Fen bilimleri öğretmenlerinin fen bilimleri dersinde yapay zekâ kullanımının öz yeterlik inançları açısından incelenmesi
An examination of science teachers' self-efficacy beliefs regarding the use of artificial intelligence in science lessons
- Tez No: 1019962
- Danışmanlar: DR. ÖZGE ASLAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitsel Tasarım ve Değerlendirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin fen öğretiminde yapay zekâ kullanımına yönelik öz yeterlik inançlarını ve bu inançların çeşitli değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veri toplamak amacıyla“Yapay Zekâ Öz Yeterlik Ölçeği”ve“Yapay Zekâ Okuryazarlık Ölçeği”uygulanmıştır. Çalışma, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Türkiye'de özel bir eğitim kurumunda görev yapan 574 fen bilimleri öğretmeniyle gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler t-testi, ANOVA, korelasyon ve regresyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, öğretmenlerin yapay zekâya yönelik öz yeterlik inançları cinsiyet, kıdem ve eğitim durumu değişkenlerine göre farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin dijital yeterlilik düzeyleri, yapay zekâ kullanımına ilişkin öz yeterlik inançlarını anlamlı biçimde yordamakta; dijital becerileri yüksek olan öğretmenlerin derslerinde yapay zekâ uygulamalarını daha etkili kullandıkları görülmektedir. Bulgular, öğretmenlerin yapay zekâ kullanımına yönelik öz yeterlik inançlarının öğrenci başarısı ve öğrenme süreçleri üzerinde dolaylı etkilerinin bulunduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, fen bilimleri öğretmenlerinin yapay zekâ temelli uygulamaları sınıf ortamına entegre edebilmeleri için dijital becerilerinin geliştirilmesi, hizmet içi eğitimlerde yapay zekâ içeriklerine yer verilmesi ve öğretmen yetiştirme programlarının teknoloji, pedagojik beceri ve öz yeterlik inançlarını bütüncül biçimde kapsaması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine science teachers' self-efficacy beliefs regarding the use of artificial intelligence (AI) in science instruction and whether these beliefs differ according to various variables. The study employed the relational survey model, one of the quantitative research methods. To collect data, the“Artificial Intelligence Self-Efficacy Scale”and the“Artificial Intelligence Literacy Status Scale”were administered. The study was conducted with 574 science teachers working at a private educational institution in Türkiye during the 2024–2025 academic year. The data were analyzed using t-tests, ANOVA, correlation, and regression analyses. According to the findings, teachers' self-efficacy beliefs regarding AI vary significantly based on gender, seniority, and educational background. Teachers' levels of digital competence significantly predict their self-efficacy beliefs regarding the use of AI; those with higher digital skills are observed to integrate AI-based applications into their lessons more effectively. The results also reveal that teachers' self-efficacy beliefs concerning AI use have indirect effects on student achievement and learning processes. In conclusion, in order for science teachers to effectively integrate AI-based practices into classroom environments, it is recommended to enhance their digital skills, include AI-related content in in-service training, and structure teacher education programs in a way that holistically addresses technology, pedagogical competencies, and self-efficacy beliefs.
Benzer Tezler
- Fen öğretiminde yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanımına ilişkin fen bilimleri öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
The analyzing of the points of science teachers concerning the usage of artificial intelligence technologies in science teaching
MÜNEVVER SANCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ARTUN
- Yapay zeka temelli artırılmış gerçeklik teknolojisinin fen bilimleri dersinde kullanılabilirliğine dair öğretmen niyetlerinin incelenmesi
Examination of teacher intentions regarding the usability of artificial intelligence-based augmented reality technology in science class
KÜBRA SOLMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN ATEŞ
- Fen bilimleri öğretmenlerinin güncel teknolojiler ve eğitimde uygulamalarıyla ilgili görüşlerinin incelenmesi
An investigation of science teachers' views on current technologies and their applications in education
ELÇİN IŞIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiAlanya Alaaddin Keykubat ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜCAHİT KÖSE
- İlköğretim fen ve teknoloji dersinde çoklu zeka uygulamaları ve öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükler
Multiple intelligences applications at science and technology lessons and difficulties that teachers encounter
FATMA KÜBRA KUCUR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Eğitim ve ÖğretimSelçuk ÜniversitesiFen Bilgisi Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET AFYON
- İlköğretim matematik öğretmenlerinin stratejik zekâ oyunlarının matematik öğretiminde kullanılabilirliği ve matematik öğretimine katkısına dair görüşleri
Primary school mathematics teachers' opinions about the availability of using strategic intelligence games in mathematics teaching and contribution to mathematics teaching
SÜMEYYE ÜNVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
MatematikAnadolu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL ERYILMAZ ÇEVİRGEN