Asistan hekimlerin sessiz istifa tutumları ile beyin göçüne yönelik düşünceleri arasındaki ilişki: Bir üniversite hastanesi örneği
The relationship between resident physicians' silent resignation attitudes and their thoughts on brain drain: The case of a university hospital
- Tez No: 1021387
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE ULUSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sağlık Yönetimi, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Beyin göçü, Hekimler, Sessiz istifa, Üniversite hastaneleri, Brain migration, Physicians, Inner resignation, University hospitals
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'deki sağlık sisteminde özellikle de üniversite hastanelerindeki asistan hekimler, uzmanlık eğitimi sürecinde olmaları nedeniyle hem öğrenen hem de hizmet üreten bireyler olarak hizmet sunumunda kritik bir iş gücü konumundadır. Asistan hekimlerin hastanelerde, klinik hizmetlerin sürekliliğinde aktif rol oynadıkları tanı, tedavi ve hasta takibi süreçlerinde belirleyici bir rol üstlendikleri bilinmektedir. Asistan hekimler genellikle, sağlık hizmetinin en yoğun kısmında yer alırlar ve hasta ile en sık temas eden hekim grubu olmaları nedeniyle, sağlık hizmetinin kalitesi ve hasta memnuniyeti üzerinde doğrudan etkiye sahiptirler. Bununla birlikte, asistan hekimlerin bu önemli rolleri aynı zamanda bazı sorunları da beraberinde getirir. Yoğun iş yükü, sınırlı otonomi, görece düşük ücret ve yüksek beklenti düzeyi, asistan hekimleri tükenmişlik ve mesleki doyumsuzluk açısından yüksek riskli bir gruba dönüştürmektedir. Bu nedenle, asistan hekimlerin sistem içindeki konumu yalnızca işlevsel bir gereklilik değil; aynı zamanda sağlık sistemlerinin sürdürülebilirliği, insan gücü planlaması ve hizmet kalitesinin korunması açısından stratejik bir öneme sahiptir. Hem ülkemizde hem de küresel ölçekte sağlık insan gücünün yeniden yapılanma sürecine girdiği günümüzde, asistan hekimlerde beyin göçü düşüncelerinin arttığı gözlemlenmektedir. Bu araştırmanın amacı, asistan hekimlerin sessiz istifa tutumları ile beyin göçüne yönelik düşünceleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmanın evrenini Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesinde çalışmakta olan asistan hekimler (N=360) oluşturmuştur. Örneklem seçiminde olasılıksız örnekleme yöntemlerinden gönüllü örnekleme tekniği kullanılmış; bu kapsamda araştırmaya gönüllü olarak katılım sağlayan 140 asistan hekim örneklemi oluşturmuştur. Çalışmada veriler,“Kişisel Bilgi Formu”,“Sessiz İstifa Ölçeği”ve“Beyin Göçü Ölçeği”ile toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 23 paket programı kullanılmış %95 güven aralığında yanılma payı (p<0,05) alınmıştır. Araştırma sonucunda Sessiz İstifa Ölçeği toplam puan ortalamasının X̄=2,62±0,72; Beyin Göçü Ölçeği toplam puan ortalamasının X̄=3,24±0,42; Beyin Göçü Ölçeğinin alt boyutlarından olan negatif düşüncenin puan ortalamasının X̄=3,74±0,79 olduğu saptanmıştır. Yapılan analizlerde, beyin göçünün, sessiz istifa ile pozitif yönlü ve kuvvetli bir ilişkisinin olduğu (r=,296; p<0.001); Beyin göçü eğiliminin sessiz istifa puanını anlamlı düzeyde açıkladığı, (β=0,217; p=0,011), beyin göçü eğilimindeki artışın sessiz istifa puanında artış ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca erkek hekimlerin kadın hekimlere göre beyin göçü eğiliminin daha yüksek olduğu ve nöbet tutma sayısının artması durumunda sessiz istifa tutumlarının da artış gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak hekimlerin, sessiz istifa tutumlarının ortanın biraz üzerinde, beyin göçü eğiliminin yüksek olduğu, beyin göçünün, sessiz istifa ile pozitif yönlü ve kuvvetli bir ilişkisinin olduğu görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Resident physicians in the Turkish healthcare system, particularly those working in university hospitals, occupy a critical workforce position as both learners and service providers during their specialty training. They play an active role in ensuring the continuity of clinical services and are known to assume a decisive role in the processes of diagnosis, treatment, and patient follow-up. Resident physicians are generally involved in the most intensive aspects of healthcare delivery and, as the physician