Vergiye gönüllü uyumun belirleyicileri: TR 83 bölgesi örneği
Determinants of voluntary tax compliance: the case of the TR 83 region
- Tez No: 1020946
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NESLİHAN KOÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Vergiler, devletlerin kamu hizmetlerini etkin bir şekilde yerine getirebilmesi için ihtiyaç duyduğu en önemli kamu gelir kaynaklarından biridir. Eğitim, sağlık, güvenlik, altyapı ve sosyal hizmetler gibi temel kamu hizmetlerinin sürdürülebilir biçimde sunulabilmesi, vergi gelirlerinin düzenli ve istikrarlı bir şekilde toplanmasına bağlıdır. Vergi gelirlerinin sürekliliğinin sağlanmasında ise mükelleflerin vergi yükümlülüklerini gönüllü olarak yerine getirmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle vergiye gönüllü uyum kavramı, kamu maliyesi ve vergi literatüründe önemli bir araştırma konusu hâline gelmiştir. Vergiye gönüllü uyum, mükelleflerin vergi kanunlarında belirtilen yükümlülüklerini herhangi bir zorlayıcı yaptırım veya baskı olmaksızın doğru, eksiksiz ve zamanında yerine getirmeleri olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, vergiye gönüllü uyumu etkileyen faktörleri incelemek ve TR83 Bölgesi özelinde mükelleflerin vergiye gönüllü uyum davranışlarını belirleyen unsurları ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında vergi uyumu literatüründe yer alan ekonomik, sosyal, psikolojik ve kurumsal faktörler ayrıntılı olarak değerlendirilmiş; söz konusu faktörlerin mükelleflerin vergiye gönüllü uyum düzeyleri üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve TR83 Bölgesi'nde faaliyet gösteren mükelleflere yönelik anket uygulaması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler çeşitli istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiş ve vergiye gönüllü uyumu etkileyen temel değişkenler belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırma bulguları, vergi sistemine duyulan güven, vergi adaleti algısı, kamu hizmetlerinden memnuniyet düzeyi, vergi bilinci ve devlet-mükellef ilişkilerinin kalitesi gibi unsurların mükelleflerin gönüllü uyum davranışları üzerinde önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Ayrıca mükelleflerin vergi mevzuatını yeterince bilmelerinin ve vergi idaresiyle kurdukları iletişimin de uyum düzeyini artırdığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, vergiye gönüllü uyumun artırılabilmesi için yalnızca denetim v ve cezai yaptırımlara dayalı politikaların yeterli olmadığı; bunun yanında vergi sistemine olan güvenin güçlendirilmesi, vergi adaletinin sağlanması, kamu hizmetlerinin kalitesinin artırılması ve vergi bilincinin geliştirilmesine yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi gerektiği ortaya konulmuştur. Böylece hem vergi gelirlerinin sürdürülebilirliği sağlanabilecek hem de kamu maliyesinin etkinliği artırılabilecektir
Özet (Çeviri)
Taxes constitute one of the most important sources of public revenue that enable governments to provide public services effectively. The sustainable provision of essential public services such as education, healthcare, security, infrastructure, and social welfare depends on the regular and stable collection of tax revenues. In this regard, the sustainability of tax revenues largely relies on taxpayers' voluntary fulfillment of their tax obligations. Therefore, the concept of voluntary tax compliance has become a significant area of research in the field of public finance and taxation literature. Voluntary tax compliance refers to taxpayers' willingness to fulfill their tax obligations accurately, completely, and on time without the need for coercive measures or enforcement mechanisms. The primary objective of this study is to examine the factors affecting voluntary tax compliance and to identify the determinants of taxpayers' voluntary compliance behavior in the TR83 Region. Within the scope of the study, economic, social, psychological, and institutional factors discussed in the tax compliance literature were comprehensively evaluated, and their effects on taxpayers' voluntary compliance levels were analyzed. A quantitative research method was employed, and a survey was conducted among taxpayers operating in the TR83 Region. The data obtained were analyzed using various statistical techniques to determine the key factors influencing voluntary tax compliance. The findings of the study indicate that factors such as trust in the tax system, perceptions of tax fairness, satisfaction with public services, tax awareness, and the quality of the relationship between taxpayers and the government have significant effects on voluntary tax compliance behavior. Furthermore, taxpayers' knowledge of tax legislation and their communication with tax authorities were found to positively influence compliance levels. The results suggest that increasing voluntary tax compliance requires more than merely relying on audits and punitive measures. It is also necessary to vii strengthen trust in the tax system, ensure tax fairness, improve the quality of public services, and promote tax awareness through appropriate policies and practices. Consequently, enhancing voluntary tax compliance will contribute not only to the sustainability of tax revenues but also to the overall effectiveness of public financial management.
Benzer Tezler
- İlköğretim çağında vergi algısının incelenmesi: Zonguldak ili örneği
Tax perception of primary school students: The case of Zonguldak province
KADİR ÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
MaliyeBülent Ecevit ÜniversitesiMaliye Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ONUR EROĞLU
- Türkiye'de uygulanan vergi politikalarının vergi uyumuna etkisi
The impact of tax policies on tax compliance in Turkey
TUGAY ÖZBEK
- Trafik tıkanıklığının ekonomik analizi ve tıkanık kent içi yolların fiyatlandırılması
Başlık çevirisi yok
HASAN ERTÜRK
- Türkiye'de vergi kaçakçılığının önlenmesinde vergi denetiminin etkinliğinin sağlanması
Başlık çevirisi yok
METİN ERDEM