Erzurum ili sığırlarında Theileria ve Babesia türlerinin moleküler tanı ile prevalansının araştırılması
Investigation of the prevalence of Theileria and Babesia species in cattle from Erzurum province using molecular diagnosis
- Tez No: 1020677
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT KARA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Parazitoloji, Parasitology
- Anahtar Kelimeler: Babesia, Erzurum, Moleküler analiz, Prevalans, Theileria, Babesia, Erzurum, Moleküler analysis, Prevalence, Theileria
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Siirt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Parazitolojisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kene kaynaklı hemoprotozoon enfeksiyonlar, özellikle tropik ve subtropik bölgelerde sığır yetiştiriciliğini olumsuz etkileyen önemli paraziter hastalıklar arasında yer almaktadır. Bu enfeksiyonlar içerisinde yer alan theileriosis ve babesiosis, klinik veya subklinik seyir gösterebilmekte; verim kayıpları, taşıyıcılık, tedavi giderleri ve sürü sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle veteriner hekimlik açısından önem taşımaktadır. Bu tez çalışmasında, Erzurum ili sığırlarında Theileria annulata, T. orientalis, Babesia bovis ve B. bigemina türlerinin moleküler yöntemlerle araştırılması, enfeksiyon prevalanslarının belirlenmesi ve elde edilen sekansların moleküler düzeyde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın materyalini, Nisan-Mayıs 2026 tarihleri arasında Erzurum iline bağlı Karayazı, Tekman, Hınıs, Çat, Karaçoban, Pasinler, Horasan, Köprüköy ve Yakutiye ilçelerinde bulunan farklı yaş, cinsiyet ve ırklardaki toplam 250 sığırdan alınan tam kan örnekleri oluşturmuştur. Kan örneklerinden ticari DNA izolasyon kiti ile genomik DNA izole edilmiştir. T. annulata ve T.orientalis'in moleküler tespitinde sırasıyla 18S rRNA ve MPSP gen bölgelerini hedefleyen konvansiyonel Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PZR) yöntemi kullanılmıştır. B. bovis ve B. bigemina'nın belirlenmesinde ise ITS1-5.8S rRNA gen bölgelerine yönelik nested PZR yöntemi uygulanmıştır. PZR ürünleri agaroz jel elektroforezi ile değerlendirilmiş, uygun bant profili gösteren örnekler çift yönlü DNA dizi analizine gönderilmiştir. Elde edilen sekanslar BLAST analizi ile GenBank referans dizileriyle karşılaştırılmış ve filogenetik değerlendirme için MEGA X programında incelenmiştir. Moleküler analizler sonucunda incelenen örneklerde T. annulata ve B. bovis DNA'sı saptanmamıştır. Buna karşılık, T. orientalis 26 örnekte (%10,4), B. bigemina ise 8 örnekte (%3,2) tespit edilmiştir. Ayrıca iki örnekte (%0,8) T. orientalis ve B. bigemina miks enfeksiyonu belirlenmiştir. Her iki etken bir yaş üzerindeki sığırlarda daha yüksek oranda saptanmış; T. orientalis pozitifliği bu grupta anlamlı bulunmuştur. T. orientalis enfeksiyonunun dişilerde daha yaygın olduğu, en yüksek prevalansın ise T. orientalis için Köprüköy'de, B. bigemina için Hınıs ve Karaçoban'da görüldüğü belirlenmiştir. Dizi analizi sonucunda T. orientalis izolatlarının Type-3 genotipi ile uyumlu olduğu belirlenmiş, B. bigemina izolatları ise tür düzeyinde doğrulanmış; bu moleküler tanımlamalar filogenetik ağaç analizleriyle de desteklenmiştir. Sonuç olarak, Erzurum ili sığırlarında T. orientalis ve B. bigemina enfeksiyonlarının varlığı moleküler olarak ortaya konmuş; elde edilen bulguların, bölgede kene kaynaklı hemoprotozoon enfeksiyonların epidemiyolojisinin anlaşılmasına ve ileride planlanacak koruma-kontrol stratejilerine katkı sağlayacağı değerlendirilmiştir.
