Serum humanin düzeyleri ile tip 2 diabetes mellitus ve mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between serum humanin levels and type 2 diabetes mellitus and its microvascular complications
- Tez No: 1020431
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET YILMAZ BÜLBÜL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları, Endocrinology and Metabolic Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tip 2 diabetes mellitus, insülin sekresyonundaki yetersizlik ve/veya insülin etkisindeki bozulma sonucu gelişen, kronik hiperglisemi ile karakterize ve dünya genelinde prevalansı hızla artan, bir metabolik bozukluklar grubudur. Hastalığın seyrinde gelişen mikrovasküler komplikasyonlar (diyabetik retinopati, nefropati ve nöropati) morbidite ve mortalitenin önemli bir kısmından sorumludur; erken tanı ve risk öngörüsüne katkı sağlayabilecek yeni biyobelirteçlere duyulan gereksinim güncelliğini korumaktadır. Mitokondriyal DNA üzerindeki bir açık okuma çerçevesinden kodlanan, 24 aminoasitten oluşan bir peptid olan Humanin, antiapopitotik ve sitoprotektif özellikleri nedeniyle hücresel stres yanıtı ve glukoz metabolizmasıyla ilişkisi açısından dikkat çekmektedir. Bununla birlikte, tip 2 diabetes mellitus hastalarında serum Humanin düzeylerini ve bu düzeylerin diyabetik mikrovasküler komplikasyonlarla olası ilişkisini değerlendiren klinik çalışma sayısı halen sınırlıdır. Çalışmamızda, tip 2 diabetes mellitus tanılı hastalar ile sağlıklı gönüllüler arasında serum Humanin düzeyleri açısından anlamlı bir fark olup olmadığının değerlendirilmesi; ayrıca tip 2 diabetes mellitus hastalarında serum Humanin düzeyi ile diyabetik retinopati, nefropati ve nöropati gibi mikrovasküler komplikasyonların varlığı ve şiddeti arasındaki olası ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Kesitsel tasarımlı bu çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Polikliniğinde takip edilen 100 tip 2 diabetes mellitus hastası ile 100 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik verileri, antropometrik ölçümleri ve laboratuvar bulguları kaydedilmiş; mikrovasküler komplikasyonlar standart klinik ölçütlere göre değerlendirilmiştir. Serum Humanin düzeyleri enzim bağımlı immünosorbent analiz yöntemi kullanılarak ölçülmüş ve elde edilen veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, tip 2 diabetes mellitus grubundaki bireylerin serum Humanin düzeyleri medyan 246,88 pg/mL (çeyreklerarası aralık 186,47–316,03) saptanmış olup, kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde düşük bulunmuştur [medyan: 469,19 pg/ml (çeyreklerarası aralık) 219,72–704,44), p<0,001]; bu fark yaş ve vücut kitle indeksi için yapılan düzeltme sonrasında da anlamlılığını korumuştur. Hasta grubunun yarısından fazlasında en az bir mikrovasküler komplikasyon saptanmış olup, serum Humanin düzeyi bileşik mikrovasküler komplikasyon varlığı ile güçlü, diyabetik retinopati ve nöropati ile orta düzeyde anlamlı ilişki göstermiş; diyabetik nefropati ile ilişki ise istatistiksel anlamlılık sınırında kalmıştır. Çok değişkenli analizlerde, daha düşük Humanin düzeyinin yaş, diyabet süresi ve glikolize hemoglobinden bağımsız olarak bileşik mikrovasküler komplikasyon varlığıyla ilişkili olduğu bulunmuş; bu bağımsız ilişki diyabetik nöropati için de sınırda anlamlı saptanmıştır. Serum Humanin düzeyi ile glomerüler filtrasyon hızı ve trigliserit arasında nominal düzeyde zayıf düzeyde pozitif korelasyonlar saptanırken; glikozile hemoglobin, açlık plazma glukozu, yaş, vücut kitle indeksi ve diğer lipid parametreleriyle istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. ROC eğrisi analizinde serum Humanin düzeyinin bileşik mikrovasküler komplikasyon varlığını orta düzeyde ayırt edebildiği gösterilmiştir. Sonuç olarak çalışmamız, serum Humanin düzeylerinin tip 2 diabetes mellitus hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı şekilde azaldığını ve bu azalmanın özellikle mikrovasküler komplikasyon yükü ile ilişkili olduğunu ortaya koyarak bu molekülün hastalığın patofizyolojisindeki olası rolüne işaret etmektedir. Serum Humanin düzeyleri diyabetik retinopati ve nöropati ile anlamlı bir ilişki gösterirken, diyabetik nefropati açısından bu ilişki daha sınırlı kalmıştır. Çalışmanın kesitsel tasarımı nedensellik çıkarımına olanak vermemekte olup bu peptidin biyobelirteç olarak potansiyel değerinin ortaya konabilmesi için daha geniş örneklemli, çok merkezli ve prospektif araştırmalara gereksinim vardır.