group with the most frequent patient contact, they have a direct impact on the quality of healthcare services and patient satisfaction. However, these important responsibilities also bring various challenges. Heavy workloads, limited autonomy, relatively low salaries, and high performance expectations place resident physicians at increased risk of burnout and professional dissatisfaction. Therefore, the position of resident physicians within the healthcare system is not only a functional necessity but also of strategic importance for the sustainability of healthcare systems, workforce planning, and the maintenance of service quality. In the current era, during which healthcare workforce structures are undergoing transformation both nationally and globally, an increasing tendency toward brain drain among resident physicians has been observed. The aim of this study was to determine the relationship between quiet quitting attitudes and thoughts regarding brain drain among resident physicians. This descriptive and cross-sectional study was conducted among resident physicians working at the Health Services Application and Research Hospital of Sivas Cumhuriyet University (N = 360). A voluntary sampling technique, one of the non-probability sampling methods, was employed, and 140 resident physicians who voluntarily agreed to participate constituted the study sample. Data were collected using a Personal Information Form, the Quiet Quitting Scale, and the Brain Drain Scale. Statistical analyses were performed using SPSS version 23, and a significance level of p < 0.05 was accepted within a 95% confidence interval. The findings revealed that the mean total score of the Quiet Quitting Scale was 2.62 ± 0.72, while the mean total score of the Brain Drain Scale was 3.24 ± 0.42. Among the subdimensions of the Brain Drain Scale, the highest mean score was observed in the Negative Thoughts dimension (3.74 ± 0.79). The analyses demonstrated a positive and significant relationship between brain drain tendency and quiet quitting (r = .296, p < .001). Furthermore, brain drain tendency significantly predicted quiet quitting scores (β = 0.217, p = .011), indicating that an increase in brain drain tendency was associated with an increase in quiet quitting attitudes. In addition, male physicians exhibited higher levels of brain drain tendency compared with female physicians, and an increase in the number of on-call shifts was associated with higher quiet quitting attitudes. In conclusion, resident physicians were found to exhibit quiet quitting attitudes slightly above the moderate level, while their tendency toward brain drain was high. Moreover, a positive and significant relationship was identified between brain drain tendency and quiet quitting attitudes. These findings suggest that increasing brain drain tendencies among resident physicians may be associated with greater disengagement from their professional roles, highlighting the importance of addressing both phenomena to ensure the sustainability and effectiveness of the healthcare workforce.
Benzer Tezler
- Hekimlerin sessiz istifa tutumları ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Sivas ili örneği
Determination of the relationship between physicians quiet quitting attitudes and their intention to leave: The case of Sivas province
YELİZ ÇUBUKLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sağlık YönetimiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE ULUSOY
- Akçay-Edremit yöresinin hidrojeolojisi
Başlık çevirisi yok
NEVZAT BAYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiDokuz Eylül ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞEVKİ FİLİZ
- Türkiye-Suriye sınırı boylarındaki köy yerleşmelerinin başlıca sorunları: Asmacık köyü örneği
Başlık çevirisi yok
ÖKKEŞ KESİCİ
- Şarkışlalı aşıkların şiirlerinde aile içi ilişkiler
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ GÜNBULUT
Doktora
Türkçe
1987
AntropolojiHacettepe ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BOZKURT GÜVENÇ
- Edremit ovası yeraltısuyu akımı sonlu farklar modeli
Başlık çevirisi yok
LEVENT TEZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Jeoloji MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALPARSLAN ARIKAN