Acil servise maksillofasiyal travma ile başvuran hastalarda eşlik eden kafa yaralanmalarının araştırılması
Investigation of accompanying head injuries in patients presenting to the emergency department with maxillofacial trauma
- Tez No: 1019894
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET AK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Acil Tıp, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Travma, maksillofasiyal, kafa yaralanması, travmatik beyin hasarı, Trauma, maxillofacial, head injury, traumatic brain injury
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada 01.01.2014 – 01.01.2024 tarihleri arasında Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp servisine maksillofasiyal travma ile başvuran hastalarda eşlik eden kafa yaralanmalarının araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde 01.01.2014 – 01.01.2024 tarihleri arasında maksillofasiyal travma ile başvuran hastalar dahil edilmiştir. Hastaların dosya taramalarından epidemiyolojik verileri (yaş, cinsiyet), radyolojik görüntülemeleri (Bilgisayarlı Tomografi), vital parametreleri (tansiyon, nabız, solunum sayısı), travmanın oluş şekli, GKS skoru, ISS skoru, ameliyat olma durumu, acil cerrahi operasyon durumu, hastaneye yatış durumu, tedavi ve takip sonrası son durum (şifa ile taburculuk, eksitus) uygun şekilde hazırlanmış formlara kaydedilmiştir. Bu veriler doğrultusunda bakılan parametrelerin beyin hasarı ile olan ilişkisi ve tanımlayıcı veriler ortaya konmuştur. Bulgular: Çalışmaya katılan hastaların medyan yaşı 23 olup, çoğunluğunu erkekler (%73,1) oluşturmuştur. En sık başvurular yaz aylarında (%31,9) ve en yaygın yaralanma şekli aynı seviyeden düşmelerdir (%25,8). Nazal kırıklar (%45) ve izole yumuşak doku travmaları (%40,5) sık görülen patolojilerdendir. Hastaların %17,9'unda kafa yaralanması tespit edilmiştir. Cinsiyetler arası karşılaştırmalarda, erkeklerde İSS skorları daha yüksekken, kadınlarda saturasyon ve GKS skorları daha yüksektir. Yaralanma şekilleri incelendiğinde, kadınlarda aynı seviyeden düşmeler daha yaygınken, erkeklerde motosiklet kazaları, darp, spor ve iş kazaları daha sık görülmüştür. Erkeklerde kafa yaralanması sıklığı, alkol pozitifliği, servis ve yoğun bakım yatış oranları ile ölüm oranları daha yüksektir. Kafa yaralanması olan hastalarda yaş ve nabız değerleri daha yüksek, saturasyon değerleri ise daha düşüktür; bu grupta AİTK, motosiklet ve iş kazaları ile orbita, zigoma ve Le Fort kırıkları daha sık görülmüştür. Ayrıca, kafa travması olan hastalarda alkol pozitifliği, acil cerrahi ve yoğun bakım yatışı oranları artmıştır. Kafa travması olmayan hastalarda ölüm görülmezken, kafa travması olan 58 hasta (%15,26) hayatını kaybetmiştir. Mortalite ile ilişkili faktörler incelendiğinde, exitus grubunda yaş, nabız, solunum sayısı ve İSS skorları daha yüksek, SKB, DKB, saturasyon ve GKS skorları ise daha düşüktür. Sağ kalım grubunda kafa yaralanması oranı %15,4 iken, exitus grubunda tüm hastalarda (%100) kafa yaralanması görülmüştür. İzole beyin yaralanması ve çeşitli beyin-kranium/skalp yaralanmalarının kombinasyonları ölüm grubunda oransal olarak daha yüksek saptanmıştır. Alkol pozitifliği, medikal ve acil cerrahi oranları ile yoğun bakım yatış oranları exitus grubunda anlamlı derecede yüksektir. Korelasyon analizlerinde, İSS skoru ile yaş, nabız, solunum sayısı arasında pozitif zayıf, DKB, saturasyon ve GKS ile negatif zayıf korelasyon bulunmuştur; kafa yaralanması olan hastalarda İSS skoru ile GKS arasında orta düzeyde negatif korelasyon dikkat çekmektedir. Tek değişkenli lojistik regresyon analizinde yaş, nabız, solunum sayısı ve İSS skorlarındaki artışlar ile SKB, DKB, saturasyon ve GKS skorlarındaki düşüşler mortalite ile ilişkilendirilmiş, erkek cinsiyet de bir risk faktörü olarak belirlenmiştir (OR = 3,27). İSS skoru mortalitelerin %84,6'sını, GKS skoru ise %75,7'sini açıklayabilmiştir. Çok değişkenli analizde, yaş ve cinsiyetin anlamlı bir etkisi olmasa da, İSS skoru mortalite üzerinde hala anlamlı bir etki göstermiştir. İSS skoru için ≥24,5 kesim değeri, %94,8 duyarlılık ve %94,4 özgüllükle mortaliteyi yüksek oranda başarılı bir şekilde öngörebilmektedir. Sonuç: Maksillofasiyal travmalı hastalarda kafa yaralanması birlikteliğinin, özellikle erkek hastalarda ve motorlu taşıt kazaları gibi yüksek enerjili travmalarda arttığını göstermektedir. Kafa travması varlığı, artan Yaralanma Ciddiyet Skoru (İSS), yoğun bakım ihtiyacı ve mortalite ile doğrudan ilişkili bulunmuştur. İSS skorunun ≥24,5 olması, mortaliteyi yüksek duyarlılık ve özgüllükle öngören kritik bir belirteç olarak öne çıkmıştır. Bu nedenle, özellikle orbita, zigoma ve Le Fort kırıkları gibi belirli yüz kırığı paternlerine sahip MFT hastalarında eşlik eden kafa yaralanması şüphesi de mevcutsa, bu hastaların triyajında ve yönetiminde İSS skorunun aktif olarak kullanılması ve travma önleme stratejilerinin riskli gruplara (genç erkekler, motosiklet kullanıcıları) yönelik özelleştirilmesi hayati önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study was to investigate the accompanying head injuries in patients who presented to the Emergency Medicine department of Selçuk University Faculty of Medicine Hospital with maxillofacial trauma between January 1, 2014, and January 1, 2024. Methods: Patients who presented with maxillofacial trauma to the Clinic of Emergency Medicine at Selçuk University Faculty of Medicine Hospital between January 1, 2014, and January 1, 2024, were included. Through reviews of patient files, the following were recorded on appropriately prepared forms: epidemiological data (age, gender), radiological imaging (Computed Tomography), vital signs (blood pressure, pulse, respiratory rate), the mechanism of trauma, GCS scores, ISS scores, surgical