Otizm spektrum bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocukların annelerinin gebelik dönemine ait periferal inflamatuar parametrelerinin değerlendirilmesi
Evaluation of peripheral inflammatory parameters during pregnancy in mothers of children diagnosed with autism spectrum disorder and attention-deficit/hyperactivity disorder
- Tez No: 1020562
- Danışmanlar: PROF. DR. ERMAN ESNAFOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, Otizm Spektrum Bozukluğu, Prenatal Dönem, İnflamasyon, Nötrofil Lenfosit Oranı, Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi, Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder, Autism Spectrum Disorder, Prenatal Period, Inflammation, Neutrophil-to-Lymphocyte Ratio, Systemic Immune-Inflammation Index
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ordu Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU VE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU TANILI ÇOCUKLARIN ANNELERİNİN GEBELİK DÖNEMİNE AİT PERİFERAL İNFLAMATUAR PARAMETRELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Giriş: Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) ve Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), etiyopatogenezi tam olarak aydınlatılamamış yaygın nörogelişimsel bozukluklardır. Son yıllarda prenatal immün ve inflamatuar süreçlerin bu bozuklukların gelişiminde rol oynayabileceği öne sürülmektedir. Bu çalışmada, gebelik döneminde ölçülen maternal periferal inflamatuar parametrelerin çocuklarda OSB ve DEHB varlığı ve şiddeti ile ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 3–9 yaş aralığında 62 DEHB, 49 OSB tanılı çocuk ve 53 sağlıklı kontrolden oluşan toplam 164 olgu dahil edilmiştir. Annelerin gebelik dönemine ait periferal inflamatuar (lökosit (WBC), nötrofil (NEU),lenfosit (LYM), monosit (MON), eosinofil (EOS), bazofil sayısı (BAO), nötrofil-lenfosit oranı (NLR), trombosit-lenfosit oranı (PLR) ve monosit-lenfosit oranı (MLR), Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi (SII), Sistemik İmmün Yanıt İndeksi (SIRI), Sistemik İnflamasyonun Toplam İndeksi (AISI)) ve bazı hematolojik parametreler retrospektif değerlendirilmiş, sosyodemografik veriler analiz edilmiştir. Klinik şiddet OSB grubunda Childhood Autism Rating Scale (CARS) ile, DEHB grubunda Turgay DSM-IV'e Dayalı Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Ölçeği ile ölçülmüş, kontrol grubuna Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi–Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli–DSM–5 (K-SADS) uygulanarak DSM-5 tanısı olmayan gönüllüler dahil edilmiştir. Bulgular: Gruplar arasında WBC, NEU, LYM, MON, EOS, BAO ile NLR, PLR, MLR, SII, SIRI ve AISI açısından anlamlı fark saptanmamıştır (p>0.05). DEHB grubunda Eritrosit Dağılım Genişliği – Varyasyon Katsayısı (RDW-CV) yüksek, Eritrosit Dağılım Genişliği – Standart Sapma (RDW-SD) düşük bulunmuştur. DEHB semptom şiddeti kırmızı kan hücresi sayısı (RBC) ve trombosit dağılım genişliği (PDW) ile pozitif, trombosit kritis (PCT) ve platelet/lenfosit (PLR) ile negatif korelasyon göstermiştir. OSB grubunda CARS skorları hematokrit ve bazofil düzeyleriyle negatif ilişkili bulunmuştur. Ayrıca dikkat eksikliği puanı ile SII arasında düşük düzeyli ve negatif bir ilişki saptanmıştır. Sonuç: Bulgular, gebelikte ölçülen maternal periferal hematolojik ve inflamatuar parametreler ile çocuklarda OSB ve DEHB semptomları arasındaki ilişkinin karmaşık ve çok faktörlü olduğunu göstermektedir. NEU, LYM, NLR ve PLR açısından gruplar arasında fark saptanmaması, gebeliğe özgü hormonal değişimler, trimester varyasyonları ve geçici maternal immün aktivasyonun retrospektif olarak yakalanamaması ile ilişkili olabilir. Ayrıca inflamatuar süreçlerin her zaman periferik kana yansımayabileceği ve plasental veya santral immün mekanizmalar aracılığıyla etkisini gösterebileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. RDW ve PDW ile semptom şiddeti arasındaki ilişkiler prenatal nörogelişimsel süreçlerle olası bağlantılara işaret etse de, bu parametrelerin klinik biyobelirteç olarak kullanımı için ileri prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Evaluation of Peripheral Inflammatory Parameters During Pregnancy in Mothers of Children Diagnosed with Autism Spectrum Disorder and Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder Introduction: Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) are common neurodevelopmental disorders whose etiopathogenesis has not yet been fully elucidated. In recent years, prenatal immune and inflammatory processes have been suggested to play a role in the development of these conditions. This study aimed to investigate the relationship between maternal peripheral inflammatory parameters measured during pregnancy and the presence and severity of ASD and ADHD in offspring. Materials and Methods: A total of 164 children aged 3–9 years were