Yaşlıların organ nakli bilgi ve sağlık okuryazarlık düzeylerinin organ bağışı gönüllülüğüne etkisinin incelenmesi
Examaining the effect of elderly people's organ transplant information and health literacy levels on organ donatin willingness
- Tez No: 1019817
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALE TURHAN DAMAR, DOÇ. DR. GÜLCİHAN ARKAN ÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Geriatri, Geriatrics
- Anahtar Kelimeler: Yaşlı birey, organ nakli, sağlık okuryazarlık düzeyi, organ bağışı Tez sayfa Adedi: 73, Elderly individual, organ transplantation, health literacy level, organ donation
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Demokrasi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yaşlı bireylerin organ nakli bilgi düzeyi ile sağlık okuryazarlığı bilgi düzeylerinin organ bağışı gönüllülüğüne etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kesitsel tanımlayıcı araştırma deseninde, Temmuz 2024-Ocak 2026 tarihleri arasında İzmir Buca Seyfi Demirsoy Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahili ve Cerrahi Kliniklerinde yürütülmüştür. Örneklemi bu kliniklerde yatan 60 yaş ve üzeri 301 yaşlı birey oluşturmuştur. Veriler Yaşlı Sosyodemografik ve Klinik Özellikler Formu, MiniCog Testi, Organ Doku Bağışı ve Transplantasyon Bilgi Ölçeği, Organ Bağışı Gönüllülüğü Anketi ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplanmış; SPSS 27.0 ile analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan yaşlı bireylerin organ bağışı kartına sahip olma durumunun düşük olduğu; beyin ölümü, organ bağışı kayıt sistemi ve aile onayı konularında bilgi eksikliklerinin olduğu saptanmıştır. Organ bağışı yapmak istemeyen bireylerin sağlık okuryazarlığı toplam puanı ve alt boyut puanlarının diğer gruplara oranla daha düşük olduğu belirlenmiştir. Ayrıca sağlık okuryazarlığı düzeyi arttıkça organ bağışına yönelik gönüllülüğün ve olumlu yaklaşımın arttığı görülmüştür. Bununla birlikte dini görüş, beden bütünlüğü algısının organ bağışı kararında etkili olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerde organ bağışı gönüllülüğünün organ bağışı ve nakli bilgi düzeyi, sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu doğrultuda yaşlı bireylere yönelik organ bağışı eğitimlerinin açık, anlaşılır, sağlık okuryazarlık düzeyine uygun, aile katılımını destekleyen ve dini hassasiyetleri dikkate alarak planlaması organ bağışı konusunda olumlu karar verme durumuna önemli bir katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to examine the effect of older individuals' knowledge level about organ transplantation and their health literacy levels on willingness to donate organs. The study was designed as a cross-sectional study and was carried out between July 2024 and January 2026 in the internal medicine and surgical clinics of İzmir Buca Seyfi Demirsoy Training and Research Hospital. The sample consisted of 301 hospitalized patients aged 60 years and older in these clinics. Data were collected using the Elderly Sociodemographic and Clinical Characteristics Form, Mini-Cog Test, Organ and Tissue Donation and Transplantation Knowledge Scale, Organ Donation Willingness Questionnaire, and Health Literacy Scale. The data were analyzed using SPSS 27.0.In the study, it was determined that the rate of having an organ donation card among older individuals was low, and that there were knowledge gaps regarding brain death, the organ donation registration system, and family consent. It was found that individuals who did not want to donate organs had lower total health literacy scores and subscale scores compared with the other groups. In addition, as the level of health literacy increased, willingness and positive attitudes toward organ donation also increased. Furthermore, psychosocial factors such as religious views, perception of bodily integrity, family consent, and indecision were found to be influential in the organ donation decision. In conclusion, willingness to donate organs among older individuals was found to be associated with knowledge levels about organ donation and transplantation, health literacy levels, and psychosocial factors. In this regard, it is thought that planning organ donation education for older individuals in a simple, understandable manner that is appropriate for their health literacy level, supports family participation, and considers religious and cultural sensitivities may make an important contribution to positive decision-making regarding organ donation.
Benzer Tezler
- Türkiye'de organ ve doku aktarımında yasal çerçeve ve etik tartışmalar
Legal frame and ethics discusses in the consept of organ and tissue transplantation in Turkey
ŞEFİK ZİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Hukukİstanbul Medipol ÜniversitesiSağlık Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FÜLYA İLÇİN GÖNENÇ
- Kompozit doku nakli hastaları ve solid organ nakli hastaları arasındaki immün cevap profillerinin değerlendirilmesi
Evaluation of immune response profiles between composite tissue transplant patients and solid organ transplant patients
ÖZLENEN ÖZKAN
Doktora
Türkçe
2021
Allerji ve İmmünolojiAkdeniz Üniversitesiİmmünoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ENDER TERZİOĞLU
- Kan bağışında bulunan bireylerin organ bağışı konusunda bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of blood donors on organ donation
EMİNE UZUN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Akdeniz Üniversitesi bünyesindeki öğretim elemanlarının adli otopsi ve organ nakli uygulamaları hakkındaki bilgi düzeyi, bakış açısı ve yaklaşımlarının adli tıp açısından değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
DİDAR ÇETİNER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Adli TıpAkdeniz ÜniversitesiAdli Tıp Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAŞAR MUSTAFA KARAGÖZ
- Nükleer rezonasta moleküler yapıların incelenmesi (yapısal faz geçiş kuramları üzerine bir inceleme)
Başlık çevirisi yok
ABDURRAHMAN ANDİÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Fizik ve Fizik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYTAÇ YALÇINER