Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların sürdürülebilir beslenme davranışları ile mikroplastiklere yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Examination of sustainable eating behaviors and microplastic awareness levels among female healthcare workers and non-healthcare workers
- Tez No: 1021059
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İREM OLCAY EMİNSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Başkent Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Sürdürülebilir beslenme; bireylerin sağlığını desteklerken çevresel etkileri en aza indiren, ekonomik, güvenilir ve kültürel değerlere uygun beslenme yaklaşımlarını ifade etmektedir. Son yıllarda sürdürülebilir beslenmenin önemi giderek artarken, çevrede yaygın olarak bulunan ve insan sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkileri nedeniyle dikkat çeken mikroplastikler (MP'ler) önemli bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilmektedir. Sürdürülebilir beslenme ve MP'ler birbiriyle ilişkili kavramlar olup, sürdürülebilir beslenme davranışlarının benimsenmesi hem çevresel sürdürülebilirliğin desteklenmesine hem de MP kirliliğine yönelik farkındalığın artırılmasına katkı sağlamaktadır. Bu araştırma, sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların sürdürülebilir beslenme davranışları ile MP kirliliği farkındalık düzeyleri arasındaki farklılıkların incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Ankara ilinde, Kasım-Aralık 2025 tarihleri arasında, toplam 221 kadın birey ile yürütülmüştür. Araştırmanın dahil etme kriterleri; kadın olmak, 19-64 yaş arasında olmak ve en az lise mezunu olmak olarak belirlenmiştir. Araştırmaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden bireylere anket formu çevrimiçi olarak uygulanmış ve anket formunda katılımcıların sosyo-demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, sürdürülebilir beslenme ve MP kavramlarına yönelik tutumlarını değerlendiren sorular ile“Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Davranış Ölçeği (SBYDÖ)”ve“Mikroplastik Kirliliği Farkındalık Ölçeği (MKFÖ)”yer almıştır. Katılımcıların 108'i (%48.9) sağlık çalışanı olan, 113'ü (%51.1) ise sağlık çalışanı olmayan kadınlardan oluşmaktadır. Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların sırasıyla %67.6 ve %51.3'ü sürdürülebilir beslenme terimini duymuş ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların“Sürdürülebilir Beslenmeye Yönelik Davranış Ölçeği Puanı”ortalamaları sırasıyla 98.3±22.26 ve 100.8±21.19 olarak belirlenmiş ancak iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların“Mikroplastik Kirliliği Farkındalık Ölçeği Puanı”ortalamaları sırasıyla 24.7±3.93 ve 23.8±4.30 olarak belirlenmiş ancak iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0.05). Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların“Mikroplastik Kirliliğinin İnsan Sağlığına Etkilerine Yönelik Farkındalık”alt boyut puanı ortalamaları sırasıyla 6.7±1.58 ve 6.1±1.98 olarak belirlenmiş ve iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların SBYDÖ toplam ve alt boyut puanları ile MKFÖ toplam ve alt boyut puanları arasında pozitif yönlü ilişkiler bulunduğu saptanmıştır (p<0.05). Araştırma sonucunda, sağlık çalışanı olan ve olmayan kadınların sürdürülebilir beslenmeye davranışları ve MP kirliliği farkındalık düzeyleri değerlendirilmiş, bazı değişkenler açısından gruplar arasında farklılıklar olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, sürdürülebilir beslenme davranışları ile MP kirliliği farkındalığı arasında pozitif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Bu doğrultuda, toplumda sürdürülebilir beslenme ve MP kirliliği konularına yönelik farkındalığın artırılması amacıyla sağlık çalışanlarını da kapsayan eğitim ve bilinçlendirme çalışmalarının yürütülmesi önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Sustainable nutrition refers to dietary approaches that support individual health while minimizing environmental impacts and are economically accessible, safe, and culturally appropriate. In recent years, the importance of sustainable nutrition has increased considerably, while microplastics (MPs), which are widespread in the environment and attract attention due to their potential adverse effects on human health, have been considered an important public health concern. Sustainable nutrition and MPs are interrelated concepts, and the adoption of sustainable nutrition behaviors contributes both to supporting environmental sustainability and increasing awareness of MP pollution. This study was conducted to examine the differences in sustainable nutrition behaviors and MP pollution awareness levels between female healthcare workers and female non-healthcare workers. The study was carried out in Ankara between November and December 2025 with a total of 221 women. The inclusion criteria were being female, being between 19 and 64 years of age, and having at least a high school education. An online questionnaire was administered to individuals who voluntarily agreed to participate in the study. The questionnaire included questions assessing the participants' sociodemographic characteristics, anthropometric measurements, and attitudes toward sustainable nutrition and MPs, as well as the“Behavior Scale Towards Sustainable Nutrition (BSTSN)”and the“Microplastic Pollution Awareness Scale (MPAS)”. Of the participants, 108 (48.9%) were female healthcare workers and 113 (51.1%) were female non-healthcare workers. The proportions of female healthcare workers and female non-healthcare workers who had heard the term sustainable nutrition were 67.6% and 51.3%, respectively, and a statistically significant difference was found between the groups (p<0.05). The mean“Behavior Scale Towards Sustainable Nutrition Score”was 98.3±22.26 among female healthcare workers and 100.8±21.19 among female non-healthcare workers; however, no statistically significant difference was found between the groups (p>0.05). The mean“Microplastic Pollution Awareness Scale Score”was 24.7±3.93 among female healthcare workers and 23.8±4.30 among female non-healthcare workers; however, no statistically significant difference was found between the groups (p>0.05). The mean scores of the“Awareness of the Effects of Microplastic Pollution on Human Health”subscale were 6.7±1.58 and 6.1±1.98 among female healthcare workers and female non-healthcare workers, respectively, and a statistically significant difference was found between the groups (p<0.05). Positive correlations were found between the total and subscale scores of the BSTSN and the total and subscale scores of the MPAS among female healthcare workers and female non-healthcare workers (p<0.05). As a result of the study, the sustainable nutrition behaviors and MP pollution awareness levels of female healthcare workers and female non-healthcare workers were evaluated, and differences between the groups were identified for some variables. In addition, positive relationships were found between sustainable nutrition behaviors and MP pollution awareness. Accordingly, it is important to implement educational and awareness-raising activities, including healthcare workers, to increase public awareness regarding sustainable nutrition and MP pollution.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Sivas yöresinde akraba evliliği yapan ve yapmayan çiftlerde dermatoglifik benzerlikler
Similarities of dermataoglyphies among individval of married relatives and married couples not related to each other in Sivas region
Y. SELMA SÜNGÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
Tıbbi BiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiTıbbi Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İLHAN SEZGİN