Mimari biçimin hakikat sonrası dönem bağlamında eleştirisi: Retrospektif bir okuma
A critique of architectural form in the post-truth era: A retrospective reading
- Tez No: 1021558
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAY ÖZASLAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez mimarlık bağlamında hakikat kavramını sorunsallaştırmaktadır. 2016 yılında Oxford Sözlüğü tarafından yılın kelimesi olarak seçilen“Post-truth”kavramı, kamuoyunun karar alma süreçlerinde nesnel hakikatlerin etkisinin zayıfladığı yeni bir toplumsal düzeni ifade etmektedir. Hakikat bağlamındaki bu dönüşüm, mimarlık da dahil olmak üzere geniş bir kültürel üretim yelpazesinde köklü değişimlere sebep olmuştur. Hakikatin nesnel, evrensel ve doğrulanabilir olduğu yönündeki yaklaşımın temelleri, Aydınlanma Çağı'nda biçimlenen rasyonalist epistemolojiye dayanmaktadır. Bu düşünsel arka plan, hakikat kavramının mimari biçimde karşılık bulan ve tasarıma yön veren bir ilke olarak ele alınmasına zemin hazırlamıştır. Hakikat kavramının modernite ve postmodernite ile dönüşümü yine mimari biçim üzerinden tekil-evrensel hakikat ve çoklu hakikatler olarak karşılık bulmuştur. Postmodernizm sonrasında mimarlık alanında, üretimleri ortak bir kavramsal çerçeve altında toplayan kapsayıcı bir şemsiye terim ortaya çıkmamıştır. Bu durum, hakikat rejiminin çözülmeye başlaması ve mimari biçim bağlamında hakikatin önemsizleşmesi ile ilişkilendirilmiştir. Bu yolla tez, hakikatin dönüşümünü ve günümüz koşullarında artık hakikatin belirleyici bir öneminin olmadığı savını mimarlık üzerinden ispat etmeye çalışır. Bu bağlamda tez, Hakikat Sonrası Dönem'de ortaya çıkan mimari biçimlerin, hakikat temelli bir kriz içerisinde olduğu öngörüsüyle hareket eder. Tezin örnekleminde ise mimarlıkta hakikatin temsili, tekil mimari nesnelerle sınırlı kalmaksızın, kent ölçeğinden yapı kabuklarına uzanan biçim ve biçimlenme süreçlerini üzerinden analiz edilmiştir.
Özet (Çeviri)
This thesis problematizes the concept of truth within architecture. The term“post- truth,”selected as the Oxford Dictionary's Word of the Year in 2016, refers to a socio- political condition in which objective truths have diminished influence over public decision-making processes. This transformation has led to significant changes across cultural production, including architecture. The conception of truth as objective, universal, and verifiable is grounded in the rationalist epistemology shaped during the Enlightenment. This intellectual background established truth as a principle reflected in architectural form and guiding design processes. Its transformation through modernity and postmodernity was likewise reflected in architecture through the opposition between singular-universal and plural truths. After postmodernism, architecture has not been organized under a single overarching conceptual framework. This fragmentation has been associated with the dissolution of truth regimes and the diminishing significance of truth in relation to architectural form. Building on this, the thesis explores how transformations in the concept of truth are articulated through architecture, suggesting a condition in which truth no longer operates as a determining principle. Accordingly, it approaches architectural production in the Post-Truth Era as being in a truth-based crisis. Within the scope of the thesis, the representation of truth in architecture is analyzed not only through individual architectural objects but also through processes extending from the urban scale to building envelopes.
Benzer Tezler
- Mimarlıkta rasyonel ve irrasyonel biçimlendirmenin ekonomik göstergelere bağlı olarak değişimi ve bu değişimin 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk ve Avrupa uygarlıklarında örneklenmesi
The Change of rational and irrational styles in architecture duetotho economicaldata and the illustration of this change on the Turkish and European Civilizations between 11th and 19th centuries
AYŞE ZEYNEP ONUR
- Oditoryumlarda akustik önlemler ve çoklu kullanım
Accoustical precautions and milti purpose usage of auditorums
ÇİĞDEM YÜCEL
- Geleneksel Sivrihisar evleri
Traditional houses of Sivrihisar
FİSUN ÖZŞUÇA
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
MimarlıkGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN CEZMİ TUNCER
- Geleneksel konutlarda ahşap yapı konstrüksiyonları Ankara Erzurum Mahallesi örneği
Başlık çevirisi yok
MUALLA KALFAGİL