye de bakılmıştır. Araştırmanın örneklemini 3 farklı yaş grubunun (15-19 yaş; 23-35 yaş; 45-60 yaş) toplamı olan 653 kadın denek oluşturmuştur. 23-35 ve 45-60 yaş grubunda üniversite mezunu, sosyoekonomik düzeyi yüksek ve halen çalışmakta olan kadın denekler yer alırken, 15-19 yaş grubundaki denekler kollejde okuyanlar ve sosyoekonomik düzeyi yüksek olan üniversite 1. sınıf öğrencileri arasından seçilmiştir. Araştırmada Bern Cinsiyet Rolleri Ölçeği, Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği, Belirti Tarama Listesi ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde ANOVA ve Pearson Momentler Çarpımı korelasyon tekniği kullanılmıştır. Ülkemizde uyarlama çalışması yapılmış olan Bem Cinsiyet Rolleri Ölçeğinin araştırmacı tarafından uyarlama çalışmasının tekrar yapılması uygun görülmüştür. Araştırmacı tarafından önce 89 denek daha sonra 653 denek üzerinde ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış ve elde edilen bulgular ışığında ölçek çalışmada kullanılmıştır (Tüm ölçek için r=.84; erkeksilik alt ölçeği için r=.81; kadınsılık alt ölçeği için r=.76; sosyal beğenirlik alt ölçeği için r=.51). Araştırmada yaşın benlik saygısı üzerinde temel etkisi anlamlı çıkmıştır. Bulgular, 45-60 yaş grubunda yer alan kadınların benlik saygısı düzeylerinin 15-19 ve 23-35 yaş grubundakilerden; 23-35 yaş grubundaki kadınların benlik saygısıdüzeylerinin de 15-19 yaş grubundakilerden daha yüksek olduğu yönündedir. Çalışmada benlik saygısı üzerinde yaşın ve cinsiyet rollerinin ortak etkisi anlamlı çıkmıştır. Buna göre, 23-35 yaş grubunda erkeksi cinsiyet rolüne sahip olan kadınların benlik saygısı düzeyleri kadınsı cinsiyet rolüne sahip olanlardan daha yüksek çıkmıştır. Araştırmada yaşın depresyon üzerinde temel etkisi anlamlı çıkmıştır. Bulgular, 45-60 yaş grubunda yer alan kadınların depresyon puanlarının 15-19 ve 23- 35 yaş grubundakilerden daha düşük olduğu yönündedir. Bulgular, menopoza ilişkin belirtilerin çalışmamızda yaşa bağlı olarak anlamlı bir şekilde değiştiğini göstermiştir. Buna göre, 45-60 yaş grubunda yer alan kadınların 15-19 ve 23-35 yaş grubunda yer alan kadınlardan daha düşük toplam belirti puanlarına sahip oldukları görülmüştür. Deneklerin Belirti Tarama Listesinde yer alan faktörlerin altındaki maddelerden aldıkları puanlar incelendiğinde 45-60 yaş grubunda yer alan kadınların psikolojik, somatik ve psikosomatik belirtileri 15-19 ve 23-35 yaş grubunda yer alanlardan daha düşük düzeyde yaşadıkları saptanmıştır. Orta yaş (45-60) grubunda yer alan kadınlar menopozda olup olmamalarına bağlı olarak incelendiklerinde sadece somatik belirtilerin menopozda olan grupta daha yüksek olduğu ortaya konmuştur. Çalışmada ayrıca benlik saygısı, depresyon ve menopoza ilişkin belirtiler arasındaki ilişkilere bakılmıştır. Yapılan analizler sonucunda benlik saygısı ile depresyon arasında negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Benlik saygısı ile menopoza ilişkin belirtiler arasındaki ilişkiye bakıldığında bulgular negatif bir ilişki olduğu yönündedir. Yapılan analizler sonucunda depresyon ve menopoza ilişkin belirtiler arasında pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır Belirti Tarama Listesinde psikolojik faktör altında yer alan maddeler ile Beck Depresyon Ölçeği maddeleri arasındaki ilişkinin de pozitif yönde olduğu saptanmıştır. Araştırma bulguları ülkemizde ve diğer ülkelerde yapılan çalışmaların sonuçları çerçevesinde tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
IV ABSTRACT The main objective of this research was to examine the self esteem, depression and menopausal symptoms of women in relation to sex roles and three different age groups. The relationship between self esteem, depression and menopausal symptoms was also examined. The relationship between the psychological factor items of the Symptom Check List and the items of the Beck Depression Inventory was also analysed. The sample consisted of 653 female subjects from 3 different age groups (15* 19; 23*35; 45-60). The female subjects in the 23=35 and 45-60 age groups were university graduates from high socio economic status (S.E.S) and had various jobs. Those in the 15-19 age group were from high S.E.S, attending to either college or university (junior students). Bern Sex Roles Inventory, Coopersmith Self Esteem Inventory, Symptom Check List and Beck Depression Inventory were used. Data were analyzed by ANOVA and Pearson Moments Correlation techniques. The reliability and validity measures of the Bern Sex Roles Inventory previously adapted to Turkish culture were checked once more by the researcher first on 89 subjects and then on 653 subjects (For the total scale r=.84; for the masculinity subscale r=.81; for the feminity subscale r=.76; for the social desirability subscale r=.51). The main effect of age on self esteem was found. According to the multiple comparison analysis female subjects in the 45*60 age group had significantly higher self esteem scores than the other two age groups; self esteem of women in the 23*35 age group was significantly higher than women in the 15*19 age group. There was an interaction effect of age groups and sex roles on self esteem was found. Multiplecomparison analysis revealed that female subjects who had masculine sex role had significantly higher self esteem scores than subjects who had feminine sex role in the 23=35 age group. In relation to depression scores a main effect of age was found. Multiple comparison analysis showed that the female subjects in the 45=60 age group had significantly lower depression scores than 15=19 and 23=35 age groups. Therefore it is possible to state that depression level decreases as age increases. The main effect of age groups on menopausal symptoms was another result of the study. Female subjects in the 45=60 age group had significantly lower total menopausal symptoms than 15=19 and 23=35 age groups. According to the results of factor analysis the lowest mean values of psychological, somatic and psychosomatic symptoms were observed in the 45=60 age group. Menopausal group had higher somatic symptoms than non-menopausal group in the 45-60 age group. The relationship between self esteem, depression and menopausal symptoms were also analysed. A negative correlation between self esteem and depression was found. When the relationship between self esteem and menopausal symptoms were questioned the findings revealed a negative correlation. As the level of self esteem increased the level of menopausal symptoms decreased and vice versa. On the other hand the correlation analysis revealed a positive relationship between depression and menopausal symptoms. As the level of depression increased the level of menopausal symptoms increased and vice versa. There was a positive correlation between the psychological factor items in the Symptom Check List and Beck Depression Inventory items. The findings were discussed within the framework of literature both in West and in Turkey.
Benzer Tezler
- The changing perceptions of gender roles among two cohorts of women: A study in Ankara
İki grup kadın arasında toplumsal cinsiyet rollerinin algısında değişme: Ankara`da bir arastırma
DENİZ COŞAN EKE
Yüksek Lisans
İngilizce
2006
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE GÜNDÜZ HOŞGÖR
- The Making of Adam and Eve:“Changing”concepts of masculinity and femininity in patriarchal Britain
Adem ve Havva: Ataerkil İngiltere'de“Değişen”erkeklik ve kadınlık kavramları
ZEYNEP ÖZEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
SosyolojiHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. CAN ABANAZIR
- Gender roles and womens status in Central Asia and Anatolia between the thirteenth and sixteenth centuries
Onüçüncü ve onaltıncı yüzyıllar arasında Orta Asya ve Anadoluda kadın-erkek rolleri ve kadınların statüsü
NİLGÜN DALKESEN
- Bağlanma stilleri, cinsiyet rolleri ve evlilik uyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship among attachment styles, gender roles and marital adjustment
HANDAN BAL
- The Female characters quest for survival in the plays of Eugene O`Neill and Tennesse Williams
Eugene O`Neill ve Tennesse Williams`ın kadın karakterinin varoluş savaşı
ASLI ÖZLEM TARAKÇIOĞLU
