İklime duyarlı kentsel tasarım araştırması: Bartın örneği
Climate-sensitive urban design research:the Bartin example
- Tez No: 1020054
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE SELMA ÇELİKYAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mimarlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz kentlerinde hızlı nüfus artışı, kentleşme ve kontrolsüz yapılaşma süreçleri, yerel iklim verilerinin göz ardı edilmesine neden olmaktadır. Bu durum, yapılı çevrenin mikroklima dengesini bozarak kentsel ısı adası etkisini artırmakta ve dış mekân termal konforunu olumsuz etkilemektedir. Kentlerin küresel iklim krizine karşı dirençli hale gelmesi, kentsel morfoloji ile yerel iklimsel potansiyellerin planlama süreçlerinde bir arada ele alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada; Bartın kenti özelinde mevcut kentsel dokunun iklime duyarlı kentsel tasarım kriterlerine uyum düzeyinin saptanması ve gelecekteki gelişim alanları için iklimsel adaptasyon kapasitesini artıracak stratejilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bartın; topografik yapısı ve doğal verileriyle iklimsel açıdan yüksek bir potansiyele sahip olmasına rağmen, mevcut imar ve planlama yaklaşımlarında bu durum göz ardı edilmektedir. Bu ihmal ise gelecekte mikroklimanın bozulma riskini artırmaktadır. Bu amaçla yürütülen araştırma kapsamında, Bartın kent merkezinde farklı kentsel karakterlere ve morfolojik yapılara sahip dokuz mahalle (Kırtepe, Okulak, Kemerköprü, Tuna, Orduyeri, Karaköy, Hürriyet ve Şiremir Çavuş mahalleleri) çalışma alanı olarak seçilmiştir. Araştırmada, literatür çalışmalarından elde edilen iklime duyarlı kentsel tasarım parametreleri doğrultusunda değerlendirme kriterleri oluşturulmuştur. Karma yöntem yaklaşımının kullanıldığı çalışmada; seçilen mahallelerin yapı yoğunlukları, sokak geometrileri, rüzgâr koridorları ve yeşil altyapı varlıkları üzerinden iklimsel adaptasyon kapasiteleri irdelenmiştir. Analizler sonucunda, mevcut kentsel dokuların iklimsel performans kimlikleri saptanarak karşılaştırmalı olarak ortaya konulmuştur. Sonuç olarak Bartın'ın yeni gelişim alanlarında iklime uyumlu yapılaşmayı yönlendirecek, kısa, orta ve uzun vadeli kentsel tasarım önerileri ve yerel imar mevzuatına entegre edilebilecek yönetmelik önerileri geliştirilmiştir.
Özet (Çeviri)
In today's cities, rapid population growth, urbanization, and uncontrolled construction processes lead to the disregard of local climate data. This disrupts the microclimate balance of the built environment, increasing the urban heat island effect and negatively impacting outdoor thermal comfort. Making cities resilient to the global climate crisis necessitates considering urban morphology and local climatic potentials together in planning processes. This study aims to determine the level of compliance of the existing urban fabric in Bartın with climate-sensitive urban design criteria and to develop strategies to increase the climatic adaptation capacity for future development areas. Although Bartın has a high climatic potential due to its topographical structure and natural data, this is ignored in current zoning and planning approaches. This neglect increases the risk of microclimate deterioration in the future. For this purpose, nine neighborhoods (Kırtepe, Okulak, Kemerköprü, Tuna, Orduyeri, Karaköy, Hürriyet, and Şiremir Çavuş) with different urban characteristics and morphological structures in the Bartın city center were selected as the study area. In this research, evaluation criteria were established in line with climate-sensitive urban design parameters obtained from literature studies. Using a mixed-methods approach, the study examined the climate adaptation capacities of selected neighborhoods based on building densities, street geometries, wind corridors, and green infrastructure assets. As a result of the analyses, the climatic performance identities of existing urban fabrics were determined and presented comparatively. Consequently, short, medium, and long-term urban design proposals and regulatory proposals that can be integrated into local zoning legislation were developed to guide climate-friendly construction in Bartın's new development areas.
Benzer Tezler
- Bazı sert çekirdekli meyve türlerinde döllenme biyolojisi üzerinde yöntem çalışmaları
Başlık çevirisi yok
ATBİMOĞLU ADALET
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Şanlıurfa-Harran ovası topraklarının ince kum mineralojisi ve bazı yaygın toprak serilerinin mikromorfolojisi
Başlık çevirisi yok
SABAHATTİN ŞAHAN