Özet (Çeviri)
Tick-borne hemoprotozoan infections are among the important parasitic diseases that adversely affect cattle breeding, particularly in tropical and subtropical regions. Theileriosis and babesiosis, which are included among these infections, may show a clinical or subclinical course and are of importance in veterinary medicine due to productivity losses, carrier status, treatment costs, and their adverse effects on herd health. This thesis study aimed to investigate Theileria annulata, T. orientalis, Babesia bovis, and B. bigemina species in cattle in Erzurum province using molecular methods, to determine the infection prevalences, and to evaluate the obtained sequences at the molecular level. The material of the study consisted of whole blood samples collected from a total of 250 cattle of different ages, sexes, and breeds located in the Karayazı, Tekman, Hınıs, Çat, Karaçoban, Pasinler, Horasan, Köprüköy, and Yakutiye districts of Erzurum province between April and May 2026. Genomic DNA was isolated from blood samples using a commercial DNA isolation kit. In the molecular detection of T. annulata and T. orientalis, conventional Polymerase Chain Reaction (PCR) targeting the 18S rRNA and MPSP gene regions, respectively, was used. For the detection of B. bovis and B. bigemina, nested PCR targeting the ITS1-5.8S rRNA gene regions was applied. PCR products were evaluated by agarose gel electrophoresis, and samples showing an appropriate band profile were sent for bidirectional DNA sequence analysis. The obtained sequences were compared with GenBank reference sequences by BLAST analysis and examined in the MEGA X program for phylogenetic evaluation. As a result of molecular analyses, T. annulata and B. bovis DNA was not detected in the examined samples. In contrast, T. orientalis was detected in 26 samples (10.4%), while B. bigemina was detected in 8 samples (3.2%). In addition, mixed infection with T. orientalis and B. bigemina was determined in two samples (0.8%). Both agents were detected at a higher rate in cattle older than one year, and T. orientalis positivity was found to be significant in this group. It was determined that T. orientalis infection was more common in females, and the highest prevalence was observed in Köprüköy for T. orientalis and in Hınıs and Karaçoban for B. bigemina. As a result of sequence analysis, T. orientalis isolates were determined to be compatible with the Type-3 genotype, while B. bigemina isolates were confirmed at the species level; these molecular identifications were also supported by phylogenetic tree analyses. In conclusion, the presence of T. orientalis and B. bigemina infections in cattle in Erzurum province was molecularly demonstrated, and it was considered that the findings obtained would contribute to understanding the epidemiology of tick-borne hemoprotozoan infections in the region and to future protection-control strategies.
Benzer Tezler
- Esmer ırkı sığırlarda IGF-II polimorfizmi ile bazı performans özellikleri arasındaki ilişkiler
Relationsip between IGF-II gene polymorphism and some performance traits in brown swiss
ESMA YUCA
- Erzurum ili sınırları içerisinde projelendirilmiş olarak faaliyet gösteren alabalık işletmelerinin (21 adet) yapısal ve ekonomik analizi
Structural and economical analysis of 21 of projected fish farms established in Erzurum
AHMET AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Su ÜrünleriAtatürk ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. E. MAHMUT KOCAMAN
- Lise öğrenimine yatılı olarak devam eden öğrencilerin dindarlıklarındaki yurt iklimi fenomeni (Erzurum ili örneği)
Domestic climate phenomena in the religiousness of students whocontinues high school education (Erzurum provincial example)
HATİCE GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
DinAtatürk ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUHAMMED KIZILGEÇİT
- Fırat-Dicle Havza Koruma Eylem Planı çerçevesinde Karasu Nehrinin su kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of water quality of Karasu River within the framework of River Basin Protection Action Plan
FATİH KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Çevre MühendisliğiAtatürk ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZEYNEP EREN
- Ulaştırma yapılarında deprem öncesi ve sonrasında erken hasar tanılama tekniklerinin kullanılabilirliğinin incelenmesi: Kırkgözeler Köprüsü
Investigation of the usability of early damage identification techniques in transportation structures before and after earthquakes: Kırkgözeler Bridge
HİLAL ÇODUR ÇELEBİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
UlaşımAtatürk Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ATALAY