Türkiye'deki nehirlerin düşük akımlarına en uygun olasılık dağılım fonksiyonlarının araştırılması
The Investigation of the best-feitep probability distribution functions to the low-flows of the ruers in Turkey
- Tez No: 104064
- Danışmanlar: PROF. DR. ATIL BULU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Debi, Düşük akım, Frekans analizi, Nehirler, Flow, Low flow, Frequency analysis, Rivers
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
TÜRKİYE' DEKİ NEHİRLERİN DÜŞÜK AKIMLARINA EN UYGUN OLASILIK DAĞILIM FONKSİYONLARININ ARAŞTDMLMASI ÖZET Akarsu debileri yılın bazı dönemlerinde düşük değerler alabilir ve hatta kuruyabilirler. Düşük akım hidrolojisi, bu dönemlerde akarsuda mevcut minimum akımlarla ilgilenen bir bilim dalıdır. Düşük akım hidrolojisi su temini ve su kalitesi uygulamaları, hidrolik yapıların tasarımı, haznelerden ve soğutma tesislerinden bırakılacak minimum etek suyunun belirlenmesi gibi su kaynakları problemlerinin çözümünde kullanılmaktadır. Düşük akım hidrolojisinde yaygın olarak yedi gün ve on yıllık debiler (Ch.ıo) incelenmektedir. Bu değer, on yıl dönüş aralıklı, yılın minimum akımına sahip yedi günün ortalamasına karşı gelmektedir. Bu çalışmada, Türkiye' deki akarsuların düşük akımlarına en iyi uyan olasılık dağılım fonksiyonlarının bulunması amaçlanmıştır. Bu amaçla, düşük akım hidrolojisinin iki analiz tipi olan hidrolojik ve istatistik analiz, seçilmiş, mümkün olan en uzun kayda sahip, 1 1 gözlem istasyonunun günlük akımlarına uygulanmıştır. Hidrolojik analizde gözlenmiş veriler kullanılarak 1, 3, 7, 14 ve 30 günlük ortalama akım değerleri elde edilmiş ve bu ortalama akımların debi süreklilik çizgisi çizilmiştir. Debi süreklilik çizgileri kullanılarak akarsuda düşük akım göstergesi olarak kabul edilen, 0.90, 0.95, 0.99 aşılma olasılıklı debi değerleri belirlenmiştir. İstatistik analizde, gözlem sürelerinin her bir yılı için, 1, 3, 7, 14 ve 30 günlük ortalama akımların minimumları elde edilmiştir. Elde edilen 1, 3, 7, 14 ve 30 günlük ortalama akımların minimumları kullanılarak her istasyon için N yıllık örnekler oluşturulmuş ve bu örneklerin parametreleri tahmin edilmiştir. Lognormal dağılım, Weibull dağılımı ve üstel dağılım, istasyonların düşük akım değerlerine uygunluk bakımından incelenmiştir. Bu dağılımların parametreleri ya momentler yöntemi ya da L-momentleri yöntemi kullanılarak tahmin edilmiştir. Bahsedilen dağılımların uygunluğunu kontrol etmek için olasılık çizgisi korelasyon katsayısı testleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar aşağıdaki gibi özetlenebilir:. Çoruh ve Seyhan Nehirlerine en iyi uyan dağılım fonksiyonu 2 parametreli lognormal dağılımdır. » Araş, Ceyhan, Dicle, Fırat, Kızılırmak, Sakarya ve Yeşilırmak nehirlerine en iyi uyan dağılım fonksiyonu 2 parametreli Weibull dağılımıdır.. Büyük Menderes ve Meriç nehirlerine en uygun dağılım fonksiyonu üstel dağılımdır. TX. rtKSEK(»lM KURiUi XIISeçilmiş gözlem istasyonlarının düşük akımlarına en iyi uyan dağılım fonksiyonları kullanılarak 5, 10, 25, 50 ve 100 yıl dönüş aralıklı yedi günlük düşük akımlar için tahminler yapılmıştır. XU1
Özet (Çeviri)
THE INVESTIGATION OF THE BEST-FITTED PROBABILITY DISTRIBUTION FUNCTIONS TO THE LOW FLOWS OF THE RIVERS IN TURKEY SUMMARY River discharges can take low values in some periods of the year and even they can get dry. Low flow hydrology is a discipline, which deals with minimum flow in a river during these periods of the year. Low flow hydrology is used in water resources problems like water supply and water quality applications, design of hydraulic structures, determination of minimum downstream release requirements from reservoirs and cooling plants. In low flow hydrology, seven-day and ten-year low flows (Qt.io) have been investigated more thoroughly. This value coincides with the mean seven-day minimum flows for a ten-year return period. In this study it was attempted to find out the best-fitted probability distribution functions to the low flows of rivers in Turkey. For this purpose, hydrological and statistical analyses, which are the two analysis types of the low flow hydrology, are performed for the daily flows of the selected 1 1 gage stations with the possible longest record. In the hydrological analysis, the mean flows for the 1, 3, 7, 14 and 30 duration days were obtained by using the observed data and flow duration curves of these mean flows were drawn. Discharge values with exceedance probability of 0.90, 0.95, 0.99, which are accepted as the indicator of low flow in the river, were determined by using flow duration curves. In the statistical analysis, minima of the mean flows for duration 1, 3, 7, 14 and 30 days were extracted for each year of the observation periods. By using minima of the mean flows of duration 1, 3, 7, 14 and 30 days extracted, samples of N years were formed for each station and the parameters of these samples were estimated. Lognormal, Weibull and power distributions were investigated for the suitability point of view for the low flow values of the stations. The parameters of these distributions were estimated by using either method of moments or method of L- moments. Probability-Plot Correlation Coefficient tests were performed to test the goodness of fit of the aforementioned distributions. The results can be summarized as below:. The best-fitted distribution function for Çoruh and Seyhan Rivers is the 2-parameter lognormal distribution. e The best-fitted distribution function for Araş, Ceyhan, Dicle, Fırat, Kızılırmak, Sakarya, and Yeşilırmak Rivers is the 2-parameter Weibull distribution.. The best-fitted distribution function for Büyük Menderes and Meriç Rivers is the power distribution. Using the best-fitted distributions to the low flows of the selected gage stations, estimates were made for seven-day low flows with return periods of 5, 10, 25, 50 years. xv
Benzer Tezler
- Türkiye'nin ekonomik gelişmesinde tarımın parasal sorunları ve tarımsal kredi uygulaması
Başlık çevirisi yok
AHMET CEMAL SİVASLIGİL
- İdareler arası mali ilişkiler ve büyükşehir belediyesi finansmanı
Intergovernmental fiscal relations and metropoliten city municipal finance
SEYFİ YILDIZ
- Diyarbakır ilinde tarımsal mekanizasyon sorunları ve çözüm önerilerine yönelik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
ERCAN ÖZKAN
- Meskun bölgelerdeki taşkın zararları tahmininin bulanık sistemle modellenmesi
Fuzzy system modeling of flood damage estimation in urban araes
MEHMET ÖZGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EMİN SAVCI