Kazak toplumundaki aileye dair kurallar ve İslam hukuku açısından değeri
Family rules in Kazakh society and their value from the perspective of Islamic law
- Tez No: 1020722
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH ÇOLAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hitit Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hukukun toplumsal bir kurum olması, onun sosyal hayatın dinamikleriyle sürekli bir etkileşim içerisinde bulunmasını gerektirir. Bu ontolojik bağ, hukukun toplumsal verileri işleyen sosyoloji biliminden beslenmesini zorunlu kılar. Zira hukuk, toplumsal ilişkilerin kurallar bütünlüğü içerisinde kodlanmış yansımasıdır. Toplumsal realitenin sürekli değişmesi, hukukun da donuk bir yapıdan sıyrılarak yaşayan bir organizma gibi kendisini çağdaşlaştırmasını ve yeni sosyal durumlara uyarlanmasını bir mecburiyet haline getirir. Kazak toplumunun sosyal yapısında önemli bir yer tutan örfi uygulamalar; evlilik, boşanma, çok evlilik, miras ve aile içi roller gibi temel konularda kendine özgü düzenlemeler ortaya koymuştur. Araştırma, bu örfi kuralların İslam hukukundaki karşılıkları ile hangi noktalarda örtüştüğünü, hangi yönlerden ayrıştığını ve toplumsal pratikte nasıl bir uyum sürecinden geçtiğini ele almaktadır. Nitel araştırma yöntemine dayanan tez, klasik fıkıh kaynakları, modern İslam hukuku literatürü ve Kazak örf-idari yapısına ilişkin etnografik ve tarihi kaynaklar üzerinden değerlendirmeler yapmaktadır. Elde edilen bulgular, İslam aile hukukunun birçok temel ilkesinin Kazak örfi hukuku tarafından benimsendiğini, ancak kültürel ihtiyaçlara ve toplumsal yapıya bağlı olarak bazı alanlarda farklı uygulamaların korunduğunu göstermektedir. Çalışma, İslam hukukunun esneklik tanıyan yönleri ile Kazak örfünün toplumsal sürekliliğini sağlayan unsurlarının karşılıklı etkileşim içinde günümüze kadar varlığını sürdürdüğünü ortaya koymaktadır. Araştırmamız giriş ve iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde konunun amacı, kapsamı ve kullanılan yöntemlere ve Kazak topraklarında İslam'ın yayılış sürecine yer verilmiştir. Birinci bölümde örf ve âdet kavramları, çeşitleri, delil oluşu incelenerek delilleriyle anlatılmıştır. Akabinde Kazak toplumunun genel aile yapısı hakkında akrabalık ilişkileri, çocuk terbiyesi, büyüklere saygı, çok eşliliğin tarihsel uygulama biçimleri konuları ele alınmıştır. İkinci bölümde İslam hukuku ve Kazak örfündeki aileye dair uygulamalar mukayeseli şekilde değerlendirilmiştir. Önce eş seçimi meselesinden başlayıp, evlenme engelleri, evlenme öncesi yapılan merasimler, mehir ve başlık parasının farkı, nikah akdi ve türleri, düğün merasimleri nasıl uygulanır, ailede eşlerin rolleri, nafaka yükümlülüğü, aile hukukunda boşanma, İslam hukuku ve Kazak örfünde uygulanan boşanma türleri, iddet meselesi, miras taksimatıyla sıralanmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to analyze the fundamental principles of Islamic family law and the customary family rules that have developed historically in Kazakh society from a comparative perspective. Customary practices, which occupy an important place in the social structure of Kazakh society, have established unique regulations on fundamental issues such as marriage, divorce, polygamy, inheritance, and roles within the family. The research examines the points of convergence and divergence between these customary rules and their counterparts in Islamic law, as well as the process of adaptation in social practice. Based on qualitative research methods, the thesis draws on classical fiqh sources, modern Islamic legal literature, and ethnographic and historical sources related to the Kazakh customary-administrative structure. The findings reveal that many fundamental principles of Islamic family law have been adopted by Kazakh customary law, but that some areas of different practice have been preserved due to cultural needs and social structure. Ultimately, the study demonstrates that the flexible aspects of Islamic law and the elements of Kazakh custom that ensure social continuity have interacted and persisted to the present day. Our study consists of an introduction and two chapters. In the introduction, the aim and scope of the topic, the methods employed, and the process of the spread of Islam in the Kazakh lands are discussed. In the first chapter, the concepts of custom and tradition ('urf and 'āda), their types, and their status as legal evidence are examined and presented together with their proofs. Subsequently, the general family structure of Kazakh society is addressed, focusing on kinship relations, child upbringing, respect for elders, and the historical forms of the practice of polygyny. In the second chapter, family-related practices in Islamic law and Kazakh customary law are comparatively evaluated. Beginning with the issue of spouse selection, the discussion proceeds through impediments to marriage, pre-marital ceremonies, the difference between mahr and bride price, the marriage contract and its types, the conduct of wedding ceremonies, the roles of spouses within the family, maintenance (nafaka) obligations, divorce in family law, the types of divorce practiced in Islamic law and Kazakh custom, the waiting period ('idda), and the distribution of inheritance.
Benzer Tezler
- Türk toplumunda ailesel nonsendromik işitme kaybının genetik temelinin araştırılması
The investigation of the genetic base of the familial nonsyndromic hearing loss in turkish population
ASLI SUBAŞIOĞLU UZAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
GenetikErciyes ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUNİS DÜNDAR
- Altın Orda'da kadın ve siyaset ilişkisi: Taytula Han Bike
Relationship between women and politics in the Golden Horde: Taytula Han Bike
YUSUF ARSLANER
- Türkiye'de 1980 sonrası dönem mesleki sağlık risklerinin analizi
Analysis of occupational health risks in Türkiye after 1980
GÖZDE KURTER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiTrakya ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÇİFTÇİ
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN