Aile hekimliği pratiğinde ebeveynlere yönelik bireyselleştirilmiş kısa eğitimin çocukların ekran kullanımına etkisi
The effect of brief individualized education for parents on children's screen use in family medicine practice
- Tez No: 1021288
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ ÖZCAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Aile hekimliği, çocuk, ebeveyn, ekran süresi, problemli medya kullanımı, Family medicine, child, parent, screen time, problematic media use
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada birinci basamağa başvuran, ilkokul çağında çocuğu olan ebeveynlerin kendilerinin ve çocuklarının ekran kullanım alışkanlıklarının değerlendirmesi, gereksinimi olan ebeveynlere yönelik bireyselleştirilmiş bir eğitimin kısa dönem etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Adana ilinde bir aile sağlığı merkezine başvuran 58 ebeveyn ile yürütüldü. Çalışmanın ilk bölümü kesitsel, ikinci bölümü tek grup ön-son test deseninde planlandı. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu ve Problemli Medya Kullanım Ölçeği (PMKÖ) formu uygulandı. PMKÖ ortalama puanının üzerinde olan 25 ebeveyne tek oturumluk kısa bireyselleştirilmiş eğitim verildi; iki hafta sonra ölçek yeniden uygulandı. Bulgular: Yaş ortalaması 8,38 ± 1,66 yıl olan çocukların PMKÖ puan ortalaması 88,34 ± 31,4 olup dört saat ve üzeri ekran kullanım oranı hafta içi % 22, hafta sonu % 66 olarak hesaplandı. Sosyodemografik değişkenlere göre PMKÖ puanlarında anlamlı farklılık saptanmadı. Hafta sonu ≥3 saat ekran kullanan annelerin ve babaların çocuklarında PMKÖ puanları yüksek bulundu (p =0,001) Ebeveynlerin % 86,2'si ekranla ilgili kural koyduğunu bildirmesine karşın bu kuralları sıklıkla/her zaman uygulayabildiğini belirtenlerin oranı yalnızca % 29 idi. Kurallara tutarlı biçimde uyan ailelerde PMKÖ puanı, hiç uymayanlara göre düşüktü (p<0,001). Eğitim müdahalesi sonrasında puanlarda iyileşme yönünde eğilim gözlense de bu değişim istatistiksel anlamlılık düzeyine ulaşmadı (p = 0,073). Sonuç: Çocuklarda ekran süresi önerilen sınırların çok üzerinde olup ebeveynlerinin ekran kullanım alışkanlıkları ve kuralları ile ilişkilidir. Aile hekimliği pratiğinde rutin çocuk izlem ziyaretlerinde problemli medya kullanımının taranması, erken tanı ve uygun yönetim açısından fırsat olabilir. Riskli çocuklara ve ebeveynlere yönelik kısa müdahalelerin birden fazla oturumda yapılması ve uygun davranış değişikliği yöntemleri ile desteklenmesi etkinliği artırabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate screen use habits of parents and their primary school-age children attending a primary care center, and to examine the short-term effect of a brief individualized educational intervention provided to parents in need. Methods: The study was conducted with 58 parents attending a family health center in Adana. The first part was cross-sectional and the second part was a single-group pre-post test design. Participants completed a sociodemographic form and the Problematic Media Use Measure (PMUM). Twenty-five parents whose PMUM scores were above average received a single-session brief individualized education; the scale was re-administered two weeks later. Results: The mean age of children was 8.38 ± 1.66 years and the mean PMUM score was 88.34 ± 31.4. The proportion using screens ≥4 hours/day was 22% on weekdays and 66% on weekends. No significant difference was found in PMUM scores by sociodemographic variables. Children of parents using screens ≥3 hours on weekends had significantly higher PMUM scores (p=0.001). Although 86.2% of parents reported setting screen-related rules, only 29% consistently enforced them. PMUM scores were significantly lower in families with consistent rule enforcement (p<0.001). Following the intervention, an improvement trend was observed but did not reach statistical significance (p=0.073). Conclusion: Children's screen time greatly exceeds recommended limits and is associated with parental screen habits and rule enforcement. Screening for problematic media use during routine child health visits in family medicine may offer an opportunity for early detection. Brief interventions delivered across multiple sessions with behavior change methods may improve effectiveness.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Atherosklerotik kalp hastalıklarında risk faktörleri
Risk factors in the coronary artery disease
MURAT SUHER
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Gelişim nörolojisi polikliniğine başvuran nöral tüp defektli olgularda prospektif bir inceleme
Başlık çevirisi yok
İLKBAHAR EMİNE GÜLTEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK APAK