Osmanlı Makedonyası'nda eski eser araştırmaları (1863-1912)
Ancient studies in Ottoman Macedonia (1863-1912)
- Tez No: 1021599
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜRSOY ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, XIX. yüzyılın ikinci yarısı ve XX. yüzyılın başlarında Osmanlı Makedonyası'nda yürütülen arkeolojik faaliyetleri, Avrupa'da arkeolojinin kurumsallaşma süreci ile Osmanlı Devleti'nin eski eser politikaları arasındaki etkileşim çerçevesinde incelemek üzere planlandı. Bu bağlamda arkeolojinin Avrupa'da bir bilim dalı hâline gelişi, müzeciliğin ortaya çıkışı ve eski eserlere yönelik ilginin artışı değerlendirilirken, Osmanlı Devleti'nin bu alandaki hukuki düzenlemeleri ve uygulamaları da analiz edildi. Fransız, İngiliz, Alman, Avusturyalı, Amerikalı ve Danimarkalı araştırmacıların yanı sıra Rus, Sırp ve Bulgar arkeologların Makedonya'daki faaliyetleri karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alındı. Bu çalışmaların Osmanlı idaresiyle olan ilişkileri ve bölgedeki etkileri arşiv belgeleri ışığında incelendi. Elde edilen bulgular, XIX. yüzyıl ve sonrasında arkeolojinin yalnızca bilimsel bir disiplin değil, diplomasi, siyaset ve kültürel rekabetle iç içe geçmiş çok yönlü bir alan olduğunu gösterdi. Araştırmada, arkeolojik faaliyetlerin, uluslararası rekabetin bir aracı olarak kullanıldığı ve kültürel miras üzerinden nüfuz alanı oluşturma çabalarının önemli bir boyut teşkil ettiği tespit edildi. Keza Makedonya'nın sahip olduğu zengin tarihi miras, stratejik konumu ve çok kültürlü yapısı nedeniyle Avrupalı araştırmacılar için önemli bir çalışma sahası hâline geldiği ortaya konuldu. Bölgeye yönelen arkeolojik faaliyetlerin yalnızca bilimsel merakla sınırlı kalmayıp Avrupa devletlerinin politik, kültürel ve diplomatik hedefleriyle doğrudan ilişkili olduğu değerlendirildi. Çalışma, Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Osmanlı Arşiv belgeleri yoğun olmak üzere diğer arşiv belgeleri ile literatürdeki temel eserler esas alınarak hazırlandı.
Özet (Çeviri)
This study was planned to examine archaeological activities conducted in Ottoman Macedonia in the 19th century within the framework of the interaction between the institutionalization process of archaeology in Europe and the Ottoman State's antiquities policies. In this context, while the development of archaeology as a scientific discipline in Europe, the emergence of museology, and the increasing interest in antiquities are evaluated, the legal regulations and practices of the Ottoman State in this field are also analyzed. The activities of French, English, German, Austrian, American, and Danish researchers, as well as Russian, Serbian, and Bulgarian archaeologists in Macedonia, are examined using a comparative approach. The relations of these studies with the Ottoman administration and their effects on the region are examined in light of archival documents. The findings show that in the 19th century and beyond archaeology was not only a scientific discipline but also a multifaceted field intertwined with diplomacy, politics, and cultural competition. The research found that archaeological activities were used as a tool of international competition and that efforts to create spheres of influence through cultural heritage constituted an important dimension. Furthermore, it was shown that Macedonia's rich historical heritage, strategic location, and multicultural structure have made it an important field of study for European researchers. It was assessed that archaeological activities in the region are not limited to scientific curiosity but are directly related to the political, cultural, and diplomatic objectives of European states. This study was prepared primarily using Ottoman Archive documents from the Presidency of the Republic of Turkey's State Archives, as well as other archival documents and fundamental works in the literature.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Ülkemizdeki çeşitli büyüklükteki yerleşim merkezlerinde uygulanabilecek kültür yapısı planlama modeli
The Planning model of the cultural building which applicable at different size of settlement center
MUSTAFA İNCESAKAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UMUR ERKMEN