Geri Dön

Turkish to Crimean Tatar machine translation system

Türkçe'den Kırım Tatarca'ya otomatik çeviri sistemi

  1. Tez No: 112551
  2. Yazar: KEMAL ALTINTAŞ
  3. Danışmanlar: YRD. DOÇ. DR. İLYAS ÇİÇEKLİ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
  6. Anahtar Kelimeler: Doğal Dil İşleme, Otomatik Çeviri, Türkçe, Kırımtatarca, Tatarca, Türk Dilleri IV, Bilgisayar çevirisi, Kırım Tatarcası, Natural Language Processing, Machine Translation, Turkish, Turkic Languages, Crimean Tatar, Computer translation, Tatar language
  7. Yıl: 2001
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi
  10. Enstitü: Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

ÖZET TÜRKÇE'DEN KIRIMTATARCA'YA OTOMATİK ÇEVİRİ SİSTEMİ Kemal Altıntaş Bilgisayar Mühendisliği, Yüksek Lisans Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. İlyas Çiçekli Temmuz, 2001 Bilgisayarın keşfinden beri otomatik çeviri işlemi insanların ilgisini çekmiştir. Bu konuda bugüne kadar yapılan araştırmaların çoğu İngilizce ve Fransızca gibi Batı Dilleri üzerinde yapılmış, Türkçe ve Türk dilleri sahnenin dışında kalmıştır. Yakın diller arasındaki otomatik çeviri işlemi birbiriyle ilişkisi olmayan diller arasındaki çeviri işleminden daha kolaydır. Gramer ve kelime hazinelerinin önemli bir kısmı ortak olduğundan, yakın diller arasında çeviri yapacak bir sistem geliştirmek daha az çabayla mümkün olabilir. Yakın diller arasında tercüme yapmak için sınırlı tercüme kuralları ve karşılıklı sözlükler tarafından desteklenecek bir biçimbirimsel çözümleme çoğu zaman yeterli olacaktır. Genelde bir anlam çözümlemesine gerek olmayabilir. Bu tezde Türkçe ve Kırımtatarca arasında tercüme için sonlu durumlu teknikler kullanan bir otomatik çeviri sistemi anlatılmaktadır. Türkçe ve Kırımtatarca arasında geliştirilen otomatik çeviri sistemimizin yakın diller arasında geliştirilecek sistemlere bir model teşkil edeceğini ummaktayız. Geliştirdiğimiz sistem Türkçe bir cümleyi alıp biçimbirmsel olarak çözümlemekte, gramer yapılarını ve çevirisi duruma bağlı olan sözcükleri çevirmekte, kökleri çevirmekte ve son olarak da Kırımtatarca cümleyi biçimbirimsel olarak üretmektedir. Üretilen cümlelerden en az biri çoğu zaman girdi olarak alınan cümlenin doğru bir tercümesi olmaktadır.

Özet (Çeviri)

ABSTRACT TURKISH TO CRIMEAN TATAR MACHINE TRANSLATION SYSTEM Kemal Altıntaş MS in Computer Engineering Supervisor: Asst.Prof.Ilyas Cicekli July, 2001 Machine translation has always been interesting to people since the invention of computers. Most of the research has been conducted on western languages such as English and French, and Turkish and Turkic languages have been left out of the scene. Machine translation between closely related languages is easier than between language pairs that are not related with each other. Having many parts of their grammars and vocabularies in common reduces the amount of effort needed to develop a translation system between related languages. A translation system that makes a morphological analysis supported by simpler translation rules and context dependent bilingual dictionaries would suffice most of the time. Usually a semantic analysis may not be needed. This thesis presents a machine translation system from Turkish to Crimean Tatar that uses finite state techniques for the translation process. By developing a machine translation system between Turkish and Crimean Tatar, we propose a sample model for translation between close pairs of languages. The system we developed takes a Turkish sentence, analyses all the words morphologically, translates the grammatical and context dependent structures, translates the root words and finally morphologically generates the Crimean Tatar text. Most of the time, at least one of the outputs is a true translation of the input sentence.

Benzer Tezler

  1. Türkiye Türkçesi ve Kırım Tatarcasında kip

    Modals in Turkish and crimean Tatar

    REŞİDE GÜRSU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2001

    DilbilimAnkara Üniversitesi

    Türkçenin Eğitimi ve Öğretimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SABRİ KOÇ

  2. Türkiye Türkçesi ve Kırım Tatarcasında zaman

    The Tenses in Crimean Tatar and Turkish

    AYDAN ERYİĞİT UMUNÇ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1996

    Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesi

    PROF.DR. SABRİ KOÇ

  3. 1928-1937 dönemi Kırım Tatar edebiyatından seçme hikâyeler (Emce, küz gecesinde, yolculıqta, nefise) giriş - inceleme - metin - aktarma - dizin

    Some stories from Crimean Tatar literature between 1928-1937 (Emce, küz gecesinde, yolculiqta, nefise) introduction - research - texts - translation - index

    BETÜL HAKYEMEZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2007

    DilbilimMarmara Üniversitesi

    Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    DR. ERDAL ŞAHİN

  4. Yıldız Dergisi-Kırım Türkçesi Derlemeleri II

    The Journal of Yıldız of complation of Crimean Turkish II

    ELİF HENDEM

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    Türk Dili ve EdebiyatıEge Üniversitesi

    Türk Edebiyatı Bölümü

    YRD. DOÇ. DR. HATİCE ŞİRİN USER

  5. W. Radloff'un derlemelerinde Kırım Tatar Türkçesinin özellikleri

    The characteristics of Crimean Tatar Turkish in W. Radloff?s folk literature collections

    IŞILAY IŞIKTAŞ SAVA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2008

    DilbilimGazi Üniversitesi

    Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZÛHAL YÜKSEL