procedure, emergency surgery status, hospitalization status, and the final outcome after treatment and follow-up (discharge with recovery, death/exitus). In accordance with these data, the relationship between the examined parameters and brain injury, as well as descriptive data, were presented. Results: The median age of the patients included in the study was 23, with males constituting the majority (73.1%). The most frequent presentations occurred during the summer months (31.9%), and the most common mechanism of injury was same-level falls (25.8%). Nasal fractures (45%) and isolated soft tissue injuries (40.5%) were among the common pathologies. A head injury was identified in 17.9% of the patients. In gender-based comparisons, Injury Severity Scores (ISS) were higher in males, whereas saturation and Glasgow Coma Scale (GCS) scores were higher in females. Regarding the mechanisms of injury, same-level falls were more prevalent in women, while motorcycle accidents, assault, sports injuries, and occupational accidents were more frequent in men. The incidence of head injury, alcohol positivity, rates of ward and intensive care admission, and mortality rates were higher in males. Patients with head injuries had higher age and pulse rates, but lower saturation levels; in this group, motor vehicle accidents, motorcycle accidents, occupational accidents, as well as orbital, zygomatic, and Le Fort fractures were more common. Furthermore, in patients with head trauma, rates of alcohol positivity, emergency surgery, and intensive care admission were increased. While no deaths occurred in patients without head trauma, 58 patients (15.26%) with head trauma died. When examining factors associated with mortality, the non-survivor (exitus) group had higher age, pulse, respiratory rate, and ISS scores, but lower Systolic Blood Pressure (SBP), Diastolic Blood Pressure (DBP), saturation, and GCS scores. The rate of head injury was 15.4% in the survival group, whereas all patients (100%) in the non-survivor group had a head injury. Isolated brain injuries and combinations of various brain-cranium/scalp injuries were found to be proportionally higher in the mortality group. Rates of alcohol positivity, medical and emergency surgery, and intensive care admission were significantly higher in the non-survivor group. In correlation analyses, a weak positive correlation was found between the ISS score and age, pulse, and respiratory rate, while a weak negative correlation was found with DBP, saturation, and GCS. Notably, in patients with head injury, a moderate negative correlation was observed between the ISS score and the GCS. In the univariate logistic regression analysis, increases in age, pulse, respiratory rate, and ISS scores, as well as decreases in SBP, DBP, saturation, and GCS scores, were associated with mortality; male gender was also identified as a risk factor (OR = 3.27). The ISS score could account for 84.6% of mortality, while the GCS score could account for 75.7%. In the multivariate analysis, although age and gender did not have a significant effect, the ISS score still showed a significant effect on mortality. A cutoff value of ≥24.5 for the ISS score can predict mortality with high success, showing 94.8% sensitivity and 94.4% specificity. Conclusion: This study demonstrates that the coexistence of head injury in patients with maxillofacial trauma increases, particularly in male patients and in high-energy traumas such as motor vehicle accidents. The presence of head trauma was found to be directly associated with an increased Injury Severity Score (ISS), the need for intensive care, and mortality. An ISS score of ≥24.5 has emerged as a critical marker that predicts mortality with high sensitivity and specificity. Therefore, it is of vital importance to actively use the ISS score in the triage and management of MFT patients, especially those with specific facial fracture patterns like orbital, zygomatic, and Le Fort fractures where a concomitant head injury is also suspected. Additionally, customizing trauma prevention strategies to target at-risk groups (young men, motorcycle users) is crucial.
Benzer Tezler
- Acil serviste maksillofasiyal travmalı hastaların geriye dönük incelenmesi
Başlık çevirisi yok
METİN ŞAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
İlk ve Acil YardımOndokuz Mayıs ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TÜRKER YARDAN
- Kontrol beyin tomografisi çekilen erişkin kafa travmalı hastaların değerlendirilmesi
The evaluation of adult patients with head trauma that performed control cranial tomography
İBRAHİM AĞAOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
İlk ve Acil YardımÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKHAN AKDUR
- Acil servise maksillofasiyal travma ile başvuran hastalarda maksillofasiyal travma skorlamalarının diğer sistem travmalarını öngörmedeki rolü
The role of maxillofacial trauma scorings in prediction of other system trauma in patients attending the emergency department with maxillofacial trauma
ELİF KAMIŞ BOZTEPE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İlk ve Acil YardımSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEDRİYE MÜGE SÖNMEZ
- Acil servise hafif şiddetli kafa travması ile başvuran erişkin hastaların demografik ve klinik özellikleri ile hasta sonlanımlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the demographic and clinical characteristics and outcomes of adult patients who applied to the emergency department with mild head injury
SELENE DOĞANLAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İlk ve Acil YardımEge ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ERSEL
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN