Eğitim içerikli filmlerde okul yöneticisi ve öğretmen imajları
School administrator and teacher images in educational films
- Tez No: 1021799
- Danışmanlar: PROF. DR. TÜRKAY NURİ TOK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, eğitim temalı filmlerde öğretmen ve okul yöneticilerinin hangi imaj özellikleriyle sunulduğunu belirlemek ve bu temsillerin benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmalı olarak incelemektir. Problem alanı, eğitim içerikli filmlerde öğretmenlik ve okul yöneticiliğine dair toplumsal algıların, kalıp yargıların, beklentilerin ve“olması gereken”anlayışının hangi imaj özellikleri ve temsil biçimleri aracılığıyla ortaya konulduğu sorunsalıdır. Bu kapsamda öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin imaj özellikleri, bu imajlara eşlik eden yönetim tarzları ve karakterler arasındaki benzerlik ve farklılıklar karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Araştırma nitel araştırma deseninde yürütülmüş; doküman analizi kapsamında seçilen eğitim temalı beş film içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. İncelenen filmler Türkiye'den“Kuru Otlar Üstüne”(2023), Almanya'dan“Öğretmenler Odası”(The Teachers' Lounge) (2023), Kanada'dan“Canım Öğretmenim”(Monsieur Lazhar) (2011), Hindistan'dan“Hıçkırık”(Hichki) (2018) ve ABD'den“Boyun Eğmeyeceğim”(Won't Back Down) (2012) filmleridir. Filmler birden fazla kez izlenmiş; öğretmen ve okul yöneticisi karakterlerin imaj özelliklerine, iletişim biçimlerine, etik tutumlarına, pedagojik ve yönetsel yaklaşımlarına işaret eden sahne ve diyaloglar belirlenerek kodlanmış, ana temalar altında sınıflandırılmış ve film içi ile filmler arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Bulgular, farklı ulusal bağlamlarda geçen filmlerde okulun benzer iktidar ilişkileri, hiyerarşiler, dışlama ve etiketleme mekanizmaları ürettiğini; bu nedenle öğretmen ve yönetici temsillerinin yalnızca kültürel farklılıklarla değil, okulun kurumsal doğasıyla da biçimlendiğini göstermektedir. Öğretmen temsilleri idealist ve dönüştürücü (Naina, Nona), etik ilke merkezli ancak kırılgan (Carla Nowak), kültürel uyumsuzluk ile ahlaki otorite arasında konumlanan (Lazhar) ve mesleğe yabancılaşmış, otoriter (Samet) gibi çeşitlenen imajlarla sunulmaktadır. Karşıt öğretmen figürleri ise seçkincilik, dışlama, mesleki duyarsızlık ve otoriterlik gibi olumsuz öğretmen imajlarını görünür kılmaktadır. Okul yöneticileri çoğunlukla bürokratik, kural merkezli ve riskten kaçınan bir profil çizmekte; öğretimsel liderlikten çok kurumsal düzeni koruma refleksi öne çıkmaktadır. Bununla birlikte sınırlı sayıda örnekte kapsayıcı, eşitlikçi ve destekleyici liderlik eğilimleriyle bu genel temsilin dışına çıkıldığı görülmektedir. Sonuç olarak araştırma, eğitim içerikli filmlerde öğretmen ve okul yöneticisi imajlarının belirli kalıp temsiller etrafında kurgulandığını, ancak karakterlerin konumuna, kültürel bağlama ve okul içi güç ilişkilerine göre farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, eğitim yönetimi ve öğretmenlik mesleğine ilişkin toplumsal algıların anlaşılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to determine how teachers and school administrators are portrayed in education-themed films in terms of their image characteristics and to comparatively examine the similarities and differences between these representations. The problem area of the study concerns how social perceptions, stereotypes, expectations, and normative understandings related to teaching and school leadership are made visible in education-themed films through image characteristics and forms of representation. Within this scope, the image characteristics of teachers and school administrators, the managerial styles accompanying these images, and the similarities and differences between the characters were comparatively examined. The research was conducted within a qualitative research design. Five education-themed films selected within the scope of document analysis were examined through qualitative content analysis. The films analyzed in this study are“About Dry Grasses”(2023) from Turkey,“The Teachers' Lounge”(2023) from Germany,“Monsieur Lazhar”(2011) from Canada,“Hichki”(2018) from India, and“Won't Back Down”(2012) from the United States. Each film was viewed multiple times; scenes and dialogues indicating the image characteristics, communication styles, ethical attitudes, and pedagogical and managerial approaches of teacher and school administrator characters were identified, coded, categorized under main themes, and compared both within and across films. The findings indicate that, despite taking place in different national contexts, the films reproduce similar power relations, hierarchies, and mechanisms of exclusion and labeling within schools. Therefore, teacher and administrator representations are shaped not only by cultural differences but also by the institutional nature of schooling. Teacher portrayals vary across images such as idealistic and transformative teachers (Naina, Nona), ethically driven yet fragile teachers (Carla Nowak), teachers positioned between cultural mismatch and moral authority (Lazhar), and alienated and authoritarian teachers (Samet). Opposing teacher figures, on the other hand, make visible negative teacher images such as elitism, exclusion, professional insensitivity, and authoritarianism. School administrators are mostly portrayed as bureaucratic, rule-centered, and risk-averse figures who prioritize maintaining institutional order over instructional leadership. However, in a limited number of cases, inclusive, egalitarian, and supportive leadership tendencies are observed, diverging from this general representation. In conclusion, the study reveals that teacher and school administrator images in education-themed films are constructed around certain stereotypical representations, yet they may vary depending on the position of the characters, cultural context, and power relations within the school. In this respect, the study aims to contribute to the understanding of social perceptions regarding educational administration and the teaching profession.
Benzer Tezler
- Türk sinemasında eğitim içerikli filmlerin eğitim unsurları açısından analizi
Analysis of educational movies in Turkish cinema in terms of constituents of education
ŞULE ALTINBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve ÖğretimYıldız Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA GÜNDÜZ
- Eğitim içerikli filmlerdeki yöneticilerin duygu yönetimi
Directors in educational movies emotion management
ASİYE TOPTAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimAydın Adnan Menderes ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ULUTAŞ
- Okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin eğitim içerikli filmlerin eğitim ortamlarına etkisine ilişkin görüşleri
Toughts of school directors and teachers about the effects of pedagogical movies on educational environment
DENİZ SARIBUDAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın ÜniversitesiEğitim Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ŞAHİN ORUÇ
- Okul öncesi çocukların ve ailelerinin televizyon ilintili etkileşimleri
Television related interactions of preschool children and their parents
MELİKE TÜRKAN BAĞLI
Doktora
Türkçe
2002
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İPEK GÜRKAYNAK
- Okul öncesi dönem çocukları tarafından izlenen çizgi filmlerin toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi
Analysis of cartoons watched by preschool children in terms of gender
BUKET ŞEN