Mevdûd b. Altundekin'in hayatı ve haçlılarla mücadelesi
Mawdud b. Altundekin's life and struggle with the crusaders
- Tez No: 1019876
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYŞE ÇEKİÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Büyük Selçuklular, Haçlılar, Musul Atabegliği, Orta Çağ, İslam devletleri, Great Seljuks, Crusaders, Atabegate of Mosul, Middle Ages, Islamic states
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mardin Artuklu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Şerefeddin Mevdûd b. Altuntekin, 12. yüzyılın başlarında Selçuklu Devleti'nin askerî ve siyasî tarihinde önemli bir yere sahip şahsiyetlerden biridir. Hayatının erken dönemi ve soyu hakkında kaynaklarda sınırlı bilgiler bulunmaktadır. Mevdûd b. Altuntekin'in babasının adı konusunda Altuntaş ve Altuntekin şeklinde farklı rivayetler yer almakla birlikte genel kabul Altuntekin'dir. Selçuklu askerî teşkilatı içinde görev alan Mevdûd, Sultan Muhammed Tapar döneminde ön plana çıkmıştır. Sultan Muhammed Tapar'ın Haçlı tehdidine karşı yürüttüğü planlı direniş çerçevesinde Mevdûd'un seferlere öncülük etmesi, onun bölgesel ölçekte etkili bir askerî lider olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır. Mevdûd b. Altuntekin'in emîrlik dönemi büyük ölçüde Haçlılarla mücadeleyle geçmiştir. Yaklaşık beş yıl süren bu süreçte Urfa başta olmak üzere Seruç, Harran, Tel Bâşir, Halep ve Taberiyye'ye seferler düzenlemiş; bu seferler sonucunda Haçlı hâkimiyeti tamamen sona erdirilemese de Haçlılara önemli kayıplar verdirilmiş ve bölgede kurmaya çalıştıkları askerî ve siyasî düzen ciddi biçimde sarsılmıştır. Özellikle Fırat'ın batısına yerleşen Haçlıların doğuya geçme hedefleri büyük ölçüde sekteye uğramış, son Urfa seferinin ardından bu yöndeki girişimlerinin zayıfladığı görülmüştür. Mevdûd'un Haçlılarla mücadelede gösterdiği kararlılık ve süreklilik, onun Sultan Muhammed Tapar'a bağlılığını ve görev bilincini ortaya koymuştur. Ayrıca Büyük Selçuklu Devleti'nin ve İslâm toplumunun menfaatlerini öncelemesi, hem halk hem askerler hem de diğer emîrler nezdinde güven kazanmasını sağlamış ve seferlerinde geniş destek bulmasına imkân sağlamıştır. Bu tez, Mevdud b. Altuntekin'in hayatını Haçlılarla mücadelesi ekseninde ele almaktadır ve Mevdud'un tarihteki yerini daha anlaşılır kılmaya çalışmaktadır. İslâm ve Batılı kronikler, biyografi eserleri ve modern araştırmalar birlikte değerlendirilerek Mevdûd'un tarih içerisindeki yeri daha net bir şekilde ortaya konur.
Özet (Çeviri)
Sharaf al-Din Mawdud b. Altuntekin was one of the prominent figures in the military and political history of the Seljuk State during the early twelfth century. Historical sources provide limited information regarding his early life and lineage. Although different accounts record his father's name as either Altuntaş or Altuntekin, the latter is generally accepted. Having served within the Seljuk military organization, Mawdud rose to prominence during the reign of Sultan Muhammad Tapar. His leadership of military campaigns within the framework of Sultan Muhammad Tapar's organized resistance against the Crusader threat demonstrates that he was regarded as an influential military commander on a regional scale. Mawdud b. Altuntekin's period as an amir was largely devoted to the struggle against the Crusaders. During this approximately five-year period, he led campaigns against Edessa, Saruj, Harran, Tell Bashir, Aleppo, and Tiberias. Although these expeditions did not completely eliminate Crusader rule, they inflicted significant losses upon the Crusaders and seriously undermined the military and political order they sought to establish in the region. In particular, the Crusaders' ambitions to expand eastward after settling west of the Euphrates were substantially hindered, and following the final Edessa campaign, their efforts in this direction noticeably weakened. Mawdud's determination and persistence in combating the Crusaders reflected both his loyalty to Sultan Muhammad Tapar and his strong sense of duty. Furthermore, his commitment to the interests of the Great Seljuk State and the wider Muslim community enabled him to gain the confidence of the populace, the military, and fellow amirs, thereby securing broad support for his campaigns. This thesis examines the life of Mawdud b. Altuntekin through the lens of his struggle against the Crusaders and seeks to provide a clearer understanding of his place in history. By evaluating Islamic and Western chronicles, biographical works, and modern scholarly studies together, the thesis presents a more comprehensive assessment of Mawdud's historical significance.
Benzer Tezler
- Ebû Arûbe El-Harrânî ve hadis ilmindeki yeri
Abū 'Urubah Al-Harrānī and his place in the science of ḥadīth
ABDULLAH SEFALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBitlis Eren ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ALTIN
- ?İlm-i fürusiyet? isimli baytarnamenin veteriner hekimliği tarihi, at yetiştiriciliği ve hastalıkları açısından incelenmesi
An ınvestıgatıon of baıtarname called ?Ilm-i fürusiyet? from perspectıve of hıstory of veterınary medıcıne and horse breedıng and dıseases
ALİ YİĞİT
Doktora
Türkçe
2011
Veteriner HekimliğiSelçuk ÜniversitesiVeteriner Hekimliği Tarihi ve Deontoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AŞKIN YAŞAR
- Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetin'de Merkez Bankacılığı ve parasal sorunlar
Başlık çevirisi yok
HAKKI EMRE
- İslam İdare Hukukunun ortaya çıkışı (Hz.Peygamber ve Raşid Halifeler Dönemleri'nde idarenin kuruluşu, işleyişi ve denetlenmesi)
The Emergence of Islamic administation law (In periods of prophet and four caliphs the organization of administration, its action and its control)
MEHMET NURİ GÜLER
- İbnu'l-Enbari ve el-İnsaf adlı eserindeki metodu
İbnu'l-Enbari and his method at his book el-İnsaf
BAYRAM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DilbilimSelçuk ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ORHAN PARLAK