Duygusal emek, tükenmişlik ve mental sağlık ilişkisi: Özel bir şirkete bağlı diyaliz merkezlerinde çalışan hemşirelere yönelik bir araştırma
The relationship between emotional labor, burnout, and mental health: A study on nurses working in dialysis centers affiliated with a private company
- Tez No: 1021638
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLAVER TENGİLİMOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Sağlık Yönetimi, Business Administration, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atılım Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, duygusal emek, tükenmişlik ve pozitif mental sağlık değişkenleri arasındaki ilişkileri çok boyutlu bir çerçevede ele almayı amaçlamaktadır. Araştırma nicel araştırma yöntemine dayalı olarak gerçekleştirilmiş olup, veriler anket tekniği aracılığıyla toplanmıştır. Çalışma, özel bir şirket bünyesinde Türkiye'nin 19 ilinde bulunan diyaliz merkezlerinde görev yapan 428 hemşire üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Aracılık etkisini test etmek amacıyla Sobel testi ve bootstrap yöntemlerinden yararlanılmıştır. Analizler belirlenen anlamlılık düzeyi çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Bulgular, tükenmişlik ile pozitif mental sağlık arasında negatif yönlü ve anlamlı bir ilişki olduğunu göstermektedir. Duygusal emeğin toplam düzeyde anlamlı bir etkisi bulunmazken, alt boyutlar düzeyinde farklılaşan etkiler ortaya çıkmıştır. Yüzeysel rol yapmanın tükenmişliği artırdığı, buna karşılık derin rol yapma ve samimi duyguların azaltıcı yönde etkiler oluşturduğu belirlenmiştir. Tükenmişliğin mental sağlık üzerinde güçlü ve belirleyici bir etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Aracılık analizinde, tükenmişliğin duygusal emek ve mental sağlık arasında anlamlı bir aracı rol üstlenmediği görülmüştür. Çalışma yaşamında deneyimlenen tükenmişlik düzeyinin bireylerin mental sağlıkları üzerinde temel belirleyici olduğu; duygusal emeğin ise özellikle alt boyutları aracılığıyla farklılaşan etkiler ürettiği ortaya konulmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular, yalnızca akademik literatüre değil, aynı zamanda uygulamaya dönük politika ve müdahale programlarının geliştirilmesine de katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationships between emotional labor, burnout, and positive mental health within a multidimensional framework. The research was conducted using a quantitative research design, and the data were collected through a survey method. The study was conducted on 428 nurses working in dialysis centers located in 19 provinces of Turkey affiliated with a private company. Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), correlation analysis, and regression analyses were employed in the study. Additionally, Sobel test and bootstrap methods were used to examine the mediating effect. All analyses were conducted within the framework of the predetermined significance level. The findings indicate a negative and significant relationship between burnout and positive mental health. While emotional labor does not show a significant effect at the overall level, it produces differentiated effects at the sub-dimension level. Surface acting increases burnout, whereas deep acting and genuine emotions have reducing effects. Furthermore, burnout has been found to have a strong and determining effect on mental health. The mediation analysis revealed that burnout does not play a significant mediating role in the relationship beteween emotional labor and mental health. It has been concluded that the level of burnout experienced in working life is a primary determinant of individuals' mental health, while emotional labor produces differentiated effects particularly through its sub-dimensions. The findings of the study contribute not only to the academic literature but also provide a basis for the development of policy recommendations and intervention programs aimed at implementation.
Benzer Tezler
- Sağlık çalışanlarında duygusal emek, tükenmişlik ve iş tatmini ilişkisinin incelenmesi: Konya ilinde bir uygulama
Emotional labor in healthcare staff, analysis of exhaustion and job satisfaction relationship: an application in the province of Konya
MELEK YAĞCI ÖZEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Sağlık Kurumları YönetimiNecmettin Erbakan ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYDAN YÜCELER
- An analysis of factors affecting burnout in the workplace
İş yerinde tükenmişliği etkileyen faktörler üzerinde araştırma
AIDA TUFEK
Yüksek Lisans
İngilizce
2013
İşletmeMarmara Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HANDE SİNEM ERGUN
- Yerinden edilmiş kişiler ile çalışan profesyonellerin tükenmişlik, ikincil travmatik stres, öz yeterlilik, depresif belirti düzeyi ve duygusal emek davranışları üzerinde öz bakım müdahale programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of self care intervention programme on burnout, secondary traumatic stress, self-efficacy, depressive symptom and emotional labor behavior of the professionals working with the displaced people
BUSE DEMİRLİÇAKMAK
- Duygusal emek ile tükenmişlik ve iş doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi: Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na bağlı huzurevlerinde çalışan yaşlı bakım personeline yönelik bir araştırma
The examining of relationship between emotional labor, burnout and job satisfaction: The study oriented elder care giver employees working i̇n rest homes related to Ministry of Fami̇ly and Soci̇al Policies
FERHAT KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
İşletmeCelal Bayar Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASENA ALTIN GÜLOVA
- Duygusal emek ve tükenmişlik ilişkisi: Ege Bölgesi'nde görev yapan turist rehberleri üzerine bir araştırma
Emotional labor and burnout relationship: A research on tourist guides working in the Aegean Region
RAMAZAN YANAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
TurizmAdnan Menderes ÜniversitesiTurizm İşletmeciliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAKAN ATAY