Geri Dön

Müzecilikte araştırma eğilimleri: Web of Science (WOS) veritabanında yer alan akademik çalışmaların VOSviewer yazılımprogramı ile modellenmesi

International research trends in museology: Modeling the academic analysis of articles indexed in the Web of Science (WOS) database using VOSviewer software

PDF İndir

  1. Tez No: 1021009
  2. Yazar: SEÇKİN TEKİN
  3. Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DAL, DR. ÖĞR. ÜYESİ İLHAMİ AY
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Güzel Sanatlar, İstatistik, Müzecilik, Fine Arts, Statistics, Museology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Munzur Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Kültür ve Sanat Yönetimi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu tez çalışması, müzecilik alanındaki uluslararası araştırma eğilimlerini Web of Science (WoS) veri tabanında yer alan makaleler üzerinden bibliyometrik yöntemlerle incelemekte ve elde edilen bulguları VOSviewer yazılımı aracılığıyla görselleştirmektedir. Çalışmanın giriş bölümünde müzeciliğin tarihsel gelişimi, kavramsal çerçevesi ve günümüzdeki dönüşümü ele alınmış; müzelerin yalnızca koleksiyonların korunmasıyla sınırlı olmadığı ve sergilenmesi işleviyle sınırlı kalmadığı, aynı zamanda toplumsal hafıza, kimlik inşası, sosyal içerme ve sürdürülebilir kalkınma gibi çağdaş meselelerle ilişkilendirildiği vurgulanmıştır. Kavramsal çerçevede, geleneksel nesne merkezli anlayıştan ziyaretçi odaklı“Yeni Müzecilik”paradigmasına geçiş ve dijitalleşme ile kapsayıcılık ilkeleri tartışılmıştır. Literatür taramasında ise dijitalleşme, ziyaretçi deneyimi, kurumsal dönüşüm, kültürel mirasın korunması ve müze eğitimi gibi temalar öne çıkarılmış; ayrıca bibliyometrik araştırmaların alandaki boşlukları görünür kılma potansiyeli değerlendirilmiştir. Materyal ve metot bölümünde, WoS veri tabanından elde edilen 1756 çalışma analiz edilmiş; anahtar kelimeler, yazarlar, dergiler, kurumlar ve ülkeler düzeyinde bibliyometrik haritalar oluşturulmuştur. Bulgular bölümünde, yayınların yıllara göre dağılımında son on yılda belirgin bir artış olduğu, özellikle 2025 yılının en yoğun dönem olarak öne çıktığı görülmüştür. Ülke düzeyinde ABD ve İngiltere'nin hem belge sayısı hem atıf yoğunluğu açısından merkezî konumda olduğu, Avustralya, Kanada ve Almanya'nın da güçlü bağlantı değerleriyle literatürde etkin rol oynadığı belirlenmiştir. Türkiye ise 66 belge ve 179 atıf ile ilk 10 ülke arasında yer almakta; bu durum, Türkiye'nin müzecilik literatüründe kayda değer bir üretkenlik ve görünürlük sergilediğini göstermektedir. Kurum analizlerinde University of Vienna, University of Cambridge ve University of Melbourne gibi üniversiteler ortak kaynaklara yönelerek güçlü akademik ağlar oluşturmuş; yazar analizlerinde ise Bennett, Hooper Greenhill, Pelowski ve Leder gibi isimler hem atıf hem bağlantı gücü açısından öne çıkmıştır. Sonuç ve öneriler bölümünde, müzecilik literatürünün mevcut durumunun görselleştirilerek araştırmacılara yol gösterici bir harita sunulduğu, uluslararası iş birliklerinin artırılması, açık erişim politikalarının benimsenmesi, veri kaynaklarının genişletilmesi ve dijitalleşme ile ziyaretçi deneyimi üzerine nitel çalışmaların teşvik edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Genel olarak bu tez, müzecilik literatüründe hem tarihsel kuramsal sürekliliği hem de dijitalleşme ve katılımcılık gibi yeni yönelimleri aynı anda görünür kılmakta; böylece alanın gelecekteki araştırma gündemini şekillendirecek öncelikli temaları işaret etmektedir.

Özet (Çeviri)

This thesis examines international research trends in the field of museology through bibliometric methods applied to articles indexed in the Web of Science (WoS) database, with the findings visualized via the VOSviewer software. The introduction addresses the historical development, conceptual framework, and contemporary transformation of museology, emphasizing that museums are no longer confined to the preservation and exhibition of collections but are increasingly associated with issues such as collective memory, identity formation, social inclusion, and sustainable development. Within the conceptual framework, the transition from a traditional object-centered approach to the visitor-oriented paradigm of“New Museology,”alongside principles of digitalization and inclusivity, is discussed. The literature review highlights themes such as digitalization, visitor experience, institutional transformation, cultural heritage preservation, and museum education, while also underscoring the potential of bibliometric research to reveal gaps in the field. In the materials and methods section, 1,756 studies retrieved from the WoS database were analyzed, and bibliometric maps were generated at the levels of keywords, authors, journals, institutions, and countries. The findings indicate a marked increase in publications over the past decade, with 2025 emerging as the most prolific year. At the country level, the United States and the United Kingdom occupy central positions in terms of both publication volume and citation density, while Australia, Canada, and Germany also play significant roles with strong linkage values. Turkey, with 66 publications and 179 citations, ranks among the top 10 countries, demonstrating notable productivity and visibility in the museology literature. Institutional analysis reveals that universities such as the University of Vienna, the University of Cambridge, and the University of Melbourne have established robust academic networks through shared sources. Author analysis highlights figures such as Bennett, Hooper-Greenhill, Pelowski, and Leder, who stand out in terms of both citation impact and network strength. The conclusion and recommendations emphasize that the visualization of the current state of museology literature provides researchers with a guiding map. It is suggested that international collaborations be strengthened, open-access policies adopted, data sources expanded, and qualitative studies on digitalization and visitor experience encouraged. Overall, this thesis makes visible both the historical theoretical continuity and the emerging orientations of digitalization and participation within museology, thereby identifying priority themes likely to shape the future research agenda of the field.

Geri Dön