İmam Ebu'l-Hasen el-Muhâmîlî ve el-Lübab kitabı özelinde Şâfiî fıkhındaki yeri
'الإمام أبو الحسن ابن المحاملي الشافعي ومكانته الفقهية من خلال كتابه 'اللباب
- Tez No: 1020669
- Danışmanlar: PROF. DR. SAHİP BEROJE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bingöl Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Şâfiî mezhebinin önde gelen âlimlerinden Ebû'l-Hasen el-Mehâmilî'nin (ö. 415/1024) ve onun seçkin eseri el-Lübâb'ın analitik bir incelemesini konu edinmektedir. Araştırmanın temel amacı, müellifin İslam hukuku alanındaki konumunu ortaya koymak, fıkhî muhakemesini analiz etmek, meseleleri ele alış biçimini ve hüküm istinbat etme yöntemini incelemek, ayrıca Şâfiî fıkhının gelişimine yaptığı katkıları ortaya koymaktır. Tez, bir giriş ve üç ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tezin amacı, konusu, önemi ve sınırlılıkları ortaya konmuştur. Birinci bölümde İmam'ın hayatı, ailesi, yetiştiği ilmî çevre, hocaları ve talebeleri, el-Lübâb adlı eserin müellife nispeti, önemi ve ilmî değeri incelenmiştir. İkinci bölümde, İmam'ın el-Lübâb'daki usûlî yaklaşımı, şer'î delilleri kullanma biçimi, illet temelli akıl yürütme yöntemi ve istidlâl tarzı ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, eserden çıkarılan fıkhî kaideler ve hükümler analiz edilmiş; İmam'ın tercihleri ile Şâfiî mezhebindeki muteber görüşler arasındaki uyum ve farklılıklar gösterilmeye çalışılmıştır. Üçüncü bölümde ise el-Lübâb'ın ilmî yapısı, metodolojisi, İmam'ın Şâfiî tabakatı içindeki yeri, eserlerinin fıkıh literatüründeki konumu ve meseleleri sunuş üslubu incelenmiştir. Araştırmada, İmam Mehâmilî'nin güvenilir ve yetkin bir fakih olarak ilmî otoritesinin teyidi, elLübâb'ın ona aidiyetinin ispatı ve hükümlerin tertip ve temellendirilmesindeki metodolojik üstünlüğü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Böylece İmam'ın Şâfiî mezhebinin gelişimindeki rolünün daha sağlıklı biçimde anlaşılması amaçlanmaktadır .
Özet (Çeviri)
All praise is due to Allah, the Lord of the worlds. May blessings and peace be upon our Master Muhammad, his family, and his companions. This thesis focuses on an analytical study of Abu'l-Hasan Ibn al-Muhāmilī (d. 415 AH), one of the eminent scholars of the Shafi'i school, and his distinguished work al-Lubāb. The main aim of this research is to reveal his status in the field of Islamic jurisprudence, analyze his juristic reasoning, examine his approach to legal issues and methods of deriving rulings, and highlight his contributions to the development of Shafi'i fiqh. The thesis consists of an introduction and three main chapters. The introduction discusses the Imam's biography, family background, educational environment, teachers, students, the attribution of the book al-Lubāb to him, as well as its significance and scholarly position. The first chapter explores the Imam's methodological approach in al-Lubāb, his use of legal sources, reasoning based on legal causes (ʿilal), and style of legal deduction (istidlāl). The second chapter analyzes the legal principles and rulings extracted from al-Lubāb, examining the Imam's preferences and their compatibility or divergence from the recognized views within the Shafi'i school. The third chapter evaluates the scientific structure and methodology of al-Lubāb, the Imam's rank among the layers (ṭabaqāt) of Shafi'i scholars, the place of his works in the legal literature, and his stylistic approach in presenting legal issues. Among the most significant findings and recommendations of the research are the affirmation of Imam Ibn al-Muhāmilī's authority as a reliable jurist, the confirmation of his authorship of al-Lubāb, and the demonstration of his excellence in structuring and substantiating legal rulings . This is aimed at better understanding the Imam's role in the development of the Shafi'i school.
Benzer Tezler
- İmam Ebüʾl-Hasen el-Kerhî'nin Hanefî mezhebindeki konumu ve fıkhî görüşleri
Imam Ebuʾl-Hasen el-Kerhi's position in the Hanefî scholl and his jurisprudence opinions
AHMED S I ALMASAMHA
Doktora
Türkçe
2024
Hukukİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAFFET KÖSE
- Ebu'l-Hasen el-Mâverdî'nin el-Hâvi'l-Kebîr adlı eserinde fıkıh metodolojisi
Fikih methodology in Ebu'l-Hasen el-Maverdi's work titled el-Hâvi'l-Kebir
İBRAHİM İLHAN
Doktora
Türkçe
2021
DinAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ÜNSAL
- Gazzâlî'nin ictihad anlayışı (el-Müstasfâ Min İlmi'l-Usûl özelinde)
Ghazali's doctrine of ijtihad (Specific to al-Mustasfa Min İlm al-Usul)
ABDULLAH TAŞCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
DinFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜVEYS ATEŞ
- Vâhidî'nin el-Vasît adlı tefsirinde Ferşu'l-Hurûf açıklamalarının tespit ve değerlendirmesi
Determination and evaluation of Fersu'l-Hurūf explanations in al-Wahidi's tafsir al-Wasit
EMİNE ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Dinİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSKENDER ŞAHİN
- Mâverdî'nin el-Ahkâmü's-Sultâniyye'si ile Cüveynî'nin el-Gıyâsî'sinin Siyâsî-Fıkhî ahkâm açısından Mukayesesi (İmâmet konuları örneği)
A Comparison of al-Māwardī's al-Ahkām al-Sultāniyya and al-Juwaynī's al- Ghyāthī in terms of Politico-Juridical Ahkām (The Case of subjects related to imāmah)
MUDDESSİR DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ERDOĞAN