Dietilheksil adipat ilavesinin akrilik protez kaide materyali üzerine etkisinin mekanik ve teorik açıdan araştırılması
Investigation of the effect of diethylhexyl adipate addition on acrylic denture base material from mechanical and theoretical perspectives
- Tez No: 1021438
- Danışmanlar: PROF. DR. GİRAY BOLAYIR
- Tez Türü: Diş Hekimliği Uzmanlık
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Darbe dayanımı, Plastikleştiriciler, Polimetilmetakrilat, Protez kaide malzemeleri, Impact strength, Plasifiant, Polymethyl methacrylate, Denture base materials
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Diş Hekimliği Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Protetik Diş Tedavisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, farklı oranlarda di-(2-etilheksil) adipat (DEHA) ilavesinin ısı ile polimerize polimetilmetakrilat (PMMA) esaslı protez kaide materyalinin mekanik ve fizikokimyasal özellikleri üzerindeki etkilerinin deneysel ve teorik yöntemlerle değerlendirilmesidir. Yöntem: Bu in vitro çalışmada, ısı ile polimerize PMMA protez kaide materyaline kütlece %1, %3, %5 ve %10 oranlarında DEHA ilave edilerek kontrol grubu ile birlikte toplam beş grup oluşturuldu. Her grup için transvers dayanım ve darbe dayanımı testlerinde kullanılmak üzere 10'ar örnek hazırlandı ve toplam 100 örnek üzerinde mekanik testler gerçekleştirildi (n=10). Transvers dayanım testi için ADA Spesifikasyon No:12'ye uygun olarak 65×10×2,5 mm, darbe dayanımı testi için ise ISO 1567:1988 standardına uygun olarak 50×6×4 mm boyutlarında örnekler hazırlandı. Örnekler mekanik testler öncesinde 37 °C distile su içerisinde bekletildi; transvers dayanım örnekleri 48 saat, darbe dayanımı örnekleri ise aynı koşullarda 24 saat tutuldu. Transvers dayanım ve bükülme miktarı değerleri üç nokta eğme testi ile universal test cihazında, darbe dayanımı değerleri ise Charpy darbe test cihazında ölçüldü. Ayrıca örneklerin termal davranışları diferansiyel taramalı kalorimetri (DSC), kimyasal yapıları Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) ve yüzey morfolojileri taramalı elektron mikroskobu (SEM) analizleri ile değerlendirildi. Deneysel bulguların moleküler düzeyde desteklenmesi amacıyla Yoğunluk Fonksiyoneli Teorisi (DFT) ve kantitatif yapı–özellik ilişkisi (QSPR) analizleri gerçekleştirildi. Veriler SPSS (ver. 23.0) programı ile analiz edildi ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: DEHA ilavesinin PMMA protez kaide materyalinin mekanik, termal, kimyasal ve morfolojik özellikleri üzerinde konsantrasyona bağlı değişikliklere neden olduğu belirlendi. Transvers dayanım ve bükülme miktarı değerleri açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,05). DEHA oranındaki artışa bağlı olarak transvers dayanım değerlerinde azalma, bükülme miktarı değerlerinde ise artış gözlendi. En yüksek transvers dayanım değeri kontrol grubunda, en düşük değer ise %10 DEHA grubunda elde edildi. Darbe dayanımı sonuçlarında da gruplar arasında anlamlı fark bulundu (p<0,05). Düşük konsantrasyonlu DEHA ilavesinin darbe dayanımını artırdığı ve en yüksek değerin %3 DEHA grubunda elde edildiği belirlendi. Ancak yüksek konsantrasyonlarda (%5 ve %10) darbe dayanımı değerlerinde azalma meydana geldi. DSC analizlerinde DEHA oranındaki artışla birlikte cam geçiş sıcaklığı (Tg) değerlerinin azaldığı gözlendi. FTIR analizlerinde tüm DEHA gruplarında karakteristik pik kaymaları gözlenirken, SEM görüntülerinde özellikle yüksek konsantrasyonlarda boşluk benzeri alanların daha belirgin hale geldiği ve yüzey morfolojisinde değişiklikler meydana geldiği gözlendi. DFT ve QSPR analizleri, DEHA ilavesinin PMMA'nın moleküler özellikleri ve cam geçiş sıcaklığı üzerindeki etkilerini destekleyen sonuçlar ortaya koydu. Sonuç: DEHA ilavesinin PMMA matriksi üzerinde konsantrasyona bağlı plastikleştirici etki oluşturduğu; düşük ve orta konsantrasyonlarda darbe dayanımını artırırken transvers dayanımı azalttığı, yüksek konsantrasyonlarda ise her iki mekanik özelliği de olumsuz etkilediği belirlendi. DSC, FTIR, SEM ve teorik analiz bulguları, DEHA'nın PMMA zincirleri arasındaki etkileşimleri değiştirerek materyalin fizikokimyasal ve mekanik davranışını etkilediğini destekledi.