Effects of social support and locus of control on depressive and anxiety syptoms of dialysis patients
Sosyal destek ve kontrol odağının diyaliz hastalarının kaygı ve depresif belirtileri üzerindeki etkisi
- Tez No: 105130
- Danışmanlar: DOÇ. DR. TÜLİN GENÇÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: diyaliz, depresyon, kaygı, kontrol odağı, sosyal destek. vı, Denetim odağı, Diyaliz hastaları, Hastalar, Sosyal destek, Sosyal kontrol, dialysis, depression, anxiety, locus of control, social support. IV, Dialysis patients, Patients, Social support, Social control
- Yıl: 2001
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Orta Doğu Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, farklı kaynaklardan alınan sosyal desteğin ve kontrol odağının diyaliz hastalarının ve yakınlarının yaşadığı kaygı ve depresif belirtiler üzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Çalışmaya 104 diyaliz hastası ve 17 hasta yakını katılmıştır. Katılan hasta yakım sayısının az olması nedeniyle sadece hastalardan alınan veriler değerlendirilmiştir. Sonuçlar hastaların, kullanılan ölçeklerdeki normlara göre yüksek kaygı ve depresif belirtiler yaşadığını göstermiştir. Arkadaştan ve aileden alınan sosyal desteğin depresyon ve kaygı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca kontrol odağının kaygı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu, yani dış kontrol odağı inanana sahip olanların iç kontrol odağına sahip olanlara göre daha fazla kaygı belirtileri gösterdikleri bulunmuştur. Varyans analizi sonuçlan, farklı kaynaklardan alınan sosyal desteğinve kontrol odağı değişkenlerinin depresif ve kaygı belirtileri üzerinde etkileşimini desteklemiştir. İç kontrol odağına sahip olanlarda, hem arkadaştan hem de özel bir insandan alınan sosyal desteğin düşük olması, yüksek kaygı ve depresif belirtilerle ilişkili bulunmuştur. Öte yandan, dış kontrol odağına sahip olanlarda bu iki kaynaktan gelen desteğin tutarsız olması, yani birinin düşükken diğerinin yüksek olması, kaygı ve depresif belirtilerin yüksek olması ile ilişkili bulunmuştur. Arkadaştan ve özel bir insandan alman sosyal desteğin tutarsız olması depresif belirtileri artırdığı bulunmuştur. Arkadaştan ve aileden alman sosyal desteklerde ise, tutarsızlığın iç kontrol odağına sahip olanlarda, tutarhlığınsa (her iki kaynaktan da düşük destek) dış kontrol odağına sahip olanlarda kaygıyı artırdığı gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonuçlan literatürdeki araştırmalar çerçevesinde tartışılmış, çalışmanın smırhlıklan, gelecek çalışmalar için öneriler ve sonuçların klinik uygulamalarda nasıl kullanılabileceği verilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of the present study was to examine the effects of different sources of social support and locus of control orientation on depressive and anxiety symptoms on dialysis patients and their caregivers. The participants of the study were one hundred and four dialysis patients and 17 caregivers. The statistical analyses were limited to only patients due to the low number of caregivers participated in mis study. The results showed that the patients had high anxiety and depressive symptoms according to the norms of instruments mat were used in the study. With regard to the effects of social support, only social support from iiifamily and support from friend had a main effect on anxiety and depressive symptoms. In addition, locus of control had a main effect on anxiety, which means that externals had higher anxiety symptoms than internals. The results of Analyses of Variance supported the expected interaction of different sources of social support and locus of control on depressive and anxiety symptoms. For internals, low social support from friend and significant other predicted high depressive and anxiety symptoms. Similarly they had high symptoms when support from these sources were high. On the other hand, for externals, inconsistency in terms of the support from friend and from significant other led to higher depressive symptoms. In contrast, inconsistent support from family and from friend led to higher anxiety symptoms for internals whereas low support from these sources predicted higher anxiety symptoms for externals. The results of the study were discussed within the relevant literature, limitations of the present study, directions for future studies, and clinical implications were mentioned.
Benzer Tezler
- Predictive values of stressful life events, social support and locus of control depressive symptomatology among university students
Üniversite öğrencilerindeki depresif semptomatolojinin yordanmasında stresli yaşam olaylarının, sosyal desteğin ve kontrol odağının önemi
YEŞİM ÖZLALE
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. TÜLİN GENÇÖZ
- Kontrol odağı, stresle başa çıkma stratejileri ve psikolojik belirti gösterme ilişkileri
Başlık çevirisi yok
İHSAN DAĞ
- Lise öğrencilerinin stres yaşantılarında kullandıkları başaçıkma stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERDA AYSAN
Doktora
Türkçe
1988
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İ. ETHEM ÖZGÜVEN
- Lise öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile denetim odaklarının aile destek düzeyleri ve özlük nitelikleri açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesi
The Comparative study of high-school students loneliness level and locus of control with parents support and identitiy qualitiy
DENİZ TAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSA GÜRSEL
- Lise öğrencilerinde algılanan sosyal destek düzeyi ile problem çözme becerileri arasındaki ilişki
The relation between social support and problem solving skills of high school students
BÜLENT BUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YAŞAR BARUT