Yaşlılıkta iştah kaybı tarama ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirliği
Validity and reliability of the Turkish version of the appetite loss in the elderly (ALE) screening scale
- Tez No: 1021251
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NESLİHAN ÖZCANARSLAN, PROF. DR. BETÜL GÜLŞEN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Toros Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Yaşlı bireylerde iştah kaybının belirlenmesine yönelik geliştirilen Bilişsel Bozukluğu Olan ve Olmayan Yaşlı Yetişkinlerde İştah Kaybı Tarama Ölçeğinin (ALOC) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla metodolojik olarak yürütülmüştür. Araştırma, Ağustos 2025–Ocak 2026 tarihleri arasında Mersin ilinde yaşayan 65 yaş ve üzeri 300 yaşlı birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Tanımlayıcı Bilgi Formu, Standardize Mini Mental Test, Basitleştirilmiş Beslenme ve İştahı Anketi (SNAQ) ve ALOC kullanılarak toplanmıştır. Ölçeğin dil uyarlaması çeviri–geri çeviri yöntemiyle yapılmış; kapsam, yapı, ölçüt ve ayırt edici geçerlik analizleri ile güvenirlik değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, ölçeğin Türkçe formunun güçlü psikometrik özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Kapsam geçerliği indeksleri yeterli düzeyde bulunmuş (KGO=0,80; KGİ=1,00), yapı geçerliği analizlerinde yakınsak geçerliğin sağlandığı belirlenmiştir (AVE=0,606; CR=0,849). Ölçek puanları ile SNAQ arasında güçlü negatif ilişki saptanmıştır (r=-0,88). Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin özgün tek faktörlü yapısı doğrulanmış ve model uyum indekslerinin mükemmel düzeyde olduğu belirlenmiştir (χ²/sd=0,961; CFI=1,000; TLI=1,000; RMSEA<0,001; SRMR=0,048). Ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuş (Cronbach alfa=0,833; KR-20=0,805; McDonald Omega=0,885) ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu gösterilmiştir. Ayırt edici geçerlik analizinde eğri altında kalan alan 0,951 olarak bulunmuş, en uygun kesme noktası ≥2 puan olarak belirlenmiştir. Bu noktada duyarlılık %85,9 ve özgüllük %94,6 olarak saptanmıştır. Sonuç olarak, Yaşlılarda İştah Kaybı Tarama Ölçeğinin (YİKTÖ) Türkçe formunun yaşlı bireylerde iştah kaybını değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırma bulguları, yaşlı bireylerde iştah kaybı ve beslenme riskinin yaygın olduğunu ortaya koyarak erken tanılama ve düzenli taramanın önemini vurgulamaktadır
Özet (Çeviri)
This methodological study was conducted to evaluate the validity and reliability of the Turkish version of the Appetite Loss Screening Scale for Older Adults With and Without Cognitive Impairment (ALOC). Appetite loss is a common condition in older adults and is associated with adverse outcomes such as malnutrition, functional decline, and reduced quality of life. Therefore, valid and reliable instruments are needed for the early identification of appetite loss in this population. The study was carried out between August 2025 and January 2026 with 300 adults aged 65 years and older living in Mersin, Türkiye. Data were collected using the Descriptive Information Form, Standardized Mini-Mental State Examination, Simplified Nutritional Appetite Questionnaire (SNAQ), and the ALOC scale. The linguistic adaptation of the scale was performed using the translation–back translation method. Content, construct, criterion, and discriminant validity analyses, as well as reliability assessments, were conducted. The findings demonstrated that the Turkish version of the scale possesses strong psychometric properties. Content validity indices were found to be satisfactory (CVR=0.80; CVI=1.00), and convergent validity was supported (AVE=0.606; CR=0.849). A strong negative correlation was observed between the ALOC and SNAQ scores (r=-0.88). Confirmatory factor analysis confirmed the original one-factor structure of the scale, and the model fit indices indicated an excellent fit (χ²/df=0.961; CFI=1.000; TLI=1.000; RMSEA<0.001; SRMR=0.048). The scale demonstrated high internal consistency (Cronbach's α=0.833; KR-20=0.805; McDonald's ω=0.885). Discriminant validity analysis yielded an area under the curve of 0.951, and the optimal cut-off score was determined as ≥2, with a sensitivity of 85.9% and a specificity of 94.6%. In conclusion, the Turkish version of the Appetite Loss Screening Scale for Older Adults was found to be a valid and reliable instrument for assessing appetite loss among older adults. Furthermore, the findings revealed that appetite loss and nutritional risk are common among older individuals, highlighting the importance of early identification and routine screening in this population.
Benzer Tezler
- Türkiye'de yaşlılık ve emeklilik ile ilgili sosyal güvenlik müesseselerinin mukayese ve tetkiki
Başlık çevirisi yok
LEVENT MUTLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriİstanbul ÜniversitesiEndüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABAHADDİN ZAİM
- Akut miyokard infarktüsü ve iskemik kalb hastalarında serumda dehydroepiandrosteron sülfat düzeyleri
Başlık çevirisi yok
HASAN DEMİRTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kardiyolojiİstanbul Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSREV HATEMİ