Kahramanmaraş depremleri (6 Şubat 2023) ve göç olgusu
Kahramanmaraş earthquakes (6 February 2023) and the migration phenomenon
- Tez No: 1021389
- Danışmanlar: PROF. DR. ERSİN KAYA SANDAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası tetiklenen göç olgusunu, bireylerin mekânsal deneyimleri ve sosyo-ekonomik dinamikleri ekseninde bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Afet sonrası insan hareketliliğinin çok katmanlı yapısını ele alan bu araştırma, gelecekteki afet yönetimi senaryoları ve sürdürülebilir yerleşim politikaları için veriye dayalı stratejik bir çerçeve sunması bakımından büyük önem taşımaktadır. Araştırmada, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı metodolojik çeşitleme stratejisi benimsenmiştir. Nicel aşamada 399 katılımcıdan elde edilen veriler; Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizlerine tabi tutulurken; nitel aşamada mülakat verileri MAXQDA yazılımı aracılığıyla Kod Matris ve Kod İlişkileri Tarayıcısı gibi araçlarla analiz edilmiş; böylece araştırmanın nitel boyutu Vaka Modeli ve Kelime Trend Analizi ile derinleştirilmiştir. Araştırmanın nicel bulguları, kurulan regresyon modelinin göç kararındaki toplam varyansın %54,1'ini açıkladığını ortaya koymuştur (R²=0.541). Göç eğilimi üzerinde; barınma sorunları (beta = .407), güvenlik kaygıları (beta = .183) ve yaşam kalitesi beklentisi (beta = .124) en güçlü yordayıcılar olarak saptanmıştır. Korelasyon analizleri ise travmatik deneyimler (r = 0,631) ve ekonomik kayıpların (r = 0,585) göç kararıyla doğrudan ve yüksek düzeyde ilişkili olduğunu kanıtlamıştır. Nitel analizler, göç sürecinin yalnızca fiziksel bir yer değiştirme değil;“duygusal yabancılaşma”ve“aidiyet kaybı”ile karakterize edilen psiko-sosyal bir kopuş olduğunu göstermiştir. Zaman serisi analizleri, ilk evredeki“güvenlik ve travma”odaklı kaygıların, zamanla yerini“ekonomik entegrasyon”ve“kentsel uyum”gibi yapısal sorunlara bıraktığını ortaya koymuştur. Özellikle barınma maliyetlerindeki artışın, düşük gelirli gruplar üzerinde bir bariyer oluşturarak bu kesimi“hareketsizliğe hapsolmuş nüfuslar”haline getirdiği saptanmıştır. Mekânsal analizler ve CBS tabanlı haritalandırmalar; ağır hasarlı yapı stokunun yoğunlaştığı ilçelerin (Oniki Şubat, Dulkadiroğlu, Türkoğlu ve Pazarcık) dış göçün ana kaynaklarını oluşturduğunu, zemin özellikleri ve yapı yoğunluğunun bu süreçte etkili olduğu görülmüştür. Elde edilen tüm bulgular bir arada değerlendirildiğinde; 6 Şubat depremleri sonrası göçün, bireysel travmalardan kurumsal güvene, mekânsal aidiyetten kentsel planlama algısına kadar çok katmanlı bir yapıda şekillendiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma, afet-göç ilişkisini sadece demografik bir hareketlilik olarak değil, yerinden edilmenin sosyo-mekânsal ve psiko-sosyal dinamikleriyle birlikte analiz ederek literatüre özgün ve bütüncül bir katkı sağlamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the migration phenomenon triggered by the February 6, 2023 Kahramanmaraş earthquakes using a holistic approach, centered around individuals' spatial experiences and socio-economic dynamics. Addressing the multilayered structure of post-disaster human mobility, this research is of great significance as it provides a data-driven strategic framework for future disaster management scenarios and sustainable settlement policies. The study adopts a methodological triangulation strategy, utilizing both quantitative and qualitative methods. In the quantitative phase, data obtained from 400 participants were subjected to Confirmatory Factor Analysis (CFA) and Multiple Linear Regression analysis. In the qualitative phase, interview data were analyzed using tools such as the Code Matrix Browser and Code Relations Browser via MAXQDA software; thus, the qualitative dimension of the study was deepened through Case Study and Word Trend Analysis. The quantitative findings revealed that the established regression model explained 54.1% of the total variance in the migration decision (R²=0.541). Housing problems (beta = .407), safety concerns (beta = .183), and life quality expectations (beta = .124) were identified as the strongest predictors of migration tendency. Correlation analyses proved that traumatic experiences (r = 0.631) and economic losses (r = 0.585) were directly and highly correlated with the migration decision. Qualitative analyses demonstrated that the migration process is not merely a physical displacement, but a psycho-social rupture characterized by“emotional alienation”and“loss of belonging.”Time series analysis showed that concerns focused on“safety and trauma”in the initial post-disaster phase were replaced over time by structural issues such as“economic integration”and“urban adaptation.”In particular, the increase in housing costs was found to create a barrier for low-income groups, rendering them“trapped populations.”Spatial analysis and GISbased mapping indicated that the districts where heavily damaged building stock was concentrated (Onikişubat, Dulkadiroğlu, Türkoğlu, and Pazarcık) formed the main sources of out-migration, and that soil characteristics and building density were effective in this process. Evaluated together, all findings conclude that migration after the February 6 earthquakes is shaped in a multi-layered structure ranging from individual traumas to institutional trust, spatial belonging to urban planning perception. This study provides an original and holistic contribution to the literature by analyzing the disaster-migration relationship not only as demographic mobility but along with the socio-spatial and psycho-social dynamics of displacement.
Benzer Tezler
- 6 şubat depremi sonrası kent merkezinden kırsal alanlara yapılan göç: Hatay örneği
Migration from urban centers to rural areas after the february 6 earthquake: The case of Hatay
ZEHRA ZEYTİNCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiGöç Araştırmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. FERHAT ARIK
- Depremlerin nüfus ve eğitim üzerindeki etkisi: 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri örneği
The impact of earthquakes on population and education: February 6 Kahramanmaraş earthquakes example
ÖMER DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimDicle ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SALMAN ÖZÜPEKÇE
- Deprem sebebiyle iç göçe maruz kalan kadınların yeni yerleşim yerine uyum sürecinin incelenmesi (06 Şubat 2023 Depremi)
Examining the adaptation process of women exposed to internal displacement due to the earthquake to their new settlement (February 6, 2023 Earthquake)
GÜLŞAH YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiKadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRAH BERKANT PATOĞLU
- Doğal ve yapay humin asitlerinin bitki gelişimine etkisi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
AHMET ALMACA