Konya ili fasulye ekim alanlarında fasulye adi mozaik virüsü (bcmv), fasulye adi mozaik nekroz virüsü (bcmnv) ve fasulye sarı mozaik virüsü'nün (bymv) varlığının ve yaygınlığının belirlenmesi
Determination of the presence and prevalence of bean common mosaic virus (bcmv), bean common mosaic necrosis virus (bcmnv), and bean yellow mosaic virus (bymv) in bean cultivation areas of Konya province
- Tez No: 1020555
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERKAN YEŞİL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 2025–2026 yılları arasında Türkiye'de fasulye (Phaseolus vulgaris L.) yetiştiriciliğinde önemli bir yere sahip olan Konya ilinde, fasulyede ekonomik kayıplara neden olan viral hastalık etmenlerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışma kapsamında Konya iline bağlı Kadınhanı, Altınekin, Çumra, Sarayönü ve Karatay ilçelerinde sürvey çalışmaları gerçekleştirilmiş ve virüs belirtisi gösteren bitkilerden yaprak örnekleri toplanmıştır. Ayrıca farklı üreticilerden tohum örnekleri alınmıştır. Arazi çalışmalarında mozaik, kloroz, yaprak kıvrılması, gelişme geriliği ve nekroz gibi viral hastalık belirtileri gözlemlenmiştir. Araştırma kapsamında toplam 142 yaprak örneği ile 24 tohum örneği alınmış ve laboratuvar koşullarında DAS-ELISA yöntemi kullanılarak Bean common mosaic virus (BCMV), Bean common mosaic necrosis virus (BCMNV) ve Bean yellow mosaic virus (BYMV) varlığı analiz edilmiştir. Yapılan DAS-ELISA testleri sonucunda 142 yaprak örneğinin 10'unun BCMV ile enfekteli olduğu belirlenmiş ve genel enfeksiyon oranı %7.04 olarak hesaplanmıştır. BCMNV ve BYMV etmenlerine ise incelenen örneklerde rastlanmamıştır. İlçeler bazında yapılan değerlendirmede, pozitif örneklerin tamamının Kadınhanı ilçesinden elde edildiği ve bu ilçede BCMV enfeksiyon oranının %18.18 olduğu tespit edilmiştir. Doğrudan tohum örneklerinden elde edilen ekstraktların DAS-ELISA ile test edilmeleri sonucunda, örneklerin tamamının virüs enfeksiyonları bakımından negatif oldukları belirlenmiştir. Ancak aynı tohumlardan yetiştirilen 24 fide örneğinin 2'sinde (%8.3) karışık BCMV+BCMNV enfeksiyonu belirlenmiş ve BYMV enfeksiyonuna rastlanmamıştır. Bu durum, bazı enfeksiyonların latent formda bulunabileceğini ve bitki gelişim aşamasında ortaya çıkabileceğini göstermektedir. Ayrıca Konya ili genelinde fasulye ekim alanlarındaki virüs hastalıklarının yaygınlık oranı %7.82 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, Konya ilinde fasulye üretim alanlarında viral etmenler arasında BCMV'nin baskın bir virüs olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to determine the viral disease agents causing economic losses in bean (Phaseolus vulgaris L.) cultivation in Konya province, which has an important place in bean production in Türkiye, during the years 2025–2026. Within the scope of the study, survey studies were carried out in Kadınhanı, Altınekin, Çumra, Sarayönü, and Karatay districts of Konya province, and leaf samples were collected from plants showing virus-like symptoms. In addition, seed samples were obtained from different producers. During field studies, viral disease symptoms such as mosaic, chlorosis, leaf curling, stunted growth, and necrosis were observed. In total, 142 leaf samples and 24 seed samples were collected, and the presence of Bean common mosaic virus (BCMV), Bean common mosaic necrosis virus (BCMNV), and Bean yellow mosaic virus (BYMV) was analyzed under laboratory conditions using the DAS-ELISA method. As a result of DAS-ELISA tests, 10 of the 142 leaf samples were found to be infected with BCMV, and the overall infection rate was calculated as 7.04%. BCMNV and BYMV were not detected in any of the analyzed samples. According to district-based evaluation, all positive samples were obtained from Kadınhanı district, where the BCMV infection rate was determined to be 18.18%. All directly analyzed seed samples gave negative results in the DAS-ELISA test. However, 2 of the 24 seedlings grown from the same seeds (8.3%) showed mixed BCMV+BCMNV infection, while BYMV infection was not detected. This situation indicates that some infections may exist in a latent form and may become apparent during plant development stages. Furthermore, the overall prevalence of viral diseases in bean-growing areas of Konya Province was calculated as 7.82%. The obtained results demonstrate that among viral agents in bean production areas in Konya province, BCMV is the dominant virus.
Benzer Tezler
- Konya ili fasulye ekim alanlarındaki fitopatolojik sorunların tespiti ve tanılanması
Determination and description of phytopathological problems in bean production areas in Konya province
SERKAN YEŞİL
- Farklı ekim zamanlarının bazı şeker tipi fasulye genotiplerinde agronomik özellikler üzerine etkisi
Effect of different sowing times on agronomical characteristics of some“seker”type bean genotypes
SÜLEYMAN KUYUCUOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÖNDER
- Farklı ekim ve sırığa alma yöntemlerinin tohumluk fasulyenin bazı tarımsal özelliklerine etkisi
Effects on some agricultural properties of seed bean of different sowing and supporting with stick methods
MUSTAFA AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
ZiraatSelçuk ÜniversitesiTarım Makineleri ve Teknolojileri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HAYDAR HACISEFEROĞULLARI
- Konya ili fasulye üreticilerinin bitki koruma uygulamalarına yaklaşımlarının belirlenmesi
Determination of the approaches of bean growers of Konya city towards the applications for crop protection
SEDA AYDIN