Geri Dön

Sessiz dünyanın sesleri: İşitme engelli ebeveyne sahip bireylerin (CODA) toplumsal etkileşimlerine yönelik deneyimleri

The voices of the silent world: Experiences of children of deaf adults (CODAs)regarding social interactions

PDF İndir

  1. Tez No: 1021245
  2. Yazar: HALİL İBRAHİM DURAN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HACER TOR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Sosyoloji, Sociology
  6. Anahtar Kelimeler: İşaret dili, İşitme engelliler, Sign language, Hearing impaired
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Sosyoloji Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, işitme engelli ebeveyne sahip bireylerin (CODA – Children of Deaf Adults) toplumsal etkileşim yapılarına dair deneyimlerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sağır kültüründe yetişen ve aynı zamanda işiten bireyler olan CODA'lar, aile içerisindeki iletişim süreçlerinden sosyal bağlara değin farklı toplumsal deneyimlerle karşılaşmaktadırlar. Araştırmada genel olarak, katılımcıların aile içi ve dışı iletişim deneyimleri, toplumsal etkileşimleri, aidiyet anlayışları ve kimlik gelişimleri incelenmiştir. Ayrıca CODA'ların erken dönemlerden beri sorumluluk aldıkları aile içi rollerin sosyal yaşamlarına olan yansımaları da ele alınmıştır. Araştırma nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde gerçekleştirilmiş olup betimsel analiz ve içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcı grubu 11 CODA'dan oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla elde edilmiş ve bu veriler kod, kategori ve temalar temelinde analiz edilmiştir. Analiz aşamasında katılımcıların sundukları ifadeler planlı bir şekilde değerlendirilmiş, ortak yaşantı kalıpları oluşturularak yorumlanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan bulgular, CODA'ların küçük yaşlardan itibaren aile içinde iletişim sağlayıcı ve aracılık rolleri üstlendiklerini ortaya koymaktadır. Bulgular göz önüne alındığında, CODA'ların sağır kültürü ile işiten toplum arasında çok boyutlu kimlik deneyimi geliştirdikleri görülmektedir. Katılımcıların sosyal hayatta bazı zamanlar iletişimsel zorluklar, anlaşılma güçlüğü ve dışlanma gibi deneyimler yaşadıkları gözlemlenmiştir. Bunun yanında yaşanılan bu deneyimlerin bireylere özveri ve empati duygusu ile iletişim becerisi gibi geliştirici etkiler sağladığı saptanmıştır. Yapılan bu çalışma, CODA'ların toplumsal deneyimlerinin sosyal hayat içerisinde daha fazla görünür hale gelmesine katkı sunacağı ve bu konuyla ilgili literatüre kaynak sağlayarak yol gösterici olacağı değerlendirilmektedir.

Özet (Çeviri)

This study was conducted to reveal the experiences of children of deaf adults (CODA – Children of Deaf Adults) regarding their social interaction structures. CODAs, who are hearing individuals raised within Deaf culture, encounter various social experiences ranging from communication processes within the family to social relationships. In general, the study examined participants' intra-family and extra-family communication experiences, social interactions, sense of belonging, and identity development. In addition, the reflections of the family roles undertaken by CODAs from an early age on their social lives were also discussed. This study was conducted within the framework of a qualitative research approach and employed both descriptive and content analysis methods.The participant group of the study consisted of 11 CODAs. Data were obtained through a semi-structured interview form and analyzed based on codes, categories, and themes. During the analysis process, participants' statements were systematically evaluated and interpreted by identifying common patterns of experience. The findings of the study reveal that CODAs assume communicative and mediating roles within the family from an early age. Considering the findings, it was observed that CODAs develop multidimensional identity experiences between Deaf culture and the hearing society. Participants were found to experience communication-related difficulties, misunderstanding, and social exclusion in certain aspects of social life. In addition, these experiences were determined to provide individuals with constructive effects such as self-sacrifice, empathy, and communication skills. This study is considered to contribute to making the social experiences of CODAs more visible in social life and to provide guidance for the related literature.

Geri Dön