Özet (Çeviri)
Type 2 diabetes mellitus is a group of metabolic disorders characterized by chronic hyperglycemia resulting from insufficient insulin secretion and/or impaired insulin action, with a rapidly increasing prevalence worldwide. Microvascular complications that develop during the course of the disease (diabetic retinopathy, nephropathy, and neuropathy) are responsible for a substantial proportion of morbidity and mortality, and the need for novel biomarkers that may contribute to early diagnosis and risk prediction remains a current concern. Humanin, a 24-amino-acid peptide encoded by an open reading frame within mitochondrial DNA, has drawn attention due to its antiapoptotic and cytoprotective properties in relation to cellular stress responses and glucose metabolism. Nevertheless, the number of clinical studies evaluating serum Humanin levels in patients with type 2 diabetes mellitus and their possible association with diabetic microvascular complications remains limited. In our study, we aimed to evaluate whether a significant difference exists in serum Humanin levels between patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus and healthy volunteers, and to examine the possible relationship between serum Humanin level and the presence and severity of microvascular complications such as diabetic retinopathy, nephropathy, and neuropathy in patients with type 2 diabetes mellitus. This cross-sectionally designed study included 100 patients with type 2 diabetes mellitus followed at the Endocrinology and Metabolism Diseases Outpatient Clinic of Trakya University Faculty of Medicine Hospital, along with 100 healthy volunteers. Demographic data, anthropometric measurements, and laboratory findings of the participants were recorded, and microvascular complications were evaluated according to standard clinical criteria. Serum Humanin levels were measured using the enzyme-linked immunosorbent assay method, and the data obtained were analyzed using appropriate statistical methods. As a result of the study, the median serum Humanin level in the type 2 diabetes mellitus group was found to be 246.88 pg/mL (interquartile range 186.47–316.03), which was significantly lower compared with the control group [median: 469.19 pg/ml (interquartile range 219.72–704.44), p<0.001]; this difference remained significant after adjustment for age and body mass index. More than half of the patient group had at least one microvascular complication, and serum Humanin level showed a strong association with the presence of composite microvascular complications, and a moderate significant association with diabetic retinopathy and neuropathy, whereas the association with diabetic nephropathy remained at the borderline of statistical significance. In multivariate analyses, lower Humanin level was found to be associated with the presence of composite microvascular complications independently of age, diabetes duration, and glycosylated hemoglobin; this independent association was also found to be borderline significant for diabetic neuropathy. Nominal, weak positive correlations were observed between serum Humanin level and glomerular filtration rate and triglyceride levels, whereas no statistically significant association was found with glycosylated hemoglobin, fasting plasma glucose, age, body mass index or other lipid parameters. ROC curve analysis demonstrated that serum Humanin level had a moderate ability to discriminate the presence of composite microvascular complications. In conclusion, our study reveals that serum Humanin levels are significantly decreased in patients with type 2 diabetes mellitus compared with healthy controls, and that this decrease is particularly associated with the burden of microvascular complications, pointing to a possible role of this molecule in the pathophysiology of the disease. Serum Humanin levels showed a significant association with diabetic retinopathy and neuropathy, whereas this association remained more limited with respect to diabetic nephropathy. Since the cross-sectional design of the study does not allow for causal inference, larger-sample, multicenter, and prospective studies are needed to establish the potential value of this peptide as a biomarker.
Benzer Tezler
- Diyabetus mellitus'da gözlenen mikrovasküler komplikasyonların prostaglandinler ile olan ilişkisi
The Relation of microvaskular complications observed in diabetes mellitus with prostoglandins
CANAN NEBİGİL
Doktora
Türkçe
1985
Eczacılık ve FarmakolojiCumhuriyet ÜniversitesiFarmakoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SARIOĞLU
- Alopesia areatalı olgularda tedavi öncesi ve tedavi sonrası immünolojik özellikler
Başlık çevirisi yok
AYLA GÜLEKON
- Bölgemizdeki normal ve risk gruplarında sifilize karşı oluşan antikorların araştırılması
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA ZAHİR BAKICI
Doktora
Türkçe
1984
MikrobiyolojiCumhuriyet ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUVAFFAK AKMAN
- Laktat dehidrogenaz tayini için klinik kullanıma uygun yöntem araştırması
The investigation of a suitable method for the determination of lactate dehidrogenase in routine analysis
SEVTAP BAKIR ÇETİNTARAKÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
BiyokimyaCumhuriyet ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET AKER