Geçmişten günümüze sanat ve iç mekânın disiplinlerarasıkesişimi: Scopus veri tabanındaki uluslararası akademikçalışmaların bibliyometrik modellenmesi (1949-2025)
The interdisciplinary intersection of art and interior space from past to present: A bibliometric analysis of international academic publications in the scopus database (1949–2025)
- Tez No: 1021184
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAMİ AY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İç Mimari ve Dekorasyon, Interior Design and Decoration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Munzur Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kültür ve Sanat Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sanat ve iç mekân tasarımı arasındaki ilişki, günümüzde disiplinlerarası araştırmaların önemli bir kesişim alanını oluşturmaktadır. Bu çalışma, söz konusu ilişkinin akademik literatürdeki gelişimini sistematik ve nicel bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma kapsamında, sanat ve iç mekân kavramlarının birlikte ele alındığı uluslararası bilimsel yayınlar bibliyometrik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada veri kaynağı olarak Scopus veritabanı kullanılmış ve belirlenen anahtar kelimeler doğrultusunda 1949 yılından 17 Temmuz 2025 yılları arasında yayımlanmış makaleler analiz edilmiştir. Elde edilen veri seti, bibliyometrik haritalama teknikleri kullanılarak VOSviewer yazılımı kullanılarak görselleştirilmiş; analiz sürecinde yayınların yıllara göre dağılımı, türleri, dilleri, yazar, kurum ve ülke bazlı üretim düzeyleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra anahtar kelime eş-oluşum analizi ile literatürde öne çıkan kavramsal yapılar belirlenmiş; atıf, ortak atıf ve bibliyografik eşleşme analizleri aracılığıyla alanın entelektüel yapısı, etkili yazarlar ve temel referans kaynaklar ortaya konmuştur. Araştırma bulguları, sanat ve iç mekân ilişkisine yönelik akademik üretimin özellikle son yirmi yılda belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Yayınların büyük ölçüde belirli coğrafi bölgelerde yoğunlaştığı, buna karşın disiplinlerarası etkileşimin giderek güçlendiği tespit edilmiştir. Anahtar kelime analizleri, iç mekân tasarımı, sanat, mimarlık, estetik ve mekânsal deneyim kavramlarının literatürde merkezi bir konumda yer aldığını göstermektedir. Ayrıca çağdaş sanat pratikleri, dijitalleşme, kullanıcı deneyimi ve duyusal algı gibi temaların son dönem çalışmalarda daha fazla öne çıktığı belirlenmiştir. Atıf analizleri, alanın gelişiminde etkili olan çalışmaların ve araştırmacıların belirlenmesine olanak sağlamış; ortak atıf ve bibliyografik eşleşme analizleri ise literatürdeki tematik kümelenmeleri ve araştırma eğilimlerini görünür kılmıştır. Elde edilen sonuçlar, sanat ve iç mekân ilişkisinin yalnızca estetik bir bağlamda değil; kültürel, algısal ve deneyimsel boyutlarıyla birlikte ele alındığını göstermektedir. Bu çalışma, sanat ve iç mekân kesişiminde yer alan akademik literatürün yapısını bütüncül bir bakış açısıyla ortaya koyarak mevcut eğilimleri analiz etmekte ve gelecekte yapılacak araştırmalar için yönlendirici bir çerçeve sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The relationship between art and interior design constitutes a significant intersection within contemporary interdisciplinary research. This study aims to systematically and quantitatively examine the development of this relationship within the academic literature. In this context, international scientific publications addressing the concepts of art and interior space were evaluated through bibliometric analysis. The Scopus database was employed as the primary data source, and articles published between 1949 and 17 July 2025 were analyzed based on predefined keywords. The dataset was visualized using bibliometric mapping techniques, and the analysis examined the distribution of publications by year, document types, languages, and levels of productivity across authors, institutions, and countries. In addition, co-occurrence analysis of author keywords was conducted to identify prominent conceptual structures within the literature. Citation, co-citation, and bibliographic coupling analyses were further utilized to reveal the intellectual structure of the field, as well as the most influential authors and key reference sources. The findings indicate a significant increase in academic production on the relationship between art and interior space, particularly over the last two decades. While publications are largely concentrated in specific geographical regions, interdisciplinary interactions have been observed to strengthen progressively. Keyword analysis demonstrates that concepts such as interior design, art, architecture, aesthetics, and spatial experience occupy a central position within the literature. Furthermore, themes such as contemporary art practices, digitalization, user experience, and sensory perception have become increasingly prominent in recent studies. Citation analyses have enabled the identification of influential studies and researchers contributing to the development of the field, while co-citation and bibliographic coupling analyses have made visible the thematic clusters and research trends within the literature. The results reveal that the relationship between art and interior space is addressed not only within an aesthetic framework but also through its cultural, perceptual, and experiential dimensions. This study provides a comprehensive overview of the academic literature at the intersection of art and interior design, analyzes current trends, and offers a guiding framework for future research.
Benzer Tezler
- Kış bahçeleri ve iç mekan düzenlemeleri
Winter gardens and their interior design
ÖZGE MERCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
İç Mimari ve DekorasyonHacettepe Üniversitesiİç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. MÜGE BOZDAYI
- Komet ve Mehmet Güleryüz'ün resimlerinde fantastik figürasyon ve mekan yorumları
Fantastik figüration and space interpretation on the paintings of Komet and Mehmet Güleryüz
EMRAH UYSAL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2009
Güzel SanatlarDokuz Eylül ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
PROF. MÜMTAZ SAĞLAM
- Doğal ve yapay aydınlatmanın insan psikolojisi üzerindeki etkileri
The effects of natural and artificial lighting on human psychology
ESRA ÖZKUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
İç Mimari ve DekorasyonMarmara Üniversitesiİç Mimarlık Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. EMEL İŞLEYEN