Sanal ortamlarda dijital habitus ve kimlik olgusu
Digital habitus and the phenomenon of identity in virtual environments
- Tez No: 1020286
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT SALDERAY
- Tez Türü: Sanatta Yeterlik
- Konular: Güzel Sanatlar, İletişim Bilimleri, Fine Arts, Communication Sciences
- Anahtar Kelimeler: Habitus, Kimlik, Kimlik sunumu, Habitus, Identity, Identity presentation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Medya Tasarımı Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Medya Tasarımı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada, temel olarak sanal ortamlarda dijital habitus ve kimlik olgusu incelenmiştir. Bu temel amaç doğrultusunda, sanal ortamlarda dijital habitusun durumunun; sanal ortamlarda kimlik olgusunun kullanımının; sanal ortamlarda oluşturulan dijital kimlikler ve bireylerin fiziksel dünyadaki kimlikleri arasındaki bağın; bireylerin toplumsal ve kültürel faktörleri ile dijital kimlikleri arasındaki bağın; bireylerin çevrimiçi kimliklerini sunma sürecinde tercih ettikleri göstergelerin kullanımının nasıl olduğu ve araştırmacının, sanal ortamlarda dijital habitus ve kimlik olgusuna ilişkin, sanatsal uygulama çalışmalarının neler olabileceği ele alınarak değerlendirilmiştir. Araştırma, Pierre Bourdieu'nün sosyolojisinde merkezi bir konuma sahip olan habitus, alan ve sermaye kavramlarına dayanan yorumlayıcı bir kuramsal çerçeve içinde, nitel araştırma deseniyle yapılandırılmıştır. Araştırmanın verileri yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Amaçlı ve maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemleri doğrultusunda oluşturulan örneklem grubundan elde edilen veriler, MAXQDA programı kullanılarak sınıflandırılmış ve tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sürecinde dijital habitusun inşası, görünürlük ekonomisi, seçicilik ve sınırlama pratikleri, kimlik performansı, gerçek ve sanal kimlik arasında süreklilik, zevk ve kültürel kimliğin seçici sunumu, avatar ve oyun alanı üzerinden kimlik deneyimi, toplumsal gözetim, kuşaksal değerlendirme ve görsel kalite gibi temalar belirlenmiştir. Bu çerçevede elde edilen bulgular, sanal ortamlarda bireylerin dijital pratiklerinin sadece kişisel tercihlere dayanmadığını, çeşitli parametrelerin bu süreci şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, dijital habitusun bireylerin dijital pratiklerini yönlendiren, dijital kimlik inşasını biçimlendiren ve sanal ortamlarda sergilenen kimliğe dair performansları yapılandıran bir eğilimler bütünü olarak işlediğini göstermektedir. Bu değerlendirmeler ışığında, dijital habitusun meşruiyet, görünürlük ve yeniden üretim süreçlerini anlamlandırmada merkezi bir kavramsal çerçeve sunduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study primarily examines the phenomena of digital habitus and identity within virtual environments. In line with this fundamental aim, the study evaluates the condition of digital habitus in virtual environments; the use of identity as a phenomenon within virtual environments; the relationship between digitally constructed identities and individuals' identities in the physical world; the relationship between individuals' social and cultural factors and their digital identities; how individuals utilize signs and signifiers in the process of presenting their online identities; and the possible forms of artistic practice through which the researcher may address the phenomena of digital habitus and identity in virtual environments. The study is structured within an interpretive theoretical framework grounded in the concepts of habitus, field, and capital, which occupy a central position in Pierre Bourdieu's sociology, and employs a qualitative research methodology. The researcher collected the data through semi-structured in-depth interviews and analyzed them thematically using MAXQDA software. The analysis identified themes including the construction of digital habitus, the economy of visibility, identity performance, continuity between real and virtual identity, selective presentation of taste and cultural identity, identity experience through avatars and gaming spaces, social surveillance, generational evaluation, and visual quality. The findings reveal that individuals' digital practices are shaped not only by personal preferences but also by various social and cultural parameters. In this context, digital habitus is understood as a system of dispositions that guides digital practices, shapes the construction of digital identity, and structures identity-related performances in virtual environments.
Benzer Tezler
- Dijitalleşme, kültür ve kentsel mekân etkileşimi: Tasarım kurgusu yaklaşımı
Digitalization, culture and urban space interaction: A design fiction approach
ZEYNEP GÜLCE AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATİH TERZİ
- Kullanıcının alışveriş deneyimini iyileştirmek için sanal bir mekân önerisi
A virtual space proposal to improve the user's shopping experience
NİLSU SÜTCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İç Mimari ve Dekorasyonİstanbul Teknik Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGE CORDAN
- Keeping memories on social media
Sosyal medyada anıları saklamak
ÇAĞRI GİZEM VARLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2017
Endüstri Ürünleri Tasarımıİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Ürünleri Tasarımı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLNAME TURAN
- Dijital medya kullanılmasında sosyal kaygının etkisi: Gençler üzerine bir araştırma
The effect of social anxiety on digital media use: A study on young people
ESRA KOCABAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerSelçuk ÜniversitesiHalkla İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ÖZODAŞIK
- Sosyal medyada sanal kimlikler; Sosyal medya fenomenlerinin benlik sunumları üzerine bir araştırma
Virtual identities in social media; A research on self presentations of social media influencers
ÖZGE ÖZKÖK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İletişim Bilimleriİstanbul Kültür Üniversitesiİletişim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL ZEYBEK