included: 62 with ADHD, 49 with ASD, and 53 healthy controls. Maternal peripheral inflammatory markers during pregnancy, including white blood cell count (WBC), neutrophils (NEU), lymphocytes (LYM), monocytes (MON), eosinophils (EOS), basophils (BAO), neutrophil-to-lymphocyte ratio (NLR), platelet-to-lymphocyte ratio (PLR), monocyte-to-lymphocyte ratio (MLR), Systemic Immune-Inflammation Index (SII), Systemic Immune Response Index (SIRI) and Aggregate Index of Systemic Inflammation (AISI), as well as selected hematological parameters, were retrospectively analyzed. Sociodemographic data were also evaluated. Clinical severity was assessed using the Childhood Autism Rating Scale (CARS) in the ASD group and the Turgay DSM-IV-Based Attention Deficit Hyperactivity Disorder Rating Scale in the ADHD group. Healthy controls were screened with the Schedule for Affective Disorders and Schizophrenia for School-Age Children—Present and Lifetime Version—DSM-5 (K-SADS), and participants without any DSM-5 diagnosis were included. Results: No significant differences were observed among groups in WBC, NEU, LYM, MON, EOS, BAO, NLR, PLR, MLR, SII, SIRI, or AISI (p>0.05). In the ADHD group, red cell distribution width–coefficient of variation (RDW-CV) was higher, whereas red cell distribution width–standard deviation (RDW-SD) was lower. ADHD symptom severity showed positive correlations with red blood cell count (RBC) and platelet distribution width (PDW), and negative correlations with plateletcrit (PCT) and platelet-to-lymphocyte ratio (PLR). In the ASD group, CARS scores were negatively correlated with hematocrit and basophil levels. Additionally, attention deficit scores demonstrated a weak negative correlation with SII. Conclusion: The findings indicate that the relationship between maternal peripheral hematological and inflammatory parameters measured during pregnancy and ASD and ADHD symptoms in offspring is complex and multifactorial. The absence of significant differences between groups in NEU, LYM, NLR, and PLR may be attributed to pregnancy-specific hormonal changes, trimester-related physiological variations, and the potential inability of retrospective assessments to capture transient episodes of maternal immune activation. Moreover, inflammatory processes may not always be reflected in peripheral blood markers and may exert their effects through placental or central immune mechanisms. Although the associations observed between RDW and PDW and symptom severity suggest possible links with prenatal neurodevelopmental processes, further prospective studies are required to establish their clinical utility as biomarkers.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği/ hiperaktivite bozukluğu, öğrenme bozukluğu ve otistik spektrum bozukluğu tanılı çocukların yaş ve cinsiyet açısından eşlenmiş sağlıklı kardeşlerinde sözel olmayan iletişim becerileri, empati düzeyleri, çevresel belirteçleri ile ilişkilerinin araştırılması: kontrollü bir araştırma
Evaluation of nonverbal communication skills, empathy levels and their relationships with peripheral markers in age and gender matched healty siblings of children in attention deficit hyperactivity disorder, learning disability and autism spectrum disorder: a controlled study
NURAN DEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriAbant İzzet Baysal ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ EVREN TUFAN
- Özgül öğrenme bozukluğunun dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğundaki sosyal beceriye etkisi
The effect of speci̇fi̇c learni̇ng di̇sorders on soci̇al abi̇li̇ty at the attenti̇on defi̇ci̇t hyperacti̇vi̇ty di̇sorders
NURCAN EREN ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NURSU ÇAKIN MEMİK
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, özgül öğrenme bozukluğu veya otizm spektrum bozukluğu tanısı almış çocuklarda sosyal biliş: Klinik belirtilerle ilişkisi
Social cognition in children with attention deficit hyperactivity disorder, specific learning disorder or autism spectrum disorder: Relations between clinical signs
BERKAN ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KORAY MEHMET ZEYNEL KARABEKİROĞLU
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanılı çocuklarda ve ebeveynlerinde otizm spektrumuna ilişkin bulguların incelenmesi
Investigation of autism spectrum symptoms in children with attention deficit hyperactivity disorder and their parents
ESRA OKYAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriTrakya ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIK GÖRKER
- Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların otizm spektrum bozukluğu olmayan kardeşlerinde yürütücü işlevlerin değerlendirilmesi
Evaluation of executive functions in unaffected siblings of children with autism spectrum disorder
ERAY FADILOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