Van ili merkez ilçesinde seçilmiş bir grup şeker pancarı yetiştiriciliği yapan işletmenin yapısal özellikleri, faaliyet sonuçları, sorunları ve çözüm önerileri üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 10330
- Danışmanlar: PROF. DR. ERDOĞAN OKTAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Tarım ekonomisi, Tarım işletmeleri, Van, Şeker pancarı, Agricultural economy, Agricultural enterprises, Van, Sugar beet
- Yıl: 1990
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
- 81 - ÖZET Doğu Anadolu'da tarım isletmelerinin ekonomik analizleri ile ilgili çalınmalar sınırlıdır. Bu nedenle, bu işlet melerin yapıları, organizasyonları ve yıllık faaliyet sonuçları ile ilgili bilgiler.3.6 eksiktir. Oysa, çiftçi gelirinin arttırılması ve işletmelerin geliştirilmesine yönelik alınma sı gereken önlemlerin belirlenmesi bu bilgilere ihtiyaç gösterir. Bu çalışma ile Van İli Merkez İlçesinde şeker pancarı yetiştiren işletmelerin yapısal durumu, işletme organizasyonu ve yıllık faaliyet sonuçlarının tarımsal işletmecilik açısın dan belirlenmesi ve analizi amaçlanmıştır. Böylelikle, bu işletmelerin sorunlarının ortaya konulması ve bu, sorunlara iliş kin baza çözüm önerilerinin geliştirilmesine çalışılmıştır. Gerekli veriler Merkez İlçede şeker pancarı yetiştiren 21 körden tesadüfi örnekleme yöntemi ile seçilen 115 işletme den anket yolu ile toplanmıştır. Anketlerin değerlendirilmesinde, inletmeler, şeker pancarı ekiliş alanlarına göre, T. Grup işletmeler (5 dekardan küçük), II. Grup işletmeler (5-10 dekar) ve III. Grup işletmeler (10 dekardan büyük) olmak üzere üç grupta incelenmiştir. İşletmelerin 5'!' frekanslarına göre, I. Grup işletmelerden 35 işletme., II. Grup işletmelerden 50 işletme ve III. Grup işletmelerden ise 30 işletme belirlenmiştir. İncelenen işletmelerde, çiftçi ailesi başına düşen orta lama nüfus 9,4 kişidir (Çizelge 6). İşletmelerde aktif nüfusun (15-49 yaş grubu) toplam nüfusa oranı % 51 'dir (Çizelge 7). 0-6 yaş grubu dışında kalan toplam nüfus içinde okuma -yazma bilmeyenlerin oranı f 44,3'tür (Çizelge 8). İşletme yöneticileri ortalama 45 yaşında ve 11 yıllık tarımsal üretim deneyimi ne sahiptir. İşletme yöneticilerinin ortalama öğrenim süresi 3,4 yıldır (Çizelge 10). İşletmelerde mevcut aile işgücü potansiyelinin (1 515 S. İ. G. /İşi.) ancak f 23,7'si değerlendirilmekte, işletme büyüklüğü ile orantılı olarak kullanılmayan aile işgücü miktarı azalmaktadır (Çizelge 13). Toplam işletme arazisi ortalama 62,59 dekar olup, bunun /'' 81,9'u mülk arazidir (Çizelge 15). Bu oran işletme büyüklüğüne orantılı olarak azalmaktadır. İşletmelerde ortalama parsel sayısı 5,32 ve parsel büyüklüğü ise 11,74 dekar olarak belirlenmiştir (Çizelge 17). toplam işletme ara-- 82 - fisinin % 80,8 'i sulanmaktadır (Çizelge 16). Toplam işletme arazisinin % 98,0 'ı tarla arazisi olup, tarla arazisinin % 40,3'ünde tahıl, % 20,4'ünde endüstri bitkileri (endüstri bitkilerinden sadece şeker pancarı yetiştirilmektedir), <fy 12,3 'ünde yem bitkileri ekilmekte ve geriye kalan % 27,0 ı ise nadasa bırakılmaktadır (Çizelge 18). İşletme başına düşen aktif sermaye miktarı, I. Grup işletmelerde 24 946 000 TL, II. Grup işletmelerde 29 697 100 TL, III. Grup işletmelerde 79 913 500 TL ve İşletmeler ortalamasında ise 41 351 200 TL'dir (Çizelge 19). Arazi sermayesi aktif sermayenin en büyük kısmını oluşturmaktadır. Arazi ser mayesinin aktif sermayece oranı % 77,7 'dir. İşletme sermayesi ise yetersizdir (Aktif sermayeye oranı % 22,3). (Çizelge 20). İşletmelerdeki borçlanma düzeyi düşüktür. Borçlar top lamının aktif sermayeye oranı.% 4,7 'dir, (Çizelge 20). Ortalama olarak, brüt hasılanın % 51,48 'i bitkisel ü- retim ve % 30,21'i hayvansal üretim ve geriye kalanı da diğer gelirler ve demirbaş kıymetindeki artıştan elde edilmektedir (çizelge 27). Tüm işletme grııplarında bitkisel üretim ağırlıklıdır. İşletme arazisinin birimine (dekar) düşen ortalama brüt hasıla miktarı, I.Grup işletmelerde 169 650 TL, II. Grup işletmelerde 148 506 TL, III. Grup işletmelerde 125 785 TL ve işletmeler ortalamasında ise 140 415 TL'dir (Çizelge 28). İşletme arazisinin birimine (dekar) düşen işletme. mas rafları işletmeler ortalamasına göre, 98 040 TL'dir (Çizelge 31). İşletme masraflarının % 48, 41' ini işçilik masrafları oluşturmaktadır (Çizelge 30). İşletme arazisinin birimine (dekar) düşen net hasıla miktarı, işletmeler ortalamasında 42 370 TL'dir (Çizelge 32). Bu miktar, işletme büyüklüğüne orantılı olarak azalmaktadır. Her üç grupta da elde edilen net hasıla, aktif sermayenin normal faizini karşılamadığından, işletmelerin yıllık faaliyetleri zararla sonuçlanmıştır. l Nüfus başına düşen yıllık tarımsal gelir miktarı, I. Grup işletmelerde 387 545 TL, II. Grup işletmelerde 299 047 TL, III. Grup işletmelerde 669 161 TL ve işletmeler ortalamasında ise 555 256 TL'dir (Çizelge 33).- 83 - Öz sermaye rantı, I. Grup işletmelerde f- 9,5, II. Grup işletmelerde % 5,74, III. Grup işletmelerde % 4,75 ve işlet meler ortalamasında ise f. 6,20'dir (Çizelge 35). İncelenen işletmelerin başlıca sorunları aşağıdaki şekilde özetlenebilir : Okur -yazarlık oranının düşüklüğü, mevcut aile işgücü nün yeteri ölçüde değerlendirilememesi, işletme arazisinin küçük ve çok parçalı olması, verim düşüklüğü, verimi artıran tarımsal girdilerin ve modern teknolojinin yeteri ölçüde kullanılmaması, işletme sermayesinin yetersizliği, çift çiler arasında etkin bir örgütleşmenin olmaması, yöreye tarımsal yayım ve eğitim hizmetlerinin yeterli düzeyde götürülmemesi, tarımsal ürünlerin fiyatlarının devlet tarafından istenilen düzeyde belirlenmemesi. ve ödemelerin geciktirilmesidir. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak alınabilecek bazı önlemleri de aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür. 1. İşletmelerin Organizasyonu İle İlgili Önlemler, 2. çiftçilerin Örgütlendirilmesi 3. Verimi Artırıcı Önlemler. 4. Arazi Toplulaştırılması 5. Tarıma Dayalı Sanayi Kuruluşlarının Bölgede Geliştirilmesi, tarım sanatları ve köylü el sanatlarına önem verilmesi.
