Geri Dön

Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların istismar ve ihmalini önlemeye yönelik psikoeğitim programının etkililiği

Effectiveness of the psychoeducation program to prevent abuse and neglect of the children diagnosed with autism spectrum disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 1020686
  2. Yazar: GÖZDE ŞAKAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM HASKAN AVCI
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların istismarı ve ihmali konusunda farkındalık oluşturmak ve bu alandaki literatür boşluğuna katkıda bulunmaktır. Bu amaç doğrultusunda okul psikolojik danışmanları, öğretmenler ve ebeveynler ile nitel görüşmeler yapılarak OSB tanılı çocukların istismarı ve ihmaline ilişkin algılar, deneyimler ve ihtiyaçlar incelenmiştir. Ardından“Özel Gereksinimli Çocukların İstismarı ve İhmaline Yönelik Mitler Ölçeği”geliştirilmiştir. Son olarak okul psikolojik danışmanlarının otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların istismarı ve ihmaline ilişkin farkındalıklarını artırmak, mitlerini azaltmak ve özel eğitim özyeterliklerini artırmak amacıyla bir psikoeğitim programı geliştirilmiştir. Nitel görüşmelerden elde edilen bulgular hem ölçek geliştirme sürecine hem de psikoeğitim programının içeriğinin belirlenmesine temel oluşturmuştur. Nitel çalışmalar 29, ölçek geliştirme çalışması 852, psikoeğitim çalışması ise 32 katılımcı ile yürütülmüştür. Nitel veriler tematik analiz ve içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiş ve elde edilen veriler OSB tanılı çocukların istismarı ve ihmali konusunda etkili olan faktörleri ve bu konudaki ihtiyaçları ortaya koymuştur. Ölçek geliştirme çalışması bağlamında nicel verilerin analizinde Açımlayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular Özel Gereksinimli Çocukların İstismarı ve İhmaline Yönelik Mitler Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir ölçüm yaptığını göstermektedir. Psikoeğitim çalışması kapsamında, deney ve kontrol gruplarının“Özel Gereksinimli Çocukların İstismarı ve İhmaline Yönelik Mitler Ölçeği”ile“Rehber Öğretmen Özel Eğitim Özyeterlik Ölçeği”ne ilişkin öntest-sontest ve sontest-izleme testi puanları Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiştir. Deney ve kontrol gruplarının bu ölçeklere ilişkin sontest puanları arasındaki farkı incelemek amacıyla ise Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda araştırmacılara, psikolojik danışmanlara ve politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The aim of this study is to raise awareness about the abuse and neglect of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and to contribute to the gap in the literature in this field. In line with this aim, qualitative interviews were conducted with school counselors, teachers, and parents to examine perceptions, experiences, and needs related to the abuse and neglect of children with ASD. Subsequently, the Myths Scale on the Abuse and Neglect of Children with Special Needs was developed. Finally, a psychoeducational program was developed to increase school counselors' awareness regarding the abuse and neglect of children with ASD, reduce related myths, and enhance their special education self-efficacy. Findings obtained from the qualitative interviews guided both the scale development process and the content of the psychoeducational program. The qualitative phase included 29 participants, the scale development study involved 852 participants, and the psychoeducational intervention was conducted with 32 participants. Qualitative data were analyzed using thematic and content analysis, and the findings revealed factors affecting the abuse and neglect of children with ASD as well as the needs in this field. In the scale development phase, Exploratory Factor Analysis (EFA) and Confirmatory Factor Analysis (CFA) were used for the analysis of quantitative data. The findings demonstrated that the scale is a valid and reliable measurement tool. In the psychoeducational study, Wilcoxon Signed-Ranks Test and Mann-Whitney U Test were used to analyze group differences. Based on the findings, recommendations were presented for researchers, school counselors, and policymakers.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    900602

    Otizm spektrum bozukluğu (OSB) tanılı çocuklarda çocuk istismarı ve ihmali risk faktörlerinin ISPCAN çocuk istismar ve ihmali tarama ölçeği ebeveyn versiyonu (ICAST-P) kullanılarak değerlendirilmesi

    ISPCAN child abuse and neglect screening scale parental version (ICAST-P) of child abuse and neglect risk factors in children with autism spectrum disorder (ASD)

    DUYGU ÖZKERİM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ÖZLEM BAĞ

  2. Tez No

    843280

    Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuğu bulunan ebeveynlerin çocukluk çağı travmaları ile dissosiyatif yaşantılar, depresyon düzeyleri ve ebeveyn yeterlilik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigation of the relationship between childhood traumas and dissociative experiences, depression levels and perception of parental self efficacy in parents with children diagnosed with autism spectrum disorder

    ENES EVCİ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Adli Tıpİstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa

    Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDİNÇ ÖZTÜRK

    ÖĞR. GÖR. GÖRKEM DERİN

  3. Tez No

    458236

    Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocuk ve ergenlerin otizm spektrum bozukluğu ve mental retardasyonu olmayan kız ve erkek kardeşlerinin zihin kuramı, sosyal iletişim, genel psikopatoloji, yaşam kalitesi ve akran istismarı açısından değerlendirilmesi

    Assesment of theory of mind, social communication, general psychopathology and bullying, quality of life of female and male siblings of children and adolescents who diagnosed with autism spectrum disorder

    AYÇA ECE ÇITAK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriDokuz Eylül Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HÜSEYİN BURAK BAYKARA

  4. Tez No

    388868

    Otizm spektrum bozukluğu olan bireylere cinsel istismardan korunma becerilerinin öğretiminde sosyal öykü yönteminin etkililiği

    Effects of soci̇al stori̇es on teachi̇ng protecti̇ng ski̇lls agai̇nst sexual abuse to individuals wi̇th auti̇sm spectrum di̇sorders

    TANYEL SÜZER

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Eğitim ve ÖğretimAnadolu Üniversitesi

    Uygulamalı Davranış Analizi Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. NURGÜL AKMANOĞLU

  5. Tez No

    807404

    Otizm Spektrum Bozukluğu olan bireylere çevrim içi cinsel istismarla başa çıkmada davranışsal beceri öğretiminin etkililiği

    The effectiveness of behavioral skills training for individual with Autism Spectrum Disorder in cope with online sexual abuse

    ÇİMEN OĞUR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Eğitim ve ÖğretimHacettepe Üniversitesi

    Özel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SERAY OLÇAY

Geri Dön