Romatoid artrit tedavisinde kullanılan hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaçlar ve biyolojik ilaçların osteoporoz ve kırık riski üzerine etkilerinin karşılaştırılması
Comparison of the effects of disease-modifying antirheumatic drugs and biologic agents on osteoporosis and fracture risk in patients with rheumatoid arthritis
- Tez No: 1019825
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ SERVER İLTER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Physical Medicine and Rehabilitation
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Romatoid artrit (RA) simetrik olarak eklemleri etkileyen genellikle ekstraartiküler bulgularla da seyreden kronik, sistemik, inflamatuvar karakterde, otoimmün romatizmal bir hastalıktır. Genellikle 30-50 yaş arasında popülasyonu etkileyen RA kadınlarda erkeklere oranla 3 kat daha fazla görülmektedir. RA tedavisinde sentetik konvansiyonel hastalık modifiye edici ilaçlar (csDMARD' lar), biyolojik DMARD' lar (bDMARD' lar), hedefe yönelik sentetik DMARD' lar (tsDMARD' lar) kullanılmaktadır. Ayrıca RA tedavisinde semptomları azaltmaya yönelik non-steroid ve glukokortikoid ilaçlar kullanılmaktadır. RA patogenezinde rol oynayan proinflamatuvar sitokinler nedeniyle osteoklast ile osteoblast arasındaki hassas denge bozulmaktadır. RA' lı hastalarda sürekli inflamasyon, glukokortikoid kullanımı, fiziksel inaktivite ve proinflamatuvar sitokinlerin artışına bağlı sekonder osteoporoz gelişir. OP düşük kemik kitlesi, artan kemik kırılganlığıyla birlikte kırık riskinde artmayla karakterizedir. RA tedavisinde kullanılan hastalık modifiye edici ilaçların (DMARD' ların) asıl olarak inflamasyonu baskılamasına bağlı osteoklast-osteoblast dengesi üzerinde olumlu etkileri literatürde incelenmiştir. Bu çalışmada RA tedavisinde kullanılan csDMARD' ların, bDMARD' ların ve tsDMARD' ların osteoporoz ve kırık riski üzerine olan etkilerinin karşılaştırılması amaçlandı. Materyal ve Metod: Bu çalışma kesitsel gözlemsel bir çalışma olup Yüzüncü Yıl Ünversitesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı, Romatoloji Polikliniği' nde Ağustos 2025-Şubat 2026 tarihlerinde yaşları 40-90 arasında olan ACR-2010 tanı kriterlerine uygun olarak RA tanısı konulan hastalarla yapıldı. Çalışmaya başlangıçta 85 hasta dahil edildi. Dışlama kriterleri sonrası analizler 78 hasta üzerinden gerçekleştirildi. Çalışmaya metotreksat (MTX) kullanan 34 hasta (csDMARD grubu), TNF-alfa inhibitörü kullanan 31 hasta (bDMARD grubu) ve tsDMARD kullanan 13 hasta (tsDMARD grubu) dahil edildi. Hastaların lomber vertebra ve femur boynu T skorları ile FRAX skorları hesaplandı. Bulgular: csDMARD' lardan MTX kullanan hastalar grup 1, bDMARD'lardan TNF-alfa inhibitörü kullanan hastalar grup 2 ve tsDMARD kullanan hastalar grup 3 olarak gruplandırıldı. Her üç gruptaki hastaların yaş ve cinsiyet dağılımları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmedi (p>0,05). Çalışmamızda üç grup arasında yapılan karşılaştırmada, T skorları ve FRAX skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0,05). Grup 1 ve grup 2 kendi aralarında karşılaştırıldığında osteoporoz ve FRAX skorları açısından anlamlı bir fark olmadığı görüldü (p>0,05). Grupların D vitamin düzeyleri karşılaştırıldığında Grup 3'te yer alan tsDMARD kullanımı olan hastalarda anlamlı derecede yükseklik saptandı (p<0,05). Grupların DAS28-CRP skorları karşılaştırıldığında grup 3' te yer alan hastaların grup 2' de yer alan hastalara göre skorları anlamlı derecede yüksek bulundu (p<0,05). Sonuç: Kronik inflamasyonla seyreden RA' da tedavide kullanılan DMARD' ların osteoporoz ve FRAX skorları üzerine etkilerini araştırdığımız bu çalışmada csDMARD, bDMARD ve tsDMARD kullanan RA hastaları arasında osteoporoz sıklığı, kemik mineral yoğunluğu ve FRAX skorları açısından anlamlı farklılık saptanmamıştır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Aim: Rheumatoid arthritis (RA) is a chronic, systemic, inflammatory autoimmune rheumatic disease characterized by symmetrical joint involvement and frequently accompanied by extra-articular manifestations. RA predominantly affects individuals between the ages of 30 and 50 years and is approximately three times more common in women than in men. Conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (csDMARDs), biologic disease-modifying antirheumatic drugs (bDMARDs), and targeted synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (tsDMARDs) are commonly used in the treatment of RA. In addition, nonsteroidal anti-inflammatory drugs and glucocorticoids are utilized to alleviate disease-related symptoms. Proinflammatory cytokines involved in the pathogenesis of RA disrupt the delicate balance between osteoclast and osteoblast activity. Secondary osteoporosis may develop in patients with RA as a consequence of persistent inflammation, glucocorticoid use, physical inactivity, and increased levels of proinflammatory cytokines. Osteoporosis (OP) is characterized by low bone mass, increased bone fragility, and an elevated risk of fractures. The effects of disease-modifying antirheumatic drugs (DMARDs) on the osteoclast–osteoblast balance, primarily through the suppression of inflammation, have been extensively investigated in the literature.The aim of the present study was to compare the effects of csDMARDs, bDMARDs, and tsDMARDs used in the treatment of RA on osteoporosis and fracture risk. Materials and Methods: This cross-sectional observational study was conducted at the Rheumatology Outpatient Clinic of the Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Van Yüzüncü Yıl University, between August 2025 and February 2026. Patients aged between 40 and 90 years who had been diagnosed with rheumatoid arthritis (RA) according to the 2010 American College of Rheumatology (ACR) classification criteria were enrolled in the study. Initially, 85 patients were included; however, following the application of the exclusion criteria, analyses were performed on 78 patients. The study population consisted of 34 patients receiving methotrexate (MTX) therapy (csDMARD group), 31 patients receiving tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) inhibitors (bDMARD group), and 13 patients receiving targeted synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (tsDMARD group). Lumbar spine and femoral neck T-scores were assessed, and Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) scores were calculated for all participants. Results: Patients receiving methotrexate (MTX), a conventional synthetic disease-modifying antirheumatic drug (csDMARD), were classified as Group 1; patients receiving tumor necrosis factor-alpha (TNF-α) inhibitors, a biologic disease-modifying antirheumatic drug (bDMARD), were classified as Group 2; and patients receiving targeted synthetic disease-modifying antirheumatic drugs (tsDMARDs) were classified as Group 3. No statistically significant differences were observed among the three groups regarding age and sex distribution (p>0.05). Comparison of the three groups revealed no statistically significant differences in T-scores or FRAX scores (p>0.05). Furthermore, when Groups 1 and 2 were compared directly, no significant differences were found in terms of osteoporosis prevalence or FRAX scores (p>0.05). Comparison of serum vitamin D levels demonstrated significantly higher levels in patients receiving tsDMARD therapy (Group 3) compared with the other groups (p<0.05). In addition, DAS28-CRP scores were significantly higher in patients in Group 3 than in those in Group 2 (p<0.05). Conclusion: In this study investigating the effects of disease-modifying antirheumatic drugs (DMARDs) on osteoporosis and FRAX scores in patients with rheumatoid arthritis (RA), a chronic inflammatory disease, no significant differences were observed among patients receiving csDMARDs, bDMARDs, and tsDMARDs with respect to osteoporosis prevalence, bone mineral density, or FRAX scores.
Benzer Tezler
- Romatoid artrit tedaviisnde kullanılan bazı ilaçların ters faz sıvı kromatografi yöntemiyle iyonlaşma sabitlerinin tayini
Determination of ionization constant of some drugs used to treatment of rheumatoid artritis disease with reversed phase liquid chromatography method
HÜLYA YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
KimyaSüleyman Demirel ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. EBRU ÇUBUK DEMİRALAY
- Romatoid artrit tedavisinde kullanılan konvansiyonel ve biyolojik ilaçların yaşam kalitesi ve depresyon üzerine etkisi
Effects of conventional and biologic agents used in the treatment of rheumatoid arthritis on quality of life and depression
YAKUP İLKER YAYIKÇI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
RomatolojiCumhuriyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AHMET KARADAĞ
- Romatoloji kliniğinde takipli biyolojik tedavi alan romatoid artrit hastalarının tedavi yanıt oranlarının değerlendirilmesi
Evaluation of treatment response ratios of rheumatoid arthritis patients receiving follow-up biological treatment in rheumatology clinic
BELİZ ÇAMUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
RomatolojiTrakya Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BARIŞ YILMAZER
- Hastalık modifiye edici ajan kullanan romatoid artritli hastalardaki hepatit B ve C enfeksiyon sıklığı
Başlık çevirisi yok
ÇAĞATAY ÇAYLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
İç HastalıklarıAnkara Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLAY KINIKLI
- Romatoid artrit tanılı hastalarda serum netrin-1 düzeyinin hastalık aktivitesi ve laboratuvar parametreleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of serum netrin-1 level with disease activity and laboratory parameters in patients with rheumatoid arthritis
GİZEM ÖZAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç HastalıklarıAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞÜKRAN ERTEN
- Biyolojik ve hedefe yönelik sentetik hastalık modifiye edici antiromatizmal ilaç kullanan romatoid artrit hastalarının klinik ve demografik verilerinin retrospektif analizi
Retrospective analysis of clinical and demographic data of rheumatoid arthritis patients using biological and targeted synthetic disease modifying antirheumatic drugs
ALİ YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonKaradeniz Teknik ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN ÇAPKIN