Özet (Çeviri)
- 84 - SUMMARY.There are not enough studies' about economic analysis of the farms, in the eastern part of Turkey. That is why there is o lack of information about the structure, organization ~-->d the result of the activitiy of the farms in this region, in order to reorganize the farms so as to increase the income of the farmers, it is necessary to have some data about the farms in the area. The purpose of this studv is to determine the strcstu- re, the utilization of the production resources of a selected group of farms of sugarbeet producers in Van Caiitral ana %n“'..-.. si«slyae -their-' activity fv&m the farra m&na-*'sn?.ent point of view. The data used in this study were collected from 115 farms selected by random sampling among 21 villages of sugar- beet producers in Van Town» According to sugarbeet land area the farms were classified into three groups : First Group Farms ( smaller than 5 decare), Second Group Farms ( 5-10 decare) and Third Group Farms (bigger than 10 decare). In the studied farms, the average population per farm was 9,4 person (Table 6). The ratio of the active' population (15-49 age group) to total population was 51 % (Table 7). The illiteracy percentage among population above 6 years old was 44,3 % which is very high compared with the average per centage in Turkey, (Table 8). The average age of the farmers was 45 and their average farming experiences 11 years. As for the education periods of the farmers was 3,4 years (Table 10). In the studied farms, only 23,7 /? of the family labor power were utilized. That is why there is a big underemployment; which decreases in proportion with farm size (Table 13). The average size of all farms in the three groups was 62,59 decare. The owned land covered the 81,9 fl.of the total land (Table 15). About 80,8.;: of the total lana is irrigated and the remaining 19,2 %. dryland (Table 16). The farms are very fragmented. The fields are scattered around the village. The average number of fields per farm is 5,32 and the average size of each field is 11,74 decare. The cropping patterns were much the same on the three groups of farms with the cereal-fallow system predominating.- 85 - Cereals occupied 40,3 # of the total arable area, fallow 27,0.. %, industrial crops 20,4 % and forage crops 12,3 % (Table 18). The average of the farm capital (total assets) of the studied farms was 24 946 000 TL on the first group farms, 29 697 100 TL on the second group farms and 79 913 500 TL, on the third group farms. Land inventory made up the major item in this total, having a share of 77,7 % in farm capital (total assets). There is a shortage of operating capital in each group ( The ratio of operating capital to total farm capital is 22,3) (Table 20). The ratio of foreign capital to total farm capital is low ( 4,7 #). About 51,48 of gross returns were obtained from plant production and 30,21 from animal production. The balance was ”i_ f rom other sources. On all group farms plant production was predominated. The average gross return per decare (0,1 ha) is 169 650 TL on the first group farms, 148 506 TL on the second group farms, and 125 785 TL on the third group farms. This amount decreases according to farm size, (Table 28). The average operating expenses of all farm in the three groups per decare (0,1 ha) was 98 040 TL (Table 31). The share of labour expenses in total operating expenses was 48,41 % (Table 30). The average net return per decare (0,1 ha) is 70 546 TL on the first group farms, 33 904 TL on the second group farms and 29 172 TL on the third group farms. Net return on each group did not cover the interest of farm capital. That is why, as an average, none of the group could show profit (Tab le 32). The yearly per capita agricultural income to family labor and capital was 387 545 TL on the first group farms, 299 047 TL on the second group farms, and 669 161 TL on the third group farms. This income is lower than the national ave rage per capita income and also the per capita income of villa ge population in Turkey (Table 33 )« The return to the farmers' own capital is 9,5 % on the first group farms, 5,74 % on the second group farms, and 4,75 % on the third group farms (Table 35).- 86 Low literacy level, difficulties in utilization of family labor power, land fragmentation, low productivity due to 'unsufficient utilization of input and modern tech nological methods, low operating capital, non-available efficient cooperation and organization among the farmers, difficulties in finding sufficient credit with suitable terms, unsufficient agricultural extention and education services, and finally low prices paid for agricultural pro ducts are major problems the farmers in the area faced. The income of the farmers can be increased with the following the groups of measures : 1. Measures related to reorganization of the farms 2. Organization of the farmers for cooperative work 3. Measures to increase crop and animal yields 4. Land consolidation 5. Development of agricultural industry and -handcraft in the region.
Benzer Tezler
- Kuru incirlerde küf florası ve aflatoksigenik küflerin saptanması
Başlık çevirisi yok
SİBEL BÜYÜKŞİRİN
- Van ili Merkez ilçesindeki süt sığırcılığı yapan seçilmiş bazı tarım işletmelerinin ekonomik analizi
Başlık çevirisi yok
TUFAN BAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
ZiraatYüzüncü Yıl ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İBRAHİM YILDIRIM
- Antalya'da depolanmış ürün ve materyalde zararlı böcek ve akar türleri.Yayılışları ve habitatları üzerine araştırmalar.
Başlık çevirisi yok
YILDIRIM YANAROĞLU
- Van Kalesi-Eski van şehri toplumunun diş varyasyonları ve biyometrik ölçümler açısından değerlendirilmesi
Dental variations and biometrical studies of Van Castle-old Van city population
HAKAN YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
AntropolojiAnkara ÜniversitesiFizik ve Paleoantropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLA SEVİM