İhracatçı işletmelerde ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansı ile ilişkisinde rekabet yoğunluğunun düzenleyici etkisi
The moderating effect of competitive intensity on the relationship between relationship marketing orientation and export performance in exporting firms
- Tez No: 1020719
- Danışmanlar: PROF. DR. BEYHAN MARŞAP
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Uluslararası Ticaret, Business Administration, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Uluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Uluslararası Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kültürel farklılıkların, risklerin ve belirsizliklerin yoğun olduğu; küreselleşme ve teknolojik gelişmelerin dönüştürdüğü uluslararası pazarlarda işletmeler, ihracat performansını artırmak ve rekabet üstünlüğü kazanmak için kaynaklarını dinamik ve taklit edilemez yeteneklere dönüştürmeye ihtiyaç duymaktadırlar. Bu bağlamda ilişkisel pazarlama oryantasyonu, başta müşteriler olmak üzere tüm paydaşlarla uzun vadeli ve karşılıklı fayda sağlayan ilişkiler kurmayı hedefleyen stratejik bir yetenektir. İhracat performansının belirleyicilerinden biri olarak ilişkisel pazarlama oryantasyonu, aynı zamanda işletmelerin başta rekabet yoğunluğu olmak üzere dış çevre koşullarına uyumunu ve esnekliğini kolaylaştıran dinamik bir yetenektir. Literatürde ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansı üzerindeki etkisini araştıran çalışmalar mevcut olmakla birlikte bu etki üzerinde rekabet yoğunluğunun düzenleyici rolünü araştıran ampirik çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonunun ihracat performansına etkisini ve bu ilişkide rekabet yoğunluğunun düzenleyici rolünü incelemektir. İstanbul ilinde faaliyet gösteren ve İstanbul Sanayi Odasına kayıtlı mal ihracatçısı 372 firma araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmanın hipotezleri, SPSS 27.0 ve AMOS 29.0 programları kullanılarak Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve düzenleyici etki analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonu, işletmelerin ihracat performansını istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde etkilemektedir. Bu ilişki üzerinde rekabet yoğunluğunun istatistiksel olarak anlamlı düzenleyici etkisi tespit edilememiştir. Araştırma sonuçları, ihracat ilişkisel pazarlama oryantasyonunun rekabet yoğunluğu düzeyinden etkilenmeden ihracat performansını artıran ve işletmeyi yoğun rekabetin yıkıcı etkilerinden koruyan stratejik bir yetenek olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In international markets shaped by globalization and technological advancements, and characterized by intensive cultural differences, risks, and uncertainties, firms need to transform their resources into dynamic and inimitable capabilities to enhance their export performance and gain a competitive advantage. In this context, a relationship marketing approach is a strategic capability aimed at building long-term, mutually beneficial relationships with all stakeholders, primarily customers. Relationship marketing orientation is also a dynamic capability that facilitates firms' adaptation and flexibility to external environmental conditions, particularly competitive intensity. While studies examining the effect of relationship marketing orientation on export performance exist in the literature, empirical studies investigating the moderating role of competitive intensity in this relationship are quite limited. In this context, the aim of this study is to investigate the effect of export relationship marketing orientation on export performance and the moderating role of competitive intensity in this relationship. The sample of the study consists of 372 goods-exporting firms operating in Istanbul and registered with the Istanbul Chamber of Industry. The study's hypotheses were tested using Structural Equation Modeling (SEM) and moderating effect analysis. According to the findings, export relationship marketing orientation has a statistically significant and positive effect on firms' export performance. No statistically significant moderating effect of competitive intensity was identified in this relationship. The research findings indicate that an export relationship marketing orientation is a strategic capability that enhances export performance regardless of the level of competitive intensity and shields the firm from the destructive effects of intense competition.
Benzer Tezler
- Sanayi politikaları ve planlı dönemde imalat sanayine etkileri
Başlık çevirisi yok
AHMET CAFOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
EkonomiGazi ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YALÇIN EROL
- Hazır giyim sanayiinde nitelikli insangücü ihtiyacı
Başlık çevirisi yok
HANDAN SEZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL ATAMAN
- İhracatın sektörel analizine ilişkin fonksiyonel bir araştırma
Functional research on analysis of sectoral export
AYŞENUR TOPÇUOĞLU
- Tarım alet ve makinaları imalatçılarının durumu
Başlık çevirisi yok
MURAT SAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
ZiraatEge ÜniversitesiTarımsal Mekanizasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ECİZ ULUSOY