Yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin tarihi yapıların bütünleşik korunmasındaki önemi
The importance of green building certification systems in integrated preservation of historic buildings
- Tez No: 1020935
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLŞEN DİŞLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, kültürel mirasın önemli bir parçası olan tarihi binaların, bütünleşik koruma anlayışı kapsamında yaşatılarak geleceğe aktarılması sürecinde yeşil bina sertifikasyon sistemlerinin kullanımına dair öneriler getirmektedir. Küresel çapta yaygın olarak kullanılan yeşil bina sertifika sistemlerinin (BREEAM, GBC İtalya) tarihi binalar için özelleştirilmiş değerlendirme ölçütleri bulunurken ülkemizde yürürlükte olan Ulusal Yeşil Sertifika Sistemi'nin (YeS-TR) tarihi binalara özgü bir değerlendirme kriteri barındırmaması, bu araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, ulusal ve uluslararası yeşil bina sertifikasyon sistemleri ile ülkemizdeki koruma mevzuatlarını inceleyerek, YeS-TR sistemine tarihi binalar özelinde entegre edilebilecek yeni modüller ve kriterler önermektir. Çalışma kapsamında, literatür taraması gerçekleştirilerek dünyadaki ve Türkiye'deki yeşil bina sertifika sistemleri analiz edilmiştir. Küresel ölçekte kabul gören sistemlerin tarihi bina yaklaşımları (özellikle GBC İtalya) Türkiye'deki koruma mevzuatlarıyla birlikte sentezlenmiştir. Bu sentez ve analizler sonucunda, YeS-TR sisteminin tarihi binalara doğrudan uygulanamayacağı görülmüş; sisteme Tarihi Değer (TD) ve Bölgesel Öncelik Profili (BÖP) olmak üzere iki yeni modülün eklenmesi gerektiği saptanmıştır. Ayrıca sistemin mevcut modüllerinde yer alan kriterler (BBT, İOK, YMD, EKV, SAY, İNO) teker teker analitik bir süzgeçten geçirilmiş; tarihi yapıların özgünlüğünü bozmamak adına tüm kriterler koruma ilkeleri gözetilerek uyarlanmıştır. Bu uyarlama sürecinde tarihi dokuya zarar verebilecek veya mevzuat gereği uygulanması mümkün olmayan kriterler kapsam dışı bırakılmış veya yenilenmiştir. Sonuç olarak, tarihi binaların özgün kimliklerini kaybetmeden enerji verimliliği ve konfor şartları iyileştirilmiş bir şekilde güncel yaşama kazandırılması için, YeS-TR sistemi altında yer alacak tarihi binalar kategorisinin kavramsal ve teknik altlığı geliştirilmiştir. Bu modelin yasal altyapısı hazırlanıp geliştirilerek uygulamaya geçmesiyle taşınmaz kültürel varlıklarımızın bütünleşik koruma felsefesi eşliğinde sürdürülebilirlik hedeflerine dahil edilmesi öngörülmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis study provides recommendations regarding the use of green building certification systems in the process of preserving historic buildings—a significant part of cultural heritage—and passing them on to future generations within the scope of an integrated conservation approach. The primary problem of this research is that while globally widespread green building certification systems (such as BREEAM and GBC Italia) possess customized assessment criteria for historic buildings, the National Green Certification System (YeS-TR) currently in effect in Turkey lacks evaluation criteria specific to historic structures. The aim of the study is to examine national and international green building certification systems alongside Turkey's conservation legislation, and to propose new modules and criteria that can be integrated into the YeS-TR system specifically for historic buildings. Within the scope of the study, a comprehensive literature review was conducted to analyze green building certification systems globally and in Turkey. The historic building approaches of globally accepted systems (particularly GBC Italia) were synthesized with Turkey's conservation legislation. As a result of these analyses and syntheses, it was observed that the current YeS-TR system cannot be directly applied to historic buildings; consequently, it was determined that two new modules, namely Historic Value (TD) and Regional Priority Profile (BÖP), must be added to the system. Furthermore, the criteria within the existing modules of the system (BBT, İOK, YMD, EKV, SAY, İNO) were individually evaluated through an analytical filter. To preserve the authenticity of the historic structures, all criteria were adapted in accordance with conservation principles. During this adaptation process, criteria that could potentially damage the historic fabric or that were legally impossible to implement were either excluded from the scope or revised. In conclusion, the conceptual and technical foundation of a historic buildings category under the YeS-TR system has been developed to adapt historic buildings to contemporary use with improved energy efficiency and comfort conditions, without losing their authentic identities. Upon the preparation, development, and implementation of the legal infrastructure for this model, it is anticipated that our immovable cultural assets will be integrated into sustainability goals in tandem with an integrated conservation philosophy.
Benzer Tezler
- İzmir'de Mustafa Kemal Bulvarı'nın peyzaj mimarlığı açısından etüdü ve peyzaj projesi
Başlık çevirisi yok
ENGİN ALPARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Peyzaj MimarlığıEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÜMİT ERDEM
- Yahya Kemal'de bedii tefekkür unsurları: 1 Kendi Gök Kubbemiz'de duygu
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ÖZBALCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SADIK K. TURAL
- Küçük Yamanlar tepesi örneğinde kent yakın çevresinde rekreasyon alanı düzenleme projesi
Başlık çevirisi yok
NİHAN BULGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLÇİN ASLANBOĞA
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN