Erken yaşam stresine maruz kalan sıçanlarda karbomillenmiş eritropoetinin (CEPO) davranışsal ve nöroprotektif etkilerinin incelenmesi
Investigation of the behavioral and neuroprotective effects of carbamylated erythropoietin (CEPO) in rats exposed to early-life stress
- Tez No: 1020837
- Danışmanlar: PROF. DR. CAHİT BAĞCI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Fizyoloji, Physiology
- Anahtar Kelimeler: Davranış, Stres, Behavior, Stress
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Fizyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ VE AMAÇ: Bu çalışmada, erken dönem yaşam stresine (EYS) maruz kalan sıçanlarda eritropoetin (EPO) ve karbomillenmiş eritropoetinin (CEPO) nöroprotektif ve davranışsal etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. EYS'nin bilişsel fonksiyonları nasıl etkilediği değerlendirilerek, hematopoetik yan etkilerden arındırılmış bir EPO türevi olan CEPO'nun potansiyel terapötik etkinliği araştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Deneyde her biri eşit sayıda sıçandan oluşan (n=10) Kontrol, maternal separasyon (MS), PBS, EPO ve CEPO gruplarında Wistar albino sıçanlar kullanılmıştır. EYS, MS modeli ile oluşturulmuştur. Davranışsal değerlendirme amacıyla davranış testleri uygulanmıştır. EEG kayıtları alınarak alfa, beta, teta ve delta bant güç spektrumu analizleri gerçekleştirilmiştir. Oksidatif stres belirteçleri (MDA, GSH), inflamatuar sitokinler (IL-1β, TNF-α) ve nörotrofik faktörler (BDNF, GDNF) biyokimyasal yöntemlerle değerlendirilmiştir. Hipokampus ve retrosplenial korteks dokularında histopatolojik incelemeler yapılarak ve nöronal hasar skorları belirlenmiştir. BULGULAR: MS uygulanan gruplarda davranış testlerinde anksiyete ve depresyon benzeri davranışların arttığı, öğrenme ve bellek performansının azaldığı gözlemlenmiştir (p<0,05). EEG analizlerinde stres grubunda kortikal aktivite değişiklikleri ile uyumlu olarak bant güç dağılımlarında bozulma tespit edilmiştir. MS grubunda oksidatif stresin arttığı belirlenmiştir (p<0,05). CEPO, bu parametreleri anlamlı düzeyde iyileştirerek oksidatif hasarı ve inflamasyonu azaltmıştır (p<0,05). Histopatolojik analizlerde MS grubunda belirgin nöronal dejenerasyon gözlenirken, CEPO grubunda bu hasarın anlamlı düzeyde azaldığı bulunmuştur (p<0,05). SONUÇ: EYS, nöroendokrin, inflamatuar ve oksidatif mekanizmalar aracılığıyla beyin fonksiyonlarını olumsuz etkilemektedir. CEPO, hematopoetik yan etkiler oluşturmadan nöroprotektif etki göstererek davranışsal ve moleküler düzeyde iyileşme sağlamaktadır. Bu bulgular, CEPO'nun stres ilişkili nöropsikiyatrik bozuklukların tedavisinde potansiyel bir ajan olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION AND AIM: This study aimed to investigate the neuroprotective and behavioral effects of erythropoietin (EPO) and carbamylated erythropoietin (CEPO) in rats exposed to early-life stress (ELS). MATERIALS AND METHODS: In the experiment, Wistar albino rats were divided into five groups (n=10 each): Control, maternal separation (MS), PBS, EPO, and CEPO. ELS was induced using the MS model. Behavioral tests were administered to evaluate the behavior. Oxidative stress markers (MDA, GSH), inflammatory cytokines (IL-1β, TNF-α), and neurotrophic factors (BDNF, GDNF) were evaluated using biochemical methods. Histopathological analyses were conducted in the hippocampus and retrosplenial cortex, and neuronal damage scores were determined. RESULTS: In MS groups, increased anxiety- and depression-like behaviors and impaired learning and memory performance were observed in behavioral tests (p<0,05). EEG analyses revealed disruptions in band power distributions consistent with alterations in cortical activity in the stress group. Oxidative stress levels were significantly elevated in the MS group (p<0,05). CEPO significantly improved these parameters, reducing oxidative damage and inflammation (p<0,05). Histopathological findings showed marked neuronal degeneration in the MS group, whereas this damage was significantly attenuated in the CEPO group (p<0,05). CONCLUSION: ELS negatively affects brain function through neuroendocrine, inflammatory, and oxidative mechanisms. CEPO exerts neuroprotective effects without inducing hematopoietic side effects, leading to improvements at both behavioral and molecular levels. These findings suggest that CEPO may serve as a potential therapeutic agent in the treatment of stress-related neuropsychiatric disorders.
Benzer Tezler
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Meniere hastalığında endolenfatik kese cerrahisi
Endolymphatic sac surgery in meniere's disease
NEBİL GÖKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kulak Burun ve BoğazGazi ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NECMETTİN AKYILDIZ
- İdrar kültürlerinden izole edilen coag (-) staphylococcus (s. epidrmidis ve s. saprophyticus)'ların idrar yolu enfeksiyonlarındaki yeri
The Place of coag (-) staphylococcus to the urinary tract infectron which are isolated from the urine cultures
SUMRU ÇITAK(KORMAN)
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN