Hemşirelerde çalışma ortamı algısı, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişki
The relationship between working environment perception, burnout, and turnover intention among nurses
- Tez No: 1019837
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER ŞEYDA SAYDAMLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Hastaneler, Sağlık Yönetimi, Nursing, Hospitals, Healthcare Management
- Anahtar Kelimeler: Hemşire, çalışma ortamı, tükenmişlik, işten ayrılma niyeti, Aracılık, Hemşirelik, Hemşirelik araştırmaları, Tükenmişlik sendromu, Tükenmişlik-mesleki, Çalışma algısı, İşten ayrılma eğilimi, Nurse, working environment, burnout, turnover intention, Meditation, Nursing, Nursing research, Burnout syndrome, Burnout-professional, Working perception, Tendency to leave work
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Yeni Yüzyıl Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sağlık Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, hemşirelerde çalışma ortamı algısı, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkiyi incelemek ve tükenmişliğin bu ilişkideki aracılık rolünü belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Kesitsel ve ilişki arayıcı tasarıma sahip araştırmanın örneklemini, bir vakıf üniversitesi hastanesinde görev yapan 166 hemşire oluşturmuştur. Veriler; Demografik Bilgi Formu, Hemşirelik Çalışma Ortamı Ölçeği (HÇOÖ), Maslach Tükenmişlik Ölçeği (MTÖ) ve İşten Ayrılma Niyeti Ölçeği (İANÖ) ile toplanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü ANOVA, Pearson korelasyon analizi ve Baron ile Kenny'nin (1986) yaklaşımına dayanan aracılık analizi kullanılmıştır. Araştırma bulguları; hemşirelerin çalışma ortamı algısının, tükenmişlik düzeyinin ve işten ayrılma niyetinin orta düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Çalışma ortamı alt boyutları içinde en yüksek puan hekim-hemşire meslektaş ilişkileri boyutunda (Ort = 2,797 ± 0,785), en düşük puan ise insan gücü ve kaynak yeterliliği boyutunda (Ort = 2,345 ± 0,954) elde edilmiştir. Tükenmişlik alt boyutları incelendiğinde duygusal tükenmenin en yüksek ortalamaya sahip boyut olduğu görülmüştür (Ort = 2,578 ± 0,961). Korelasyon analizi sonuçları; çalışma ortamı ile tükenmişlik arasında negatif yönlü güçlü ilişki (r = −0,674; p < 0,01), tükenmişlik ile işten ayrılma niyeti arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki (r = 0,398; p < 0,01) ve çalışma ortamı ile işten ayrılma niyeti arasında negatif yönlü anlamlı ilişki (r = −0,331; p < 0,01) bulunduğunu göstermiştir. Aracılık analizi sonucunda tükenmişliğin, çalışma ortamı ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide tam aracılık rolü üstlendiği belirlenmiştir (dolaylı etki β = −0,215; %95 GA [−0,391; −0,078]). Bu bulgular doğrultusunda; çalışma ortamının iyileştirilmesi, insan gücü planlamasının etkinleştirilmesi, destekleyici liderlik anlayışının benimsenmesi, ekonomik hakların güvence altına alınması ve hemşirelere yönelik tükenmişlik önleme programlarının geliştirilmesinin işten ayrılma niyetini azaltmada kritik öneme sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the relationship between working environment perception, burnout, and turnover intention among nurses, and to determine the mediating role of burnout in this relationship. The sample of this cross-sectional and correlational study consisted of 166 nurses working in a foundation university hospital. Data were collected using a Demographic Information Form, the Practice Environment Scale of the Nursing Work Index (PES-NWI), the Maslach Burnout Inventory (MBI), and the Turnover Intention Scale (TIS). Descriptive statistics, independent samples t-test, one-way ANOVA, Pearson correlation analysis, and mediation analysis based on the Baron and Kenny (1986) approach were used to analyze the data. The findings of the study revealed that nurses' perceptions of the working environment, burnout levels, and turnover intentions were at a moderate level. Among the sub dimensions of the working environment, the highest score was obtained in the collegial nurse-physician relations dimension (Mean=2.797±0.785), while the lowest score was found in the staffing and resource adequacy dimension (Mean=2.345±0.954). When the subdimensions of burnout were examined, emotional exhaustion was found to have the highest mean score (Mean=2.578±0.961). The results of the correlation analysis showed a strong negative relationship between the working environment and burnout (r=−0.674; p<0.01), a significant positive relationship between burnout and turnover intention (r=0.398; p<0.01), and a significant negative relationship between the working environment and turnover intention (r=−0.331; p<0.01). As a result of the mediation analysis, it was determined that burnout played a full mediating role in the relationship between the working environment and turnover intention (indirect effect β=−0.215; 95% CI [−0.391;−0.078]). In line with these findings, it was concluded that improving the working environment, enhancing manpower planning, adopting a supportive leadership approach, securing economic rights, and developing burnout prevention programs for nurses are of critical importance in reducing turnover intention.
Benzer Tezler
- Pediatri hemşirelerinin iş yaşam kalitelerinin, tükenmişlik ve öğrenilmiş güçlülük düzeylerinin işten ayrılma niyetine etkisi
The effects of pediatric nurses' quality of working life, level of burnout and learned strength on the intentions to leave
ONUR İŞSEVER
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
HemşirelikDokuz Eylül ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT BEKTAŞ
- Cumhuriyet Üniversitesi Hastanesindeki lavman uygulamaları ile hastaların bu uygulamalara ilişkin duygu ve düşünceleri
Başlık çevirisi yok
SULTAN ALAN ÇİÇEK
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili C.Ü. hastanesinde yatmakta olan hastaların servislerine kabul edilişlerindeki uygulamalarla bu uygulamalara ilişkin duygu ve beklentilerinin saptanması
Determination of the formalities in admitting the patients hospitalized at the Cumhuriyet University of Sivas to the services and their feelings and expeetations relating to these formalities
FADİME KESKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HastanelerCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Sivas ili cumhuriyet üniversitesi tip fakültesi numune ve sosyal sigortalari kurumu hastanelerinde çalişan hemşirelerin intra venöz (damar içi) sivi tedavisine ilişkin bilgi ve uygulamalari
The knowledge and practice related to the intravenous fluid theraph of the nurses working at the hospital of the medical faculty in cumhuriyet university, numune hastanesi and sosyal sigortalar kurumu hastanesi in sivas
İLKAY KALELİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HemşirelikCumhuriyet ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MELİHA ATALAY
- Kanser tanısı konmuş hastalara, tanılarının söylenip söylenmemesine ilişkin doktor, hemşire ve hasta görüşlerinin saptanması
Başlık çevirisi yok
NALAN BAŞARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
HemşirelikHacettepe ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURAN AKDEMİR