Acil servise başvuran yaşlı hastalarda sosyal kırılganlık, kötü sonlanım için fiziksel kırılganlıktan bağımsız bir risk faktörü müdür?
Is social frailty an independent risk factor for adverse outcome in elderly patients presenting to the emergency department?
- Tez No: 1019827
- Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM ULAŞ ÖZTURAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Geriatri, Acil Tıp, Geriatrics, Emergency Medicine
- Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Sosyal Kırılganlık, Geriatrik Değerlendirme, Klinik Kırılganlık Ölçeği, Mortalite, Emergency Department, Social Frailty, Geriatric Assessment, Clinical Frailty Scale, Mortality
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Acil Tıp Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Dünya genelinde yaşlanan nüfus, acil servislere (AS) başvuran geriatrik hasta popülasyonunda belirgin bir artışa yol açmaktadır. Fiziksel kırılganlığın olumsuz klinik sonuçları öngördüğü bilinmekle birlikte, akut bakım süreçlerinde sosyal kırılganlığın bağımsız prognostik değeri henüz yeterince aydınlatılamamıştır. Bu çalışmada, acil servise başvuran yaşlı hastalarda sosyal kırılganlık prevalansının belirlenmesi ve bu tablonun fiziksel kırılganlık ile diğer klinik değişkenlerden bağımsız olarak 30 günlük mortalite, AS tekrar başvurusu ve hastaneye yatış üzerindeki öngörücü kapasitesinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif ve gözlemsel kohort tasarımındaki bu araştırma, 4 Aralık 2025 ile 3 Nisan 2026 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'nde ilgili araştırma görevlisinin çalışma saatleri içerisinde ardışık olarak dahil edilen 65 yaş ve üzeri hastalarla yürütülmüştür. Sosyal kırılganlık 5 maddelik Makizako Sosyal Kırılganlık İndeksi (SFI; ≥2 puan) ile, fiziksel kırılganlık ise Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS; ≥5 puan) ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın birincil sonlanımı 30 günlük tüm nedenlere bağlı mortalite; ikincil sonlanımları ise 30 günlük AS tekrar başvurusu ve indeks başvuru anındaki hastaneye yatıştır. Bağımsız risk faktörlerini belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Analize dahil edilen 1.626 hastanın yaş medyanı 74 yıl olup, %49,8'i kadındır. Sosyal kırılganlık prevalansı %57,1 (n=929), fiziksel kırılganlık prevalansı ise %56,3 (n=916) olarak saptanmıştır. İki eksen arasında belirgin bir örtüşme görülmüş; sosyal kırılgan hastaların %77,7'sinin aynı zamanda fiziksel olarak da kırılgan olduğu doğrulanmıştır. Tüm popülasyonda 30 günlük mortalite oranı %10,5 (n=171) olarak gerçekleşmiştir. Yaş, cinsiyet, fiziksel kırılganlık (CFS skoru), komorbidite yükü (Charlson Komorbidite İndeksi), polifarmasi ve AS kalış süresi kontrol edildiğinde; sosyal kırılganlığın 30 günlük mortalite riskini bağımsız olarak 1,89 kat artırdığı saptanmıştır (düzeltilmiş OR = 1,89; %95 GA: 1,18–3,01; p = 0,008). Özellikle fiziksel olarak sağlam olan (CFS <5) alt grupta, sosyal kırılganlığın 30 günlük mortalite üzerindeki bağımsız etkisi belirgin şekilde sürmüştür (düzeltilmiş OR = 2,52; %95 GA: 1,20–5,29; p = 0,014). Buna karşın, sosyal kırılganlığın 30 günlük AS tekrar başvurusu veya hastaneye yatış oranları üzerinde bağımsız bir etkisi gösterilememiştir. Sonuç ve Öneriler: Sosyal kırılganlık, geriatrik AS hastalarında oldukça yaygındır ve fiziksel olarak dinç görünen bireylerde bile kısa dönem mortalite riski artışıyla ilişkili bulunmuştur. SFI gibi hızlı tarama araçlarının rutin AS değerlendirme süreçlerine entegre edilmesi, bu yüksek riskli popülasyonun erken tanınmasına, önceliklendirilmesine ve taburculuk sonrası bakım koordinasyonunun geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: The aging population worldwide leads to a significant increase in the geriatric patient population presenting to emergency departments (ED). Although physical frailty is known to predict adverse clinical outcomes, the independent prognostic value of social frailty in acute care processes has not yet been sufficiently elucidated. In this study, it was aimed to determine the prevalence of social frailty in elderly patients presenting to the emergency department and to evaluate the predictive capacity of this condition on 30-day mortality, ED readmission, and hospitalization, independently of physical frailty and other clinical variables. Methods: This study, in a single-center, prospective, and observational cohort design, was conducted with patients aged 65 and over who were consecutively included during the working hours of the relevant research assistant at the Kocaeli University Hospital Emergency Department between December 4, 2025, and April 3, 2026. Social frailty was evaluated with the 5-item Makizako Social Frailty Index (SFI; ≥2 points), and physical frailty was evaluated with the Clinical Frailty Scale (CFS; ≥5 points). The primary outcome of the study was 30-day all-cause mortality; its secondary outcomes were 30-day ED readmission and hospitalization at the time of the index presentation. Multivariable logistic regression analysis was used to determine independent risk factors. Results: The median age of the 1,626 patients included in the analysis was 74 years, and 49.8% were female. The prevalence of social frailty was determined as 57.1% (n=929), and the prevalence of physical frailty was determined as 56.3% (n=916). A significant overlap was observed between the two axes; it was confirmed that 77.7% of socially frail patients were also physically frail. The 30-day mortality rate in the entire population occurred as 10.5% (n=171). When age, sex, physical frailty (CFS score), comorbidity burden (Charlson Comorbidity Index), polypharmacy, and length of ED stay were controlled; it was found that social frailty independently increased the 30-day mortality risk by 1.89 times (adjusted OR = 1.89; 95% CI: 1.18–3.01; p = 0.008). Particularly in the physically robust (CFS <5) subgroup, the independent effect of social frailty on 30-day mortality persisted significantly (adjusted OR = 2.52; 95% CI: 1.20–5.29; p = 0.014). In contrast, an independent effect of social frailty on 30-day ED readmission or hospitalization rates could not be demonstrated. Conclusion: Social frailty is highly prevalent among geriatric ED patients and has been found to be associated with an increased risk of short-term mortality, even in individuals who appear physically robust. Integrating rapid screening tools such as the SFI into routine ED assessment processes may contribute to the early identification, prioritization, and improvement of post-discharge care coordination for this high-risk population.
Benzer Tezler
- 65 yaş ve üzeri acil servise başvuran hastalarda klinik kırılganlık ölçeği ve edmonton kırılganlık ölçeği'nin prognostik değerlerinin karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA YÜCEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpEge ÜniversitesiAcil Servis Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YUSUF ALİ ALTUNCI
- Yaşlı hastalara acil tıp uzmanı gözüyle bakış
Approach to elderly patients from the emergency medicine perspective
MERT ÇETİNKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Acil Tıpİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖRKEM ALPER SOLAKOĞLU
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Organize sanayi bölgelerinde iş güvenliği sorunlarının teknik ve bilimsel araştırılmasında bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
MEHMET ALİ YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. İBRAHİM BOYNUKALIN
- Türkiye'de trafik kazalarının epidemiyolojisi
Başlık çevirisi yok
HARUN KARACA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
UlaşımGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN