İştirak hükümlerinin Türk ceza hukuku ve Özbekistan ceza hukuku bakımından mukayesesi
A comparative analysis of the provisions on complicity in Turkish criminal law and Uzbek criminal law
- Tez No: 1020214
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZAHİT YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İştirak kurumu, ceza hukukunun en karmaşık ve tartışmalı konularından birini oluşturmaktadır. Birden fazla kişinin suçun işlenmesine katkıda bulunması, cezai sorumluluğun kapsamının ve sınırlarının belirlenmesini güçleştirmekte; bu nedenle farklı hukuk sistemlerinde iştirak kurumuna ilişkin farklı düzenlemeler benimsenmektedir. Türk ceza hukuku ile Özbekistan ceza hukuku arasında da iştirak konusunda önemli benzerlikler bulunmakla birlikte, özellikle iştirakin kapsamı ve cezalandırılma şartları bakımından dikkat çekici farklılıklar mevcuttur. Nitekim Türk ceza hukukunda, iştirak hükümlerinin uygulanabilmesi için suçun en azından teşebbüs aşamasına ulaşmış olması aranırken, Özbekistan ceza hukukunda, bazı durumlarda suçun hazırlık aşamasına ulaşması dahi iştirak sorumluluğunun doğması için yeterli kabul edilmektedir. Ayrıca Türk Ceza Kanunu'nda, suçun iştirak halinde işlenmesi genel bir ağırlaştırıcı neden olarak öngörülmemişken, Özbekistan Cumhuriyeti Ceza Kanunu, suça iştiraki cezayı artıran nitelikli hallerden biri olarak düzenlemiştir. Bu çalışmada, Türk ceza hukuku ve Özbekistan ceza hukukunda suça iştirak kurumu karşılaştırmalı bir yöntemle incelenmiştir. Bu kapsamda suça iştirakin kavramı, suça iştirakin hukuki niteliği, suça iştirakin cezalandırılma sebebi, fail çokluğu ve iştirak, suça iştirakin tarihsel gelişimi, suça iştirakin unsurları, suça iştirakin türleri, failin aşırılığı, özgü suçlara iştirak, tamamlanmamış suça iştirak/başarısız iştirak, iştirak halinde suça hazırlık, iştirak halinde işlenen suçlarda teşebbüs, iştirak halinde işlenen suçlarda gönüllü vazgeçme konuları doktrin, mevzuat ve yargı kararları ışığında değerlendirilmiş; iki hukuk sistemi arasındaki benzerlikler ve farklılıklar ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Complicity is one of the most complex and controversial subjects in criminal law. The participation of multiple individuals in the commission of a crime complicates the determination of the scope and limits of criminal liability; therefore, different legal systems have adopted different approaches to the regulation of complicity. Although Turkish criminal law and Uzbek criminal law share certain similarities regarding complicity, significant differences exist, particularly with respect to its scope and the conditions for criminal liability. In Turkish criminal law, the provisions on complicity become applicable only if the principal offense has reached at least the stage of attempt. In contrast, under Uzbek criminal law, in certain cases, the offense reaching the stage of preparation may be sufficient to establish liability for complicity. Furthermore, while the Turkish Penal Code does not generally recognize the commission of an offense through complicity as a general aggravating circumstance, the Criminal Code of the Republic of Uzbekistan regulates complicity as one of the qualifying circumstances that may increase punishment. This study examines the institution of complicity in Turkish criminal law and Uzbek criminal law through a comparative legal approach. Within this framework, the concept of complicity, its legal nature, the rationale for its punishment, the relationship between plurality of offenders and complicity, the historical development of complicity, its constituent elements and forms, perpetrator excess (excess of the principal offender), participation in special offenses, incomplete complicity/failed complicity, preparation for an offense committed in complicity, attempt in offenses committed in complicity, and voluntary abandonment in offenses committed in complicity are analyzed in light of legal doctrine, legislation, and judicial decisions. The study identifies and evaluates the similarities and differences between the two legal systems.
Benzer Tezler
- Türk ceza hukukunda suça iştirak şekli olarak faillik
Perpetrator as a form of participation in the crime in Turkish criminal law
NÜSRİ YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HukukBahçeşehir ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DR. MEHMET SİNAN ALTUNÇ
- Edimin ifasına fesat karıştırma suçu
Offense of involvement in fraudulent act during fulfillment of obligations
AHMET KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HukukYıldırım Beyazıt ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDAL YERDELEN
- Ceza muhakemesinde pazarlık yöntemleri ve kovuşturmaya alternatif bir yöntem olarak seri muhakeme usulü
Plea bargaining methods in criminal procedure and the accelerated trial procedure as an alternative way of prosecution
YEŞİM YILMAZ