Geri Dön

Afet Sonrası Savunmasız Bireylerde Beslenme Durumu, Besin Güvencesizliği ve Duygu Durumunun Belirlenmesi

Determination of Nutritional Status, Food Insecurity and Emotional State in Vulnerable Individuals After Disaster

  1. Tez No: 1021850
  2. Yazar: BEYZA PULLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. NESLİŞAH RAKICIOĞLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
  6. Anahtar Kelimeler: Bebek beslenmesi, Doğal afetler, Gıda güvencesi, Pittsburg uyku kalitesi ölçeği, Sivil toplum, Toplumsal travma, Infant nutrition, Natural disasters, Food security, Pittsburg sleep quality index, Civil society, Collective trauma
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı; Adıyaman'da 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında kurulan konteyner kentlerde yaşayan savunmasız gruplar arasında yer alan engelli bireyler, yaşlı bireyler, gebe kadınlar ve 0-24 aylık bebeği olan kadınlarda beslenme durumu, diyet kalitesi, besin güvencesizliği, travma düzeyi ve uyku kalitesi değerlendirilerek afetten etkilenme durumunun saptanmasıdır. Çalışmanın örneklemini 90 engelli birey, 156 yaşlı birey, 18 gebe kadın ve 0-24 aylık bebeği olan 126 kadın olmak üzere toplamda 390 birey oluşturmaktadır. Araştırmaya katılmayı kabul eden gönüllü bireylerden genel bilgiler, deprem deneyimi, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri içeren anket formunun yanı sıra 2 günlük bireysel besin tüketim kaydı ve 24 saatlik geriye dönük fiziksel aktivite kaydı alınmıştır. Besin güvencesizliğini tespit etmek amacıyla Besin Güvencesizliği Deneyim Ölçeği (FIES) ve Hanehalkı Besin Güvencesizliği Erişim Ölçeği (HFIAS), duygu durumunu değerlendirmek amacıyla Deprem Sonrası Travma Düzeyini Belirleme Ölçeği (DSTDBÖ), uyku kalitesini ölçmek amacıyla Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), diyet kalitesini saptamak amacıyla Diyet Kalite İndeksi- Uluslararası (DQI-I) kullanılmıştır. Diyetle günlük enerji alımının en yüksek oranda yetersiz olduğu grup 0-24 aylık bebeği olan kadınlardır (%67,5) (p<0,001). Engelli bireylerin %54,4'ünde, 0-24 ay bebeği olan kadınların %53,2'sinde, yaşlı bireylerin %41,0'inde ve gebe kadınların %38,9'unda besin güvencesizliği tespit edilmiştir. Engelli bireyler anlamlı düzeyde daha yüksek besin güvencesizliği yaşamaktadır (p<0,05). Geliri giderine eşit veya fazla olan bireylerin besin güvenceli olma olasılığı, geliri giderinden az olanlara göre 5,4 kat daha yüksektir (p<0,001). Yaşlı bireylerin diyet kalitesi diğer gruplardan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Travma düzeyi depremde vefat eden yakını olan bireylerde ve deprem sonrası psikolojik destek alanlarda anlamlı düzeyde daha yüksektir (p<0,05). Engelli bireylerin uyku kalitesi diğer gruplardan anlamlı düzeyde daha düşüktür (p<0,05). Deprem öncesine göre deprem sırası ve sonrasında bebek maması kullanımı giderek artmıştır (sırasıyla %34,8; %47,8; %60,9). 0-24 ay arası bebeklerin %61,0'i anne sütü almaktadır ve bu bebeklerin %5,6'sı bodur, %4,0'ü zayıf, %7,9'u fazla kiloludur. 0-24 aylık bebeklerin izleminde yaşa göre boy uzunluğu Z skor değeri anlamlı düzeyde azalmıştır (p<0,05). Ek olarak, 0-24 aylık bebeği olan kadınların izleminde obezite durumu %40,6'dan %53,1'e yükselmiştir. Deprem sonrası konteyner kentlerde yaşayan savunmasız grupların, besin güvencesizliği ve yetersiz beslenme riski altında olduğu saptanmıştır. Afet bölgesinde bu gruplara yönelik beslenme desteği verilmesine, nakdi yardım sağlanmasına ve anne-bebek takip çalışmalarına ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Beslenmenin yanı sıra psikolojik desteğin de sağlanması, bu gruplarda sağlığın iyileştirilmesine katkı sağlayacaktır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to determine the impact of the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes on vulnerable populations living in container settlements established in Adıyaman after the disaster, including disabled individuals, elderly individuals, pregnant women, and women with infants aged 0–24 months, by assessing their nutritional status, diet quality, food insecurity, trauma levels, and sleep quality. The study's sample consists of a total of 390 individuals, including 90 disabled individuals, 156 elderly individuals, 18 pregnant women, and 126 women with infants aged 0-24 months. Individuals who voluntarily agreed to participate in the study completed a questionnaire covering general information, earthquake experience, dietary habits, and anthropometric measurements. In addition, a 2-day individual dietary record and a 24-hour physical activity recall were collected. The Food Insecurity Experience Scale (FIES) and the Household Food Insecurity Access Scale (HFIAS) were used to assess food insecurity. The Post-Earthquake Trauma Level Determination Scale (PETLDS) was used to evaluate emotional status, the Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI) was used to assess sleep quality, and the Diet Quality Index–International (DQI-I) was used to evaluate diet quality. Women with infants aged 0-24 months had the highest prevalence of inadequate daily dietary energy intake (67.5%) among all groups (p<0.001). Food insecurity was identified in 54.4% of disabled individuals, 53.2% of women with infants aged 0-24 months, 41.0% of elderly people, and 38.9% of pregnant women. Disabled individuals had significantly higher food insecurity (p<0.05). Individuals whose income was equal to or higher than their expenses were 5.4 times more likely to be food secure compared to those whose income was lower than their expenses (p<0.001). Diet quality was found to be significantly higher among elderly individuals compared to the other groups (p<0.05). Individuals who had lost a relative in the earthquake and those who received psychological support after the disaster had significantly higher trauma levels (p<0.05). Disabled individuals had significantly lower sleep quality than the other groups (p<0.05). Compared to the pre-earthquake period, the use of infant formula increased progressively during and after the earthquake (34.8%, 47.8%, and 60.9%, respectively). Among infants aged 0-24 months, 61.0% were breastfed. In this age group, stunting was observed in 5.6%, wasting in 4.0%, and overweight in 7.9%. The length-for-age Z score significantly decreased during follow-up (p<0.05). Additionally, the state of obesity increased from 40.6% to 53.1% during follow-up in women with infants aged 0-24 months. Vulnerable groups living in container settlements after the earthquake were found to be at risk of food insecurity and malnutrition. In the disaster area, there is a need to provide nutritional support, cash assistance, and mother–infant follow-up services for these groups. In addition to nutrition, providing psychological support is also expected to contribute to improving their health.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    756609

    The influence of Ghana's social welfare system on the vulnerabilities

    Gana'daki sosyal refah sisteminin kırılganlıklar üzerine etkileri

    JAMAL APPIAH-KUBI

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Sosyal HizmetAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Sosyal Politika Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ

  2. Tez No

    720109

    Understanding social disparities through the practice of public transportation in post Covid-19 period, lessons from brussels, belgium

    Covıd-19 sonrası sosyal eşitsizlikleri toplu taşıma pratikleri üzerinden anlamak, Brüksel, Belçika'dan dersler

    CİHAT BALUKEN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2022

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. EDA BEYAZIT

  3. Tez No

    906344

    6 Şubat depremi sonrası toplumsal deneyimler ve kırılganlık: Osmaniye örneği

    Social experiences and vulnerability after the February 6 earthquake: The case of Osmaniye

    ZÜHAL TANGÜNER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    SosyolojiAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi

    Kent Çalışmaları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. LEVENT DUMAN

  4. Tez No

    934064

    Afet sonrası geçici konut alanlarının organizasyonuna yönelik alternatif bir yaklaşım: İstanbul fuar merkezi örneği

    An alternative approach to the organization of post-disaster temporary housing areas: the case of İstanbul expo center

    SEYEDEHBITA REZAZADEHBAEE

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Mimarlıkİstanbul Aydın Üniversitesi

    Mimarlık Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN BALYEMEZ

  5. Tez No

    957492

    Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri

    Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness

    ESEN AYANOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Kamu Yönetimiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Afet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    PROF. DR. NİLGÜN OKAY

Geri Dön