Ulaştırma altyapı projelerinde bütünleşik risk yönetimi: Bir risk kayıt tablosu yaklaşımı
Integrated risk management in transportation infrastructure projects: A risk register approach
- Tez No: 1020273
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ONUR BEHZAT TOKDEMİR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İnşaat Mühendisliği, Civil Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yapı İşletmesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Ulaştırma altyapı projeleri, ölçekleri, çok paydaşlı yapıları ve uzun uygulama süreleri nedeniyle yüksek düzeyde belirsizlik ve risk içeren proje türleri arasında yer almaktadır. Bu tür projelerde risklerin yalnızca tanımlanması ve listelenmesi yeterli olmamakta; risklerin sistematik bir yapı içerisinde sınıflandırılması, analiz edilmesi ve karar süreçlerine etkin biçimde entegre edilmesi gerekmektedir. Mevcut çalışmaların önemli bir bölümü bu süreçleri bütünleşik bir yönetim sisteminin bileşenleri olarak değil, birbirinden bağımsız süreçler olarak ele almaktadır. Bunun yanı sıra nitel ve nicel analiz yöntemleri çoğu zaman birbirinden bağımsız uygulanmakta; nitel değerlendirmeler risklerin gerçek finansal sonuçlarını ortaya koymakta yetersiz kalırken, nicel yöntemler genellikle sınırlı sayıda risk veya önceden tanımlanmış senaryolara uygulanmaktadır. Bu çerçevede çalışmamız; risk nedenlerinin Risk Kırılım Yapısı ile hiyerarşik olarak sınıflandırılması, risklerin kurumsal bir döngü içinde yönetilmesi ve tüm bu çıktıların Risk Kayıt Tablosu'nda bütünleşik bir karar destek sistemine dönüştürülmesi olmak üzere birbirini besleyen üç temel bileşen üzerine kurgulanmıştır. Proje genelinde tanımlanan risk nedenleri, her kategorinin ortak köken ve etki mekanizması taşıması ilkesiyle proje verilerinden tümevarımsal olarak geliştirilen bir Risk Kırılım Yapısı çerçevesinde; Finansal Riskler, Operasyonel Riskler, Yasal ve Sözleşmeden Kaynaklanan Riskler, Ülke Riskleri ve Mücbir Sebep Riskleri olmak üzere beş ana kategori altında sınıflandırılmıştır. Risk yönetim süreci ise, yapım ekibinin saha gözlemlerinden teknik ofislerin sistematik değerlendirmelerine, oradan proje yönetim ve risk yönetim ofislerine uzanan çok katmanlı bir kurumsal yapı içerisinde işlenmektedir. Riskler, proje yaşam döngüsünün erken safhalarından itibaren periyodik döngüler halinde belirlenmekte, finansal etki ve olasılık değerlendirmeleriyle analiz edilmekte ve yanıt stratejilerine bağlanarak izlenmektedir. Geliştirilen risk kayıt tablosu, risklerin sınıflandırıldığı, finansal etki temelli nicel analizlerle değerlendirilip gruplandırıldığı, yanıt stratejilerine bağlandığı ve periyodik olarak güncellendiği dinamik bir karar destek sistemi olarak kurgulanmış; geleneksel yaklaşımlardaki statik liste anlayışının ötesine geçilmiştir. Bu yapı sayesinde riskler; kaçınma, azaltma ve kabul etme stratejileri çerçevesinde proje yönetimi sürecine entegre edilebilir aksiyon planlarına dönüştürülmüş ve karar vericilere riskleri önceliklendirme, karşılaştırma ve yorumlama imkânı sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
Transportation infrastructure projects are among the most risk-intensive project types due to their scale, multi-stakeholder structures, and extended implementation periods. In such projects, merely identifying and listing risks is insufficient; risks must be systematically classified, analyzed, and effectively integrated into decision-making processes. A significant portion of existing studies treats these processes as independent activities rather than components of an integrated management system. Furthermore, qualitative and quantitative analysis methods are frequently applied in isolation; qualitative assessments fall short in revealing the actual financial consequences of risks, while quantitative methods are typically limited to a small number of risks or predefined scenarios. In this context, the study is structured around three mutually reinforcing components: the hierarchical classification of risk causes through a Risk Breakdown Structure, the management of risks within an institutional cycle, and the transformation of these outputs into an integrated decision support system through a Risk Register. Risk causes identified throughout the project were classified within a Risk Breakdown Structure developed inductively from project data, based on the principle that causes within each category share a common origin and impact mechanism, into five main categories: Financial Risks, Operational Risks, Legal and Contractual Risks, Country Risks, and Force Majeure Risks. The risk management process operates within a multi-layered institutional structure extending from the construction team's site observations to the systematic assessments of technical offices, and from there to the project management and risk management offices. Risks are identified in periodic cycles from the early stages of the project lifecycle, analyzed through financial impact and probability assessments, and monitored by linking them to response strategies. The risk register was structured as a dynamic decision support system in which risks are classified, evaluated and grouped through financial impact-based quantitative analyses, linked to response strategies, and periodically updated, moving beyond the static list approach of conventional methods. Through this structure, risks were transformed into actionable plans integrated into the project management process within the framework of avoidance, mitigation, and acceptance strategies, providing decision-makers with the means to prioritize, compare, and interpret risks.
Benzer Tezler
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Kalıp hazırlama teknikleri dersinde ders araçlarının öğrenci başarısına etkisi
Başlık çevirisi yok
FATMA BAYRAKTAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HIFZI DOĞAN
- Çeşitli rib örgülerin boyutsal özellikleri üzerine bazı araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ARZU YAĞCI
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ARİF KURBAK