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this study was to evaluate the effects of different concentrations of di-(2-ethylhexyl) adipate (DEHA) addition on the mechanical and physicochemical properties of heat-polymerized polymethyl methacrylate (PMMA) denture base material using experimental and theoretical methods. Materials and Methods: In this in vitro study, DEHA was added to heat-polymerized PMMA denture base material at concentrations of 1%, 3%, 5%, and 10% by weight, and five groups including a control group were formed. For each group, ten specimens were prepared for transverse strength and impact strength tests, and mechanical tests were performed on a total of 100 specimens (n=10). Specimens with dimensions of 65×10×2.5 mm for the transverse strength test in accordance with ADA Specification No. 12 and 50×6×4 mm for the impact strength test in accordance with ISO 1567:1988 were prepared. Prior to testing, transverse strength specimens were stored in distilled water at 37°C for 48 hours, while impact strength specimens were stored under the same conditions for 24 hours. Transverse strength and deflection values were measured using a three-point bending test with a universal testing machine, whereas impact strength values were measured using a Charpy impact testing device. In addition, the thermal behavior, chemical structure, and surface morphology of the specimens were evaluated by differential scanning calorimetry (DSC), Fourier transform infrared spectroscopy (FTIR), and scanning electron microscopy (SEM), respectively. To support the experimental findings at the molecular level, Density Functional Theory (DFT) and Quantitative Structure–Property Relationship (QSPR) analyses were performed using Gaussian 23.0 software. Statistical significance was set at p<0.05. Results: DEHA addition caused concentration-dependent changes in the mechanical, thermal, chemical, and morphological properties of the PMMA denture base material. Statistically significant differences were found among the groups in terms of transverse strength and deflection values (p<0.05). As the DEHA concentration increased, transverse strength values decreased, whereas deflection values increased. The highest transverse strength value was obtained in the control group, while the lowest value was observed in the 10% DEHA group. Significant differences were also found among the groups regarding impact strength (p<0.05). Low concentrations of DEHA increased impact strength, and the highest value was obtained in the 3% DEHA group. However, a decrease in impact strength was observed at higher concentrations (5% and 10%). DSC analyses revealed a decrease in glass transition temperature (Tg) values with increasing DEHA concentration. While characteristic peak shifts were observed in all DEHA groups in FTIR analyses, SEM images demonstrated more pronounced void-like areas and changes in surface morphology, particularly at higher concentrations. DFT and QSPR analyses yielded results supporting the effects of DEHA addition on the molecular properties and glass transition temperature of PMMA. Conclusion: DEHA addition induced a concentration-dependent plasticizing effect in PMMA matrix. While low and moderate concentrations improved impact strength, transverse strength decreased. High concentrations adversely affected both mechanical properties. Findings obtained from DSC, FTIR, SEM, and theoretical analyses indicated that DEHA significantly influenced the physicochemical and mechanical behavior of PMMA.
Benzer Tezler
- Endokrin bozucu bileşiklerin sığır luteal hücre kültüründeki progesteron sentezi üzerine etkileri
Effects of endocrine disrupting compounds on progesterone secretion by cultured bovine luteal cells
RUHİ KABAKÇI
Doktora
Türkçe
2017
Veteriner HekimliğiKırıkkale ÜniversitesiVeterinerlik Fizyolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ARZU YİĞİT
- Hurma (Phoenix dactylifera L.) polenlerinin süperkritikCO2 ekstraksiyonu ve GC-MS ile yağ asit içeriklerininincelenmesi
Supercritical CO2 extraction of date palm (Phoenixdactylifera L.) pollen and investigation of fatty acidcompound by GC-MS
BARIŞ KAYAAL
- Phthalate esters degradation mechanisms by enzymes
Fitalat esterlerinin enzimlerle bozunma mekanizmaları
ESİN BALCI
Doktora
İngilizce
2023
Çevre Mühendisliğiİzmir Yüksek Teknoloji EnstitüsüÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYSUN SOFUOĞLU
PROF. DR. GÜLŞAH ŞANLI MOHAMED