Siirt ilinde küçükbaş hayvancılığın sosyo-ekonomik yapısı ve bölgesel kalkınma üzerine etkileri
The socio-economic structure of small ruminant livestock farming in Siirt province and its impact on regional development
- Tez No: 1021260
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHYETTİN ERDEMLİ, DOÇ. DR. GÖRKEM ÖZTÜRK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Siyasal Bilimler, Agriculture, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bölgesel Kalkınma İktisadı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Siirt ilinde 95 yetiştirici ile yürütülen bu çalışmada, küçükbaş hayvancılığın bölge ekonomisine katkısı incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; işletme yönetiminde erkek yetiştiriciler %87,4 oranla baskın olup, katılımcıların %56,8'i 20-39 yaş aralığında, %63,2'si lise ve altı eğitim seviyesinde ve %49,5'u 7 ve üzeri kişilik hane halkı büyüklüğündedir. Yetiştiricilerin %37,9'u 12 yıl ve üzeri mesleki tecrübeye sahipken, yalnızca %24,2'sinin bir tarımsal örgüte üye olduğu belirlenmiştir. İşletmelerde koyun (%64,91) ve keçi (%40,79) yetiştiriciliği ağırlıkta olup, kârlılık oranları koyunda %37,9, keçide ise %15,8 seviyesindedir. Üretim sistemlerinde yerleşik yöntem %52,6 ile baskın konumdayken; yarı-göçer sistem %29,5, göçer sistem ise %17,9 oranında varlığını korumaktadır. İşletmelerin faaliyet alanı %50,5 kombine, %33,7 süt ve %15,8 et odaklı olarak dağılım göstermekte; ırk tercihinde ise Hamdani melezi (%68,4) ve kıl keçisi (%64,2) ön plana çıkmaktadır. Bölge hayvancılığında temel sorun %21,74 oranıyla hayvan hastalıklarıdır; bunu sırasıyla tarımsal kuraklık ve girdi maliyetleri (%15,22) ve finansal yetersizlikler (%14,35) izlemektedir. Karşılaşılan tüm bu zorluklara rağmen yetiştiricilerin %71,6'sı faaliyetlerinden genel düzeyde memnuniyet duymaktadır. İşletmelerde keçi sütü %42,11, koyun sütü ise %40,18 oranında işlenmiş ürün olarak değerlendirilmektedir. Pazarlama kanallarında %44,44 oranla yerel pazarlar baskındır. Et pazarlamasında ise işletme dışına satış (%40,56) ve aile içi tüketim ise (%36,80) oranında gerçekleşmektedir. Yan ürünler %90,53 oranında atıl olarak belirlenmiştir. Pazarlama süreçlerinde karşılaşılan en büyük engel %22,80 oranla desteklerin yetersizliğidir. Üreticilerin %76,8'i hayvancılığın bölge ekonomisine önemli katkı sağladığını belirtmektedir. Yetiştiriciler kalkınmada geleneksel ürünlerin korunmasını (3,52), hane ekonomisinde ise gelir düzeyini (3,60) belirleyici bulurken, gelirin hane ihtiyaçlarını karşılamada yeterli olduğunu düşünenlerin oranı yalnızca %44,2'dir. Üreticiler çeşitli teşviklerden yararlanmasına rağmen (%93,23), bu desteklerin üretim kapasitesinde somut bir değişim sağlamadığı (%52,6) belirtilmiştir. Üreticilerin kapasite artırımında %35,42 ile finansal destek, proje bazlı beklentilerde ise %50 ile desteklerin artırılması talebi ilk sırada yer almıştır. Kırsal kalkınma kriterleri içerisinde en yüksek önem derecesi sırasıyla ekonomik (0,428), çevresel (0,343) ve sosyal (0,229) katkı boyutları izlemiştir. Ekonomik katkı alt kriterleri içerisinde gelir artışı (0,398); sosyal katkı alt kriterleri içerisinde eğitim olanakları (0,397) ve çevresel katkı alt kriterleri içerisinde ise meraların korunması (0,423) en fazla dikkat çeken unsurlar olmuştur.
Özet (Çeviri)
This study, conducted with 95 breeders in Siirt province, examined the contribution of small ruminant livestock farming to the regional economy. According to the research results, male growers dominated farm management with a rate of 87.4%, 56.8% of participants were between 20-39 years old, 63.2% had a high school or below education, and 49.5% had household size of 7 or more people. While 37.9% of the farm heads had 12 years or more of professional experience, only 24.2% of them were members of an agricultural organization. Sheep (64.91%) and goat (40.79%) farming predominated farms, with profitability rates of 37.9% for sheep and 15.8% for goats. In terms of production systems, settled methods were dominant as 52.6%, while semi-nomadic systems accounted for 29.5% and nomadic systems for 17.9%. The distribution of livestock activities in the region was as follows: 50.5% combined, 33.7% dairy, and 15.8% meat-based. In terms of breed preference, Hamdani hybrid (68.4%) and Angora goat (64.2%) stood out. The main problems in regional livestock farming was animal diseases as 21.74%. This was followed by agricultural droughts, input costs (15.22%) and financial difficulties (14.35%). Despite all these challenges, 71.6% of breeders were generally satisfied with their activities. In the farms, 42.11% of goat milk and 40.18% of sheep milk was processed. Local markets were dominant as marketing channels as 44.44%. In meat marketing, sales to outside of the farm accounted for 40.56%, and family consumption accounted for 36.80%. It was determined that 90.53% of the by-products were treated as wastes. The major obstacle encountered in marketing processes was the inadequacy of supports as 22.80%. Of all producers, 76.8% stated that livestock farming made a significant contribution to the regional economy. While growers considered the preservation of traditional products (3.52%) and income level (3.60%) as decisive factors in development, only 44.2% believed that income was sufficient to meet household needs. Although producers benefited from various incentives (93.23%), it was stated that these supports did not lead to a substantial change in production capacity (52.6%). Financial support was the most important demand for capacity increase (35.42%), while increased support was the most important demand for project-based expectations (50%). In terms of the rural development criteria, the highest importance was given to economic (0.428), environmental (0.343), and social (0.229) contribution dimensions, respectively. In terms of the sub-criteria for economic contribution, income increase (0.398) was the most noteworthy while in terms of the social contribution sub-criteria educational opportunities (0.397) and in terms of the environmental contribution sub-criteria the protection of pastures (0.423) were the most noteworthy elements.
Benzer Tezler
- Siirt ili küçükbaş hayvancılık işletmelerinin üretim ve pazarlama sorunları
Production and marketing problems of office livestock businesses in Siirt province
BÜLENT ALDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatIğdır ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KASIM ŞAHİN
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Bretton Woods'un çöküşünden sonra uluslararası para sistemi arayışları
Başlık çevirisi yok
NACİ KARADUMAN
- Düz atkı örme kumaşlarda ilmek eğikliğinin iplik özellikleri ile ilişkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
FATMA ÇEKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜNGÖR BAŞER