Türk ve İslâm hukukunda beşerî tıbbî ürün tanıtımı ve idârî denetim
The promotion of medicinal products for human use in Turkish and Islamic law and administrative supervision
- Tez No: 1020643
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MELİKŞAH AYDIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, beşerî tıbbî ürün tanıtımının Türk hukukundaki idârî denetimini hem mer'î hukuk hem de İslâm hukuku perspektifinden karşılaştırmalı biçimde ele almaktadır. Söz konusu denetim, TİTCK ile Reklam Kurulu'ndan müteşekkil sui generis bir ikili yapı sergilemekte olup bu yapı Türk hukuku literatüründe müstakil bir incelemenin konusu yapılmamış bulunmaktadır; çalışma mezkûr boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Çalışmada nitel hukukî analiz yöntemi benimsenmiş; birincil kaynak olarak yürürlükteki mevzûat ve yargı kararları, ikincil kaynak olarak ise yerli ve yabancı öğreti esas alınmıştır. Tez üç bölümden müteşekkildir: birinci bölümde beşerî tıbbî ürün tanıtımının hukukî çerçevesi, ikinci bölümde ihlâl türleri, yaptırımlar ve Reklam Kurulu'nun 2024-2025 dönemine ait kararları, üçüncü bölümde ise ilâç tanıtım faâliyetleri İslâm hukuku ilkeleri çerçevesinde incelenmiş; hekim-ilâç firması ilişkisinin fıkhî ve etik boyutları ortaya konulmuştur. Çalışmanın başlıca bulguları şunlardır: BTÜTFHY kapsamlı bir normatif çerçeve oluşturmakla birlikte dijital platform boşluğu ve yaptırımların muhâtabına ilişkin yasal dağınıklık yapısal zâfiyetler olarak öne çıkmaktadır. Reklam Kurulu kararları BTÜTFHY'nin kapsam dışında bıraktığı gri alanı gıda mevzuatı aracılığıyla doldurmakta; ancak yaptırımlara dâir tutarsızlıklar caydırıcılık işlevini zayıflatmaktadır. İslâm hukuku ilkeleri ile pozitif hukuk normları aynı amacı paylaşmakla birlikte aynı kuralları öngörmemekte; sedd-i zerîa başta olmak üzere pek çok ilke, pozitif hukuktan daha katı bir tutum sergilemektedir. Her iki perspektif nihâyetinde tek bir tespitte ittifak etmektedir: reçeteleme bağımsızlığının güvencesi bireysel vicdanda değil, kurumsal düzenlemede aranmalıdır.
Özet (Çeviri)
This study examines the administrative oversight of pharmaceutical product promotion in Turkish law from a comparative perspective encompassing both positive law and Islamic law. The oversight in question exhibits a sui generis dual structure composed of the Turkish Medicines and Medical Devices Agency (TITCK) and the Advertisement Board — a structure that has not previously been subjected to independent analysis in Turkish legal literature; the study aims to fill this gap. The study employs qualitative legal analysis; primary sources consist of legislation and judicial decisions, while secondary sources comprise domestic and foreign legal doctrine. The thesis consists of three chapters: the first examines the legal framework governing pharmaceutical promotion; the second addresses violation types, sanctions, and Advertisement Board decisions from 2024-2025; the third evaluates pharmaceutical promotion activities through Islamic law principles, and examines the jurisprudential and ethical dimensions of the physician-pharmaceutical industry relationship. The principal findings are as follows. While the Regulation on Promotional Activities of Medicinal Products for Human Use establishes a comprehensive normative framework, the absence of digital platform regulation and legislative fragmentation regarding the subjects of sanctions constitute structural deficiencies. Advertisement Board decisions fill the regulatory grey area left by the regulation through food legislation; however, inconsistencies in sanctions undermine deterrence. Islamic law principles and positive law norms share the same purpose but do not prescribe the same rules; several principles, sadd al-dhara'i in particular, adopt a stricter stance than positive law. Both perspectives ultimately converge on a single conclusion: the guarantee of prescribing independence must be sought not in individual conscience but in institutional regulation.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- Halvetiyyenin Şa'baniyye kolu ve Şa'ban-ı Veli
Başlık çevirisi yok
L. NİHAL YAZAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYRD. DOÇ. DR. ABDÜLKERİM ABDÜLKADİROĞLU
- Taşlıcalı Yahya Bey Divanında sevgili ve sevgiliye ait fiziki unsurlar
Başlık çevirisi yok
YAVUZ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDURRAHMAN GÜZEL
- Polatlı Kerç ve Çongar Tatar ağızları
Başlık çevirisi yok
ZÜHAL YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. AHMET BİCAN ERCİLASUN
- Helisel yayların statik karakteristiklerini ölçme ve kontrol etme cihazının tasarımı ve imalatı
Design and manufacture of a device measuringand controlling the static characteristics of helical springs
MUAMMER MUSULLUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FEVZİ